پنج‌شنبه 14 شوال 1447
۱۳ فروردین ۱۴۰۵
2 آوریل 2026

(۱۸۰) علامات کوچک قیامت

(۱۸۰) سوال: علامت‌های کوچک که باقی‌مانده کدام هستند؟

جواب:

ظاهرا منظور، نشانه‌های قیامت است که بعضی از آن‌ها اتفاق افتاده و بعضی در آینده اتفاق می‌افتد. از جمله نشانه‌های قیامت که به وقوع پیوسته‌، بعثت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عنوان آخرین پیامبر است؛ زیرا این امر، نمایان‌گر نزدیک بودن پایان دنیا است که همین‌ گونه است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روزی در آخر روز خطبه خواند و فرمود: : «إنه لم يبق من الدنيا إلا مثل ما بقي من يومكم هذا»۱ : «چیزی از دنیا باقی نمانده؛ مگر همانند آنچه از این روز باقی مانده است» در حالی ‌که خورشید بر فراز نخل‌ها و نزدیک غروب بود.

نشانه‌ی دیگر، پاسخ رسول‌ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به جبرئیل بود که پرسید: قیامت چه زمانی است؟ فرمود: «ما المسؤول عنها بأعلم من السائل»: «سؤال شونده از سؤال کننده آگاه‌تر نیست» جبرئیل عَلَيْهِ‌السَّلَام  فرمود: مرا از نشانه‌هایش با خبر کن! رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «أن تلد الأمة ربتها، و أن ترى الحفاة العراة العالة رعاء الشاء يتطاولون في البنيان»: «این که کنیز، مادرش را بزاید و این که ببینی پا برهنگان، برهنگان و فقیران که چوپان گوسفندان هستند، در ساختمان‌ سازی از یک‌دیگر سبقت بگیرند»

همچنین انتشار ربا که واقع شده و ربا در بین امت اسلامی بسیار انتشار یافته است.

همچنین خراب شدن احوال و وضعیت مردم که در بسیاری از سرزمین‌های اسلامی، گناهان علنی وجود دارد. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عافیت و سلامتی را خواستاریم.

علما رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی این مسأله کتاب‌های مستقلی نوشته‌اند. گاهی نیز در ضمن کتابی بیان می‌شود که شامل مسائل دیگری نیز هست لذا سؤال کننده را به مراجعه‌ی این کتاب‌ها توصیه می‌کنیم.

***


  1. [تخريج احمد: ٣/١٩؛ تخريج ترمذي: كتاب الفتن، باب ما جاء ما أخبر النبيﷺ أصحابه بما هو كائن إلى يوم القيامة، رقم ٢١٩١] ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي العلامات الصغرى المتبقية فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الظاهر أنه يريد علامات الساعة، وفيها ما وقع وفيها ما هو مستقبل، ومن علامات الساعة التي وقعت بعثة النبي صلى الله عليه وسلم و كونه خاتم النبيين، لأن كونه خاتم النبيين يؤذن بقرب انتهاء الدنيا، والأمر كذلك، فإن الرسول صلى الله عليه وسلم خطب الناس ذات يوم في آخر النهار وقال: «إنه لم يبق من الدنيا إلا مثل ما بقي من يومكم هذا» وكانت الشمس على رؤوس النخل، أي: قريبة من الغروب. ومنها ما أشار إليه النبي -عليه الصلاة السلام – حين سأله جبريل قال له: متى الساعة؟ قال: «ما المسؤول عنها بأعلم من السائل» قال له جبريل: أخبرني عن أماراتها ؟ قال النبي صلى الله عليه وسلم: «أن تلد الأمة ربتها، وأن ترى الحفاة العراة العالة رعاء الشاء يتطاولون في البنيان».

و منها: انتشار الربا، وقد وقع وانتشر الربا كثيرا بين الأمة الإسلامية.

ومنها: فساد أحوال الناس، فإن كثيرًا من بلاد المسلمين فيها شر كثير و معاص معلنة، نسأل الله العافية والسلامة.

و قد صنف العلماء -رحمهم الله – في ذلك كتبا مستقلة أحيانًا، وفي ضمن كتاب يشتمل عليها وعلى غيرها أحيانًا أخرى، فنرشد السائل إلى مراجعتها.

مطالب مرتبط:

(۲۳۸) آیا زنی که در دنیا درست‌کار بوده است در آخرت از جمله‌‌ حور عین خواهد بود؟

زن درست کار در این دنیا، در آخرت بهتر از حور عین است بلکه بهتر و شوهرش نسبت به او رغبت و اشتیاق بیشتری دارد....

ادامه مطلب …

(۱۹۴) آیا عذاب قبر، خاص برای روح است یا بدن؟

عذاب قبر در اصل بر روح است که گاهی به بدن نیز متصل می‌شود؛ به‌ خصوص وقتی هنگام دفن، درباره‌ی پروردگار، دین و پیامبر می‌پرسند؛ زیرا روح به جسم بازگردانده می‌شود؛ اما بازگشت برزخی است که تعلق روح به بدن، مانند دنیا نیست....

ادامه مطلب …

(۲۱۶) حوض مورود

حوضی در عرصات و صحنه‌های قیامت است که برای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. طولش مسافت یک ماه و عرضش نیز مسافت یک ماه است. ظرف‌هایش از نظر زیبایی و کثرت، همانند ستارگان آسمان هستند. آبش از شیر سفید‌تر، از عسل شیرین‌تر و از مشک خوشبو‌تر است....

ادامه مطلب …

(۲۳۳) آیا مسلمان خانواده‌اش را بعد از مرگ خود یاد می‌کند؟

در این‌ باره روایت صحیح و قابل اعتمادی سراغ ندارم؛ ولی برخی اتفاقات نشان می‌دهد که چه بسا مرده از وضعیت خانواده‌اش با خبر باشد...

ادامه مطلب …

(۲۰۸) مردم چگونه در روز قیامت از قبرهایشان بر می‌خیزند؟

مردم در حالی از قبرهایشان بر می‌خیزند که پا برهنه، عریان، ختنه نشده و تهی ‌دست هستند.....

ادامه مطلب …

(۲۶۸) آیا ابتلا به چشم زخم حقیقت دارد؟

ابتلا به چشم زخم حقیقت دارد که قرآن و سنت بر آن دلالت داده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه