سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۲۹) حکم گرفتن عکس یادگاری در مکان‌های مقدس

(۴۲۹) سوال: حکم گرفتن عکس یادگاری در مکان‌های مقدس چیست؟

جواب:

گرفتن عکس یادگاری اگر عکس انسان یا حیوان مانند شتر باشد، جایز نیست؛ زیرا مصداق جمع کردن تصویر است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که: «الملائكَةَ لاَ تَدخُلُ بَيتاً فِيهِ صُورَةٌ»: (فرشتگان به خانه‌ای که در آن تصویر باشد، وارد نمی‌شوند) مگر ‌تصاویری که روی رختخواب، بالش و… باشد که زیر دست و پا قرار داده شده و تحقیر می‌شوند که این‌ها استثنا شده‌اند اما جمع آوری و نگهداری عکس‌های یادگاری از انسان یا حیوان، به هیچ وجه جایز نیست.

اگر عکس‌های یادگاری از کعبه، کوه‌های مِنی، کوه عرفه، مسجد نَمِره، مسجد مزدلفه یا مسجد خیف در منی باشد تا زمانی که به چیزی که از نظر شرعی ممنوع است منجر نشود، اشکالی ندارد. در صورتی که به چیزی که از نظر شرعی ممنوع است منجر شود جایز نیست اما اصل بر حلال بودن آن است.

سؤال: آیا تصاویر این مساجد جایز است؟ زیرا حتما مردان، زنان یا موجودات زنده‌ای در این تصاویر قرار می‌گیرند چون اصلا قابل تصور نیست که این مکان‌ها خالی باشند.

جواب: بله، اگر عکس چنان بود که تصویر انسان در آن وجود داشت، می‌توان چهره‌ها را پاک کرد و عکس بدین صورت، سالم می‌ماند.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من بلد إسلامي: ما حكم التقاط الصور التذكارية في المشاعر المقدسة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التقاط الصور التذكارية إذا كانت صور آدميين فإنه لا يجوز، أو حيوانات كالإبل مثلاً فإنه لا يجوز؛ لأن فيه اقتناء للصور، والنبي صلى الله عليه وسلم أخبر أن «المَلائِكَةَ لاَ تَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌ». إلا ما استثني من الصور، وهو ما اتخذ فراشًا ومخدة وما أشبه ذلك، مما يمتهن، وأما هذه الصور التذكارية للحيوانات والإنسان فإنها لا يجوز اقتناؤها في كل حال. وأما إذا كانت الصور التذكارية للكعبة مثلا، أو لجبال منى، أو لجبل عرفة، أو لمسجد نمرة، أو لمسجد المزدلفة، أو لمسجد الخيف في منى، فإن هذا لا بأس به، ما لم يؤد ذلك إلى محظور شرعي، فإن أدى ذلك إلى محظور شرعي فإنه لا يجوز، وإلا فالأصل الإباحة.

يقول السائل: هل مثل الصور لهذه المساجد لا بد أن يكون فيها رجال أو نساء أو مخلوقات؛ لأنها لا يتصور أن تخلو من الناس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم من الممكن إذا ظهرت الصورة وفيها صور آدمي أن يطمس وجوهها، وحينئذ تبقى سليمة.

مطالب مرتبط:

(۴۱۹) نقاشی کردن موجودات زنده‌ی دارای روح

نقاشی و تصویرگری با دست، حرام است و به طور کلی تفاوتی ندارد که ساخت مجسمه یا نقاشی کردن و رنگ آمیزی باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تصویرگران را لعنت نموده است ....

ادامه مطلب …

(۴۱۵) حکم شرعی در مورد مجسمه

نگهداری این مجسمه‌ها در خانه حرام است و تفاوتی ندارد که آویزان باشد یا در قفسه‌ها قرار داده شود...

ادامه مطلب …

(۴۱۸) حکم خشک کردن پرندگان (تاکسیدرمی)

اصل این است که خشک کردن پرندگان بعد از ذبح آن‌ها به طور شرعی، جایز است؛ اما اگر سبب هدر دادن مال شود، از این جهت درست نیست و از آن منع می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۵) حکم لباس‌هایی که دارای تصویر است

لباس‌هایی که تصویر کامل انسان یا حیوان داشته باشد، جایز نیست و علماء رَحِمَهُمُ‌الله گفته‌اند: لباسی که پوشیدن آن برای شخص بالغ حرام است، پوشاندن آن به کودک نیز حرام است....

ادامه مطلب …

(۴۱۰) حكم جمع آوری و نگهداری عکس‌های شخصی که از دنیا رفته

نگهداری عکس‌های شخص مُرده؛ این کار، جایز نیست بلکه واجب است بلافاصله بعد از مرگش آن عکس‌ها سوزانده شود زیرا انسان به شخص مرده بیشتر از شخص زنده وابسته می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۸) حکم تصاویر مجله‌ها و جعبه‌ها در منزل

دوری و پاک بودن از این چیزها، بهتر است اما نمی‌گوییم: وجود آن در خانه، حرام است زیرا چنان که اشاره کردیم، این تصاویر، مقصود و هدف نیستند و عدم استفاده از آن‌ برای مردم، دشوار است. ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه