چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۱۳) حکم نگهداری کتاب‌هایی که تصویر انسان، حیوان و پرندگان دارد

(۴۱۳) سوال: حکم نگهداری کتاب‌هایی که تصویر انسان، حیوان و پرندگان دارد، چیست؟ آیا این تصاویر را کاملا محو کنیم یا فقط سر را پاک کنیم یا روی گردن آن خطی بکشیم یا روش دیگری وجود دارد؟ نظر به این که این کتاب‌ها مفید هستند و بی‌ارزش نیستند؛ مانند برخی مجله‌های اسلامی و… .

جواب:

تصاویری که بدان اشاره شد که در برخی کتاب‌ها و مجله‌های اسلامی وجود دارد، اگر انسان بتواند سر یا صورت آن تصویر را پاک کند، خوب است؛ زیرا اصل تصویر و عکس، همان سر است چون حقیقت انسان با سر و صورت وی شناخته می‌شود. بنابراین واجب است که اگر ممکن بود، سر و صورت تصاویر، پاک شود اما اگر سخت بود و امکان پذیر نبود، إن شاء الله که گناهی ندارد، به خصوص اگر این تصاویر در کتاب‌های بسته ‌باشد که گشوده و در معرض دید نیستند. بنابراین اگر پاک کردن آن دشوار بود، ایرادی در آن نمی‌بینیم.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الاحتفاظ بالكتب التي تحتوي على صور لإنسان، أو حيوان، أو طير؟ وهل نقوم بطمس تلك الصور كاملة، أم الرأس على الرقبة، أم ماذا نفعل؟ علما بأن هذه الكتب مفيدة خط فقط أم بوضع . وليست من الكتب السخيفة، كذلك بالنسبة لبعض المجلات الإسلامية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذه الصور المشار إليها في الكتب وبعض المجلات الدينية إذا تمكن الإنسان من طمسها -أي طمس وجوهها ورءوسها- فهذا خير؛ لأن الصورة هي الرأس؛ فحقيقة الإنسان تعرف برأسه، وذات الإنسان تعرف برأسه ،ووجهه، فعلى هذا فالواجب أن يطمس الرأس والوجه، هذا إذا تمكن أما إذا شق عليه ذلك فإنه لا حرج عليه إن شاء الله، لا سيما وأن هذه الصور تكون في كتب مغلقة وليست منشورةً مبسوطة مشهورة، فلهذا نرى أنه لا بأس به إذا كان عليه مشقة من طمسها وإزالتها.

مطالب مرتبط:

(۴۲۲) حکم شرعی در مورد اسباب‌بازی کودکان

عروسک‌ و اسباب‌بازی که دارای صورت و هم‌چون انسان یا حیوان واقعی باشد که سر، بینی و چشم داشته باشد و چه بسا حرکت کند، راه برود، صداهایی داشته باشد و... برای کسی که چنین اسباب‌بازی نزد وی وجود دارد واجب است آن تصویر را تغییر دهد...

ادامه مطلب …

(۴۰۹) استفاده از اثر انگشت به جای عکس و تصویر

نظرم چنین است که این وسیله نمی‌تواند جایگزین تصویر شود.....

ادامه مطلب …

(۴۱۵) حکم شرعی در مورد مجسمه

نگهداری این مجسمه‌ها در خانه حرام است و تفاوتی ندارد که آویزان باشد یا در قفسه‌ها قرار داده شود...

ادامه مطلب …

(۴۱۶) حکم ساخت و فروش مجسمه

اگر مجسمه‌ی موجود زنده و دارای روح باشد، حرام است و جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۴) حکم عکس

به طور کلی، تصویر جایز نیست مگر این‌ که در جایی استفاده شود که حالت تحقیر و اهانت داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۴۲۹) حکم گرفتن عکس یادگاری در مکان‌های مقدس

عکس‌های یادگاری از کعبه، کوه‌های مِنی، کوه عرفه، مسجد نَمِره، مسجد مزدلفه یا مسجد خیف در منی، تا زمانی که به چیزی که از نظر شرعی ممنوع است منجر نشود، اشکالی ندارد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه