سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۵۰۷) آیا گفتن این عبارت در دعا جایز است: “اللّهُمَّ شَفِّع فِينَا مُحَمَّداً صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم “

(۵۰۷) سوال: آیا گفتن این عبارت در دعا جایز است: “اللّهُمَّ شَفِّع فِينَا مُحَمَّداً صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم “: (ای الله! شفاعت محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را شامل حال ما بفرما).

جواب:

این دعا و درخواست، ایرادی ندارد و بدین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ما دستور داده تا بعد از همراهی با مؤذن با تکرار کلمات اذان، پس از اذان بگوییم: “اللهمَ ربَ هذه الدعوةِ التامةِ والصلاةِ القائمةِ آتِ محمداً الوسيلةَ والفضيلةَ وابعثه مقاماً محموداً الذي وعدته، حلّت له شفاعتی یومَ القیامةِ۱ : (ای الله!‌ای پروردگار این دعوت کامل و نماز بر پا شده! به محمد، مقام وسیله و فضیلت را عطا فرما و او را به مقام ستوده‌ای که وعده داده‌ای، برسان؛ هر کس این دعا را بگوید، شفاعت من در روز قیامت، شامل حال وی شده است) بنابراین امر نمود که این دعا را بگوییم. همچنین امر شده‌ایم تمام اسباب و عوامل را برای جلب شفاعت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام دهیم؛ از جمله: دعا که از بزرگ‌ترین و ارزشمندترین اسباب برای رسیدن به هدف است؛ همان طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَقَالَ رَبُّكُمُ وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ} [غافر: ۶۰]: (پروردگارتان فرمود: مرا فرا بخوانید تا برایتان اجابت کنم) لذا اگر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهید که پیامبر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را شفاعت‌گر شما قرار دهد، هیچ اشکال و ایرادی ندارد.

***


  1. صحیح بخاری: كتاب الأذان، باب الدعاء عند النداء، شماره (٦١٤). ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز أن نقول في دعائنا: “اللهم شفع فينا محمدا”؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما قول القائل: اللهم شفع في رسولك محمدا صلى الله عليه وسلم فإن ذلك لا بأس به، ولهذا أمرنا أن نقول خلف الأذان إذا تابعنا المؤذن: «اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ القَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الوَسِيلَةَ وَالفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، حَلَّتْ لَهُ شَفَاعَتِي يَوْمَ القِيَامَةِ».

فأمرنا أن نقول ذلك؛ لأن من قاله حلَّت له شفاعة الرسول صلى الله عليه وسلم، فنحن مأمورون أن نفعل جميع الأسباب التي تكون بها شفاعة رسول الله صلى الله عليه وسلم، ومن ذلك الدعاء، فإن الدعاء من أكبر الأسباب لحصول المقصود، كما قال الله تعالى: ﴿ وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ﴾ [غافر: ٦٠]. فإذا سألت الله -عز وجل – أن يجعل نبيَّه محمد صلى الله عليه وسلم شافعا لك، فإنه لا حرج في هذا.

مطالب مرتبط:

(۵۰۳) حكم کسانی‌ که به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم متوسل می‌شوند

توصیه می‌کنم توسل به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را کنار بگذارید؛ زیرا بدعت است و مقام و جایگاه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به شما سودی نمی‌رساند. با چیزی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ متوسل شوید که سبب و وسیله‌ای برای رسیدن به هدف باشد اما مقام و منزلت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به شخص دعا کننده سودی نمی‌رساند.

ادامه مطلب …

(۵۰۲) حکم توسل به جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در دعا

باید دانست که دعا از عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است لذا حق نداریم وسیله‌ای را که شریعت تعیین نکرده است، در آن نوآوری کنیم؛ توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در دعا با چند چیز صورت می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۴۹۵) حکم توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با پیامبران و فرستادگان و افراد صالح

توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یعنی چیزی را یاد کند که او را به هدفش برساند؛ یاد کردن چیزی برای توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که تأثیری ندارد، بدعت است. بنابراین می‌گوییم: اگر منظور از توسل به پیامبران، پیروی از آن‌ها، محبتشان و ایمان به آنان باشد، ایرادی ندارد و مشروع است اما شایسته نیست که فرد متوسل بگوید: "با پیامبرت (یا پیامبرانت) به تو متوسل می‌شوم.

ادامه مطلب …

(۵۰۶) توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با صیغه و عبارات غیر شرعی

توصیه کنم که در دعا به همان عبارت‌ها و صیغه‌هایی که در قرآن و سنت بیان شده، پایبند باشند؛ زیرا دعا فقط بیان نیاز و درخواست حل مشکل نیست؛ بلکه دعا، عبادت است که انسان با آن به پروردگارش نزدیک می‌شود.

ادامه مطلب …

(۴۹۸) حكم دعا با جاه و مقام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و قرآن كريم

حکم توسل به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ؛ دیدگاه و قول راجح از اقوال اهل علم در این زمینه، این است که جایز نیست و توسل به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حرام می‌باشد.

ادامه مطلب …

(۴۹۹) حکم بیان سيادت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم (لفظ سیدنا) در صلوات بر ایشان

افزودن واژه‌ی "سَيِّدِنا" در صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : اگر منظور، الفاظی است که در نص شرعی وارد شده است، این لفظ از جمله الفاظی نیست که در نصّ شرعی وارده شده است، لذا شایسته نیست گفته شود.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه