(۹۹۴) سوال: معنای این آیه چیست؟ {إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا} [أحزاب: ٧٢]. (همانا ما امانت را بر آسمان‌ها و زمین و کوه‌ها عرضه داشتیم، پس آنها از تحمل آن سر باز زدند و از آن ترسیدند. اما انسان آن را بر دوش گرفت که او بسیار ستمکار نادان است). همچنین منظور از این امانت چیست؟

جواب:

منظور از امانت هر عبادتی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بندگانش را بر آن امین شمرده است. زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را به طاعت خود ملزم کرده که اوامر او را به جای آورده و از منهیاتش دست بکشند. بندگان نیز با التزام به عهدی که بین خود و پروردگار دارند، آن را به جای می‌آورند. این التزام به وسیله‌ی ایمانی است که آنها را بر اساس آن خلق کرده و اقرار به آن. همچنین به وسیله‌ی عقلی که به آنان عطا فرمود و نیز به وسیله‌ی پیامبرانی است که برایشان فرستاده است. یعنی انسان به وسیله‌ی فطرت و عقل و رسالت می‌تواند امانت را حمل کند و با این سه، به آن مکلف شده است.

پس بر او واجب است که این امانت را ادا نماید و قدر آن را بداند. زیرا این امانت بر آسمان‌ها و زمین و کوه‌ها عرضه شده، اما آنها از حملش ابا ورزیده و ترسیدند. ولی انسان آن را پذیرفت و حمل کرد. به همین خاطر باید مقتضای آن را که اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با پیروی از دستورات و اجتناب از نواهی در عبادات و در زمنیه‌ی حقوق بندگان است را به جای آورد.