سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۲۹) حکم گرفتن عکس یادگاری در مکان‌های مقدس

(۴۲۹) سوال: حکم گرفتن عکس یادگاری در مکان‌های مقدس چیست؟

جواب:

گرفتن عکس یادگاری اگر عکس انسان یا حیوان مانند شتر باشد، جایز نیست؛ زیرا مصداق جمع کردن تصویر است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که: «الملائكَةَ لاَ تَدخُلُ بَيتاً فِيهِ صُورَةٌ»: (فرشتگان به خانه‌ای که در آن تصویر باشد، وارد نمی‌شوند) مگر ‌تصاویری که روی رختخواب، بالش و… باشد که زیر دست و پا قرار داده شده و تحقیر می‌شوند که این‌ها استثنا شده‌اند اما جمع آوری و نگهداری عکس‌های یادگاری از انسان یا حیوان، به هیچ وجه جایز نیست.

اگر عکس‌های یادگاری از کعبه، کوه‌های مِنی، کوه عرفه، مسجد نَمِره، مسجد مزدلفه یا مسجد خیف در منی باشد تا زمانی که به چیزی که از نظر شرعی ممنوع است منجر نشود، اشکالی ندارد. در صورتی که به چیزی که از نظر شرعی ممنوع است منجر شود جایز نیست اما اصل بر حلال بودن آن است.

سؤال: آیا تصاویر این مساجد جایز است؟ زیرا حتما مردان، زنان یا موجودات زنده‌ای در این تصاویر قرار می‌گیرند چون اصلا قابل تصور نیست که این مکان‌ها خالی باشند.

جواب: بله، اگر عکس چنان بود که تصویر انسان در آن وجود داشت، می‌توان چهره‌ها را پاک کرد و عکس بدین صورت، سالم می‌ماند.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من بلد إسلامي: ما حكم التقاط الصور التذكارية في المشاعر المقدسة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التقاط الصور التذكارية إذا كانت صور آدميين فإنه لا يجوز، أو حيوانات كالإبل مثلاً فإنه لا يجوز؛ لأن فيه اقتناء للصور، والنبي صلى الله عليه وسلم أخبر أن «المَلائِكَةَ لاَ تَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌ». إلا ما استثني من الصور، وهو ما اتخذ فراشًا ومخدة وما أشبه ذلك، مما يمتهن، وأما هذه الصور التذكارية للحيوانات والإنسان فإنها لا يجوز اقتناؤها في كل حال. وأما إذا كانت الصور التذكارية للكعبة مثلا، أو لجبال منى، أو لجبل عرفة، أو لمسجد نمرة، أو لمسجد المزدلفة، أو لمسجد الخيف في منى، فإن هذا لا بأس به، ما لم يؤد ذلك إلى محظور شرعي، فإن أدى ذلك إلى محظور شرعي فإنه لا يجوز، وإلا فالأصل الإباحة.

يقول السائل: هل مثل الصور لهذه المساجد لا بد أن يكون فيها رجال أو نساء أو مخلوقات؛ لأنها لا يتصور أن تخلو من الناس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم من الممكن إذا ظهرت الصورة وفيها صور آدمي أن يطمس وجوهها، وحينئذ تبقى سليمة.

مطالب مرتبط:

(۴۱۱) حکم نگهداری عکس‌ها در آلبوم

نظرم این است که نگهداری این عکس‌های یادگاری (چنان که مردم می‌گویند) به خصوص اگر تصاویر اشخاص مُرده باشد، حرام است و واجب است سوزانده و از بین برده شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۳) حکم فروش اسباب‌بازی و عروسک کودکان

اصل در مورد مجسمه‌های حیوانات، حرام بودن آن است و نگهداری آن برای کودک و بزرگ‌سال نیز جایز نیست و حرام است و چیزی که نگهداری آن حرام باشد خرید و فروشش نیز حرام خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۰۸) حکم نگهداری عکس‌های پرسنلی و شناسایی

نگه داشتن عکس‌های یادگاری که در مثلا در آلبوم نگهداری می‌شود، جایز نیست و شایسته نیست که انسان به آن یادگاری وابسته شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۶) حکم نگهداری عروسک‌های موجودات دارای روح

بهتر است مسلمان از چیزی که شبهه در آن وجود دارد خودداری نماید اما با این وجود، می‌تواند این اسباب‌بازی‌ها و عروسک‌ها را نزد کودکان باقی بگذارد و آن را با آب نرم کند و چهره‌اش را تغییر دهد تا خلقتش تغییر کند و چهره‌ی کاملی نداشته باشد تا کودکان با آن بازی کنند....

ادامه مطلب …

(۴۱۹) نقاشی کردن موجودات زنده‌ی دارای روح

نقاشی و تصویرگری با دست، حرام است و به طور کلی تفاوتی ندارد که ساخت مجسمه یا نقاشی کردن و رنگ آمیزی باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تصویرگران را لعنت نموده است ....

ادامه مطلب …

(۴۱۷) حکم نقاشی کردن مناظر طبیعی

نقاشی کردن درختان، دریا، رودخانه، خورشید، ماه، ستارگان، کوه‌ها و... از آفریده‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و تلاش برای زیبا و دقیق بودن آن تصاویر تا حدی که گمان شود منظری طبیعی است، جایز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه