پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۱۸۰) علامات کوچک قیامت

(۱۸۰) سوال: علامت‌های کوچک که باقی‌مانده کدام هستند؟

جواب:

ظاهرا منظور، نشانه‌های قیامت است که بعضی از آن‌ها اتفاق افتاده و بعضی در آینده اتفاق می‌افتد. از جمله نشانه‌های قیامت که به وقوع پیوسته‌، بعثت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عنوان آخرین پیامبر است؛ زیرا این امر، نمایان‌گر نزدیک بودن پایان دنیا است که همین‌ گونه است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روزی در آخر روز خطبه خواند و فرمود: : «إنه لم يبق من الدنيا إلا مثل ما بقي من يومكم هذا»۱ : «چیزی از دنیا باقی نمانده؛ مگر همانند آنچه از این روز باقی مانده است» در حالی ‌که خورشید بر فراز نخل‌ها و نزدیک غروب بود.

نشانه‌ی دیگر، پاسخ رسول‌ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به جبرئیل بود که پرسید: قیامت چه زمانی است؟ فرمود: «ما المسؤول عنها بأعلم من السائل»: «سؤال شونده از سؤال کننده آگاه‌تر نیست» جبرئیل عَلَيْهِ‌السَّلَام  فرمود: مرا از نشانه‌هایش با خبر کن! رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «أن تلد الأمة ربتها، و أن ترى الحفاة العراة العالة رعاء الشاء يتطاولون في البنيان»: «این که کنیز، مادرش را بزاید و این که ببینی پا برهنگان، برهنگان و فقیران که چوپان گوسفندان هستند، در ساختمان‌ سازی از یک‌دیگر سبقت بگیرند»

همچنین انتشار ربا که واقع شده و ربا در بین امت اسلامی بسیار انتشار یافته است.

همچنین خراب شدن احوال و وضعیت مردم که در بسیاری از سرزمین‌های اسلامی، گناهان علنی وجود دارد. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عافیت و سلامتی را خواستاریم.

علما رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی این مسأله کتاب‌های مستقلی نوشته‌اند. گاهی نیز در ضمن کتابی بیان می‌شود که شامل مسائل دیگری نیز هست لذا سؤال کننده را به مراجعه‌ی این کتاب‌ها توصیه می‌کنیم.

***


  1. [تخريج احمد: ٣/١٩؛ تخريج ترمذي: كتاب الفتن، باب ما جاء ما أخبر النبيﷺ أصحابه بما هو كائن إلى يوم القيامة، رقم ٢١٩١] ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي العلامات الصغرى المتبقية فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الظاهر أنه يريد علامات الساعة، وفيها ما وقع وفيها ما هو مستقبل، ومن علامات الساعة التي وقعت بعثة النبي صلى الله عليه وسلم و كونه خاتم النبيين، لأن كونه خاتم النبيين يؤذن بقرب انتهاء الدنيا، والأمر كذلك، فإن الرسول صلى الله عليه وسلم خطب الناس ذات يوم في آخر النهار وقال: «إنه لم يبق من الدنيا إلا مثل ما بقي من يومكم هذا» وكانت الشمس على رؤوس النخل، أي: قريبة من الغروب. ومنها ما أشار إليه النبي -عليه الصلاة السلام – حين سأله جبريل قال له: متى الساعة؟ قال: «ما المسؤول عنها بأعلم من السائل» قال له جبريل: أخبرني عن أماراتها ؟ قال النبي صلى الله عليه وسلم: «أن تلد الأمة ربتها، وأن ترى الحفاة العراة العالة رعاء الشاء يتطاولون في البنيان».

و منها: انتشار الربا، وقد وقع وانتشر الربا كثيرا بين الأمة الإسلامية.

ومنها: فساد أحوال الناس، فإن كثيرًا من بلاد المسلمين فيها شر كثير و معاص معلنة، نسأل الله العافية والسلامة.

و قد صنف العلماء -رحمهم الله – في ذلك كتبا مستقلة أحيانًا، وفي ضمن كتاب يشتمل عليها وعلى غيرها أحيانًا أخرى، فنرشد السائل إلى مراجعتها.

مطالب مرتبط:

(۲۰۳) آیا مؤمن منکر و نکیر را به همان شکلی می‌بیند که کافر می‌بیند؟

واضح است که مؤمن و کافر در مورد عذاب و نعمت قبر، یکسان نیستند؛ مؤمن در قبرش از نعمت برخوردار است، قبرش فراخ و نورانی می‌شود و دری به سوی بهشت برایش می‌گشایند اما کافر در قبرش عذاب می‌بیند...

ادامه مطلب …

(۱۹۱) آیا میّت، سلام و کلام را می‌شنود؟

هر چند بگوییم که مرده می‌شنود، نمی‌تواند صدای خود را به دیگری برساند؛ یعنی اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را نزد قبرش دعا کنید، امکان ندارد مرده به شما سودی برساند همان ‌گونه که اگر خودش را دعا کنید سودی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۲۵۸) آیا انسان می‌تواند انتخاب کند و بخواهد که خوب یا بد باشد؟

هدایت که در قرآن بیان شده به دو قسمت تقسیم می‌شود: اول: هدایت دلالت و بیان دوم: هدایت توفیق و ارشاد...

ادامه مطلب …

(۲۶۳) آیا تمام راه‌های باطلی كه برایم رخ داده از همان آغاز در لوح محفوظ برایم نوشته شده و الله بدان آگاه بوده است؟

بله، از ازل ثبت و نوشته شده بوده است؛ کارهای بدی که انجام داده و توبه‌ای اخیرش که الله بر وی منت نهاده همگی ثبت بوده و با علم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۶) آیا قضا و قدر به یک معنا هستند؟

بله، هرگاه قضا و قدر به صورت جدا ذکر شوند، به یک معنا هستند.....

ادامه مطلب …

(۲۰۶) نجات از فتنه‌ی قبر چگونه است؟

برای نجات از فتنه‌ی قبر، انسان باید مسلمان بمیرد زیرا در این صورت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وی را نجات می‌دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه