سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۹) بدعت‌هایی که موجب خروج از اسلام می‌شود

(۴۳۹) سوال: بدعت‌هایی که موجب خروج از اسلام می‌شود، کدام هستند؟ کدام بدعت‌ها چنین نیستند؟

جواب:

ضابطه چنین است: هر بدعتی که با اسلام، تناقض داشته باشد یا مستلزم طعنه و ایراد گرفتن از آن باشد، موجب کفر و خروج از اسلام است اما اگر چنین نباشد، بدعتی است که شخص را فاسق می‌گرداند.

 از جمله بدعت‌هایی که موجب کافر شدن مسلمان نمی‌شود، اذکاری است که برخی افراد ساخته‌اند یا اوقات مشخصی را برای ذکر گفتن تعیین کرده‌اند که در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است؛ بدین صورت که اصل این اذکار، مشروع است اما این افراد وقتی را برایش مشخص کرده‌اند که قرآن و سنت تعیین نکرده است.

 بدعت‌هایی که موجب کفر می‌شوند، بدعت‌هایی هستند که مستلزم نقص خالق، نقص پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا نقص ناقلان شریعت همانند صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم باشد. مهم این است که: هر آن چه از بدعت‌ها که با اسلام، تناقض داشته باشد شخص را کافر می‌گرداند و هر آن چه از بدعت‌ها که چنین نباشد، بدعتی است که به حد کفر نمی‌رسد.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما البدع التي تخرج عن ملة الإسلام؟ وما البدع التي دون ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى الضابط في هذا أن البدعة إذا كانت تناقض الإسلام، أو تستلزم القدح في الإسلام، فإنها بدعة مكفرة، وأما إذا كانت دون ذلك فهي بدعة مفسقة.

فمن البدع التي لا تكفر ما استحدثه بعض الناس من صيغ أذكار معينة، أو أوقات عينوها للذكر لم ترد السُّنة بتعيينها، وهي في الأصل مشروعة، ولكن قيدوها بزمن لم تتقيد به في القرآن والسنة.

وأما البدع المكفرة التي تستلزم نقص الخالق، أو نقص الرسول، أو نقص نقلة الشريعة، كالصحابة رضي الله عنهم فإن هذه بدع مكفرة. والمهم: أن ما يناقض الإسلام من البدع فهو بدعة مكفرة، وما لا يناقضه فهو بدعة دون التكفير.

مطالب مرتبط:

(۴۵۱) آیا مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثواب دارد و ترک آن، گناه است؟

مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و برشمردن ویژگی‌های ستودنی و اخلاق برتر ایشان، امری پسندیده و مشروع است. اما خاص قرار دادن آن بدون دلیل شرعی به شب یا روز معین، بدعت است

ادامه مطلب …

(۴۶۹) در شب معراج شایسته است مسلمان چه کاری انجام دهد؟

شایسته نیست که کاری انجام دهد؛ زیرا صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم که بیش از ما تلاش می‌کردند کارهای خوب را انجام دهند و بیش از ما رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تعظیم و بزرگداشت می‌نمودند در این شب، کاری انجام نمی‌دادند.

ادامه مطلب …

(۴۸۶) بوسیدن قرآن بهتر است یا بوسیدن حجر الأسود؟

بوسیدن قرآن، بدعت است و سنت نیست. کسی که چنین کند نیز به گناه نزدیک‌تر است تا سلامت و در امان ماندن، چه برسد که اجر و پاداش داشته باشد! بنابراین کسی که قرآن را می‌بوسد، اجر و پاداش ندارد.

ادامه مطلب …

(۴۵۹) آیا استفاده از تسبیح (ذکر شمار) بدعت است؟

بهتر است انسان اذکارش را با انگشتان خود شمارش کند زیرا انگشتان طبق فرمایش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رستاخیز به سخن می‌آیند و همچنین شمارش اذکار با تسبیح، موجب غفلت انسان از ذکر می‌شود.

ادامه مطلب …

(۴۴۷) حکم شرکت در حلقات علم

تردیدی نیست که جمع شدن برای علم، از جمله با فضیلت‌ترین اعمال است زیرا علم، نوعی از جهاد در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است چون تنها با علم و روشن‌گری است که دین، استوار می‌گردد....

ادامه مطلب …

(۴۸۵) حكم چنگ زدن به كعبه و کشیدن صورت بر آن

این از بدعت‌های ناشایست است و به حرام بودن نزدیک‌تر است زیرا نقل نشده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین کرده باشد و نهایت چیزی که در این باره وارد شده، گذاشتن سینه، صورت و دست‌ها بین حجر الأسود و درب کعبه است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه