شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۱۸۲) فضیلت مردن در شب و روز جمعه

(۱۱۸۲) سوال: آیا کسی که در روز یا شب جمعه از دنیا برود، اجر خاصی دارد؟ آیا چنان که در حدیث هست، از عذاب قبر حفظ می‌شود؟

جواب:  در این زمینه حدیث صحیحی به یاد ندارم. مرگ انسان به اختیار خودش نیست. اگر روز جمعه یا روز دوشنبه بمیرد، به دست خودش نیست. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ} [لقمان: ۳۴]. (همانا الله است که علم به زمان رسیدن قیامت دارد و باران نازل می‌کند و می‌داند در رحم‌ها چیست و کسی نمی‌داند فردا چه می‌شود و کسی نمی‌داند کجا می‌میرد). پس انسان نمی‌داند که کجا می‌میرد. در شهر خودش یا جایی دیگر؟ در کشور خودش یا در کشوری دیگر؟

همچنین نمی‌داند چه وقت می‌میرد؛ چون دانستنِ زمان مرگ، همانند دانستن زمان به وقوع پیوستن قیامت، مجهول است. فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن آگاه است. حال انسان در هر روزی که از دنیا برود – فرقی نمی‌کند جمعه باشد یا دوشنبه و پنج شنبه یا هر روز دیگری – مرگش به دست خودش نیست که به خاطر آن ثواب ببرد. اما اگر حدیثی در این زمینه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، ایمان به آن و تسلیم شدن در مقابل آن واجب است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل من أَجْرٍ لمن يموت يوم الجمعة أو ليلة الجمعة، وأنه يُوقَى من فتنة القبر، كما جاء في الحديث؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: لا أعلم في هذا حديثا صحيحًا، والإنسان مَوْتُه ليس باختياره، فإذا مات يوم الجمعة فليس من كسبه، أو يوم الاثنين فليس من كسبه، قال الله تبارك وتعالى: ﴿ إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِك الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضِ تَمُوتُ ﴾ [لقمان: ٣٤] فالإنسان يجهل بأي أرض يموت، هل في بلده أو في بلد آخر؟ هل هو داخل مملكته أو خارج مملكته؟

كذلك أيضًا لا يدري متى يموت؛ لأن علم الموت كعلم الساعة، مجهول، هو عند الله -تعالى- وحده، فإذا كان كذلك فمات الإنسان في أي يوم، فإن موته في أي يوم الجمعة أو الاثنين أو الخميس أو غيره – ليس من كسبه حتى يثاب عليه، لكن إن ثَبَتَ عن النبي صلى الله عليه وسلم في ذلك حديث فالواجب الإيمان به والتسليم له.

مطالب مرتبط:

(۱۱۶۶) خواندن چهار رکعت قبل از نماز عصر

در مورد این حدیث حرف و گفت وجود دارد؛ چون برخی از اهل علم آن را ضعیف می‌دانند و برخی دیگر آن را حسن. گمان می‌کنم برخی دیگر نیز آن را صحیح دانسته‌اند

ادامه مطلب …

(۱۱۸۶) حدیث دعای هنگام افطار کردن

چنین حدیثی وجود دارد، اما ضعیف است. چون یکی از تابعین به نام معاذ بن زهره آن را از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌کند و به این خاطر، حدیث مرسل است

ادامه مطلب …

(۱۰۷۴) آیا عمره در رمضان مساوی با حج است؟

این بدان معنا نیست که فریضه‌ی حج را به جای آورده است؛ یعنی با انجام دادن عمره در ماه رمضان، فریضه‌ی حج از او ساقط نمی‌شود و باید حج را به جای آورد

ادامه مطلب …

(۱۱۲۸) در یک شب دو وتر وجود ندارد

جایز نیست انسان در یک شب، دو بار نماز وتر بخواند. زیرا خواندن وتر به هدف ختم بخشیدن به نماز شب است و اگر نماز را پایان داد، نماز وتر بی معناست

ادامه مطلب …

(۱۱۵۱) توسل به وجه الله برای درخواست

از آنجایی که وجه الله موصوف به جلالت و اکرام است، شایسته نیست با توسل به آن چیزی طلب نمود، مگر بزرگ‌ترین و مهم‌ترین درخواست یعنی بهشت.

ادامه مطلب …

(۱۰۹۶) قرائت آیت الکرسی بعد از نمازهای فرض

حدیث چنین است: «هر کس آیت الکرسی را بعد از هر نماز بخواند، چیزی جز مرگ مانع از دخول او به بهشت نیست». حدیث قرائت آن را به صورت مطلق بیان کرده

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه