(۴۶۱) سوال: در شهر ما برخی از مردم به صورت ایستاده و با صدای بلند، ذکر الله می‌گویند و بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درود می‌فرستند. این کار را در شب دوشنبه و جمعه انجام می‌دهند. آنان را نصیحت کردم و گفتم که این بدعت در دین است اما مرا مسخره کرده و گفتند: کار ما درست است و تو اشتباه می‌کنی. البته من سخن آنان را نپذیرفتم و به آنان اهمیتی نمی‌دهم. چه نصیحت و توصیه‌ای برای این افراد وجود دارد؟

جواب:

نصیحتم به این‌گونه افراد این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در مورد خویش پیشه سازند، قدر و اندازه‌ی خود را بشناسند، بدانند که حق ندارند بر الله و پیامبرش پیش‌دستی کنند و حقّ تشریع در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ندارند زیرا دين، دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و تنها او است که بنا بر حکمت خویش برای مصلحت حال و آینده‌ی بندگانش تشریع می‌نماید. این افراد بخواهند یا نخواهند، می‌دانند که دین، دين الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و شرع، شرع او است اما از آنان می‌خواهم این علم را جامه‌ی عمل بپوشانند تا پا از شرع الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فراتر نگذارند که مبادا با چیزی که تشریع ننموده او را عبادت کنند. این افراد باید بدانند که هر عمل قولی، فعلی یا اعتقادی که برای نزدیکی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام می‌دهند، اگر در کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشروع نباشد، فقط سبب دوری آنان از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌شود؛ بدین خاطر است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همواره در خطبه‌ی جمعه می‌فرمود: «أما بعد، فَإِنَّ خَيْرَ اَلْحَدِيثِ كِتَابُ اَللَّهِ وَ خَيْرَ اَلْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ وَ شَرَّ اَلْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ»^۱ : (اما بعد؛ بهترین سخن، کتاب الله است و بهترین هدایت، هدایت و منش محمد است. بدترین امور، بدعت‌ها و نوآوری‌ها است و هر بدعتی، گمراهی است) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با این سخن که آن را در خطبه‌ی جمعه اعلان می‌کند به ما خبر داد که بهترین هدایت و منش، منش محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است لذا هر چه مخالف آن باشد شر است. همچنین به ما خبر داد  که هر بدعتی در دين الله، گمراهی است و قطعا سرانجام هر گمراهی، آتش است.

چنین افرادی باید بدانند که فرجام این رفتار، سختی در دنیا و عذاب در آخرت است. سخنم فقط درباره‌ی روش آنان در صلوات بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست بلکه درباره‌ی این بدعت و هر بدعت گفتاری، عملی و اعتقادی در دين الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سخن می‌گویم. بر انسان واجب است با این تعریف، بنده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، بر پروردگارش پیش‌دستی نکند و چیزی که او تشریع نکرده را به دینش وارد نکند.

***

1. صحیح مسلم: كتاب صلاة المسافرين وقصرها، باب تخفيف الصلاة والخطبة، شماره (٨٦٧). ↩︎