چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۷۱۵) حضور در زنگ دینی معلم غیر ملتزم

(۷۱۵) سوال: از یکی از کشورهای عربی سوال آمده: مدرسی که دروس دینی را در مدرسه به ما یاد می‌دهد، کسی است که ریشش را تیغ زده و انگشتر طلا به دست می‌کند و در برخی از امور کوتاهی دارد. آیا جایز است در کلاس این معلم شرکت کنم؟

جواب:

جواب این سوال متشکل از دو قسمت است:

قسمت اول: نصیحتی به این معلم دارم و آن هم اینکه تقوای الهی پیشه نماید. زیرا تیغ زدن ریش و پوشیدن انگشتر طلا، حرام است. کوتاهی در انجام برخی از واجبات نیز حرام است. بر او واجب است که خود را جزء علمایی قرار ندهد که از علمشان سودی نبرده‌اند. همچنین بر او واجب است در قبال کسانی که از او علم یاد می‌گیرند تقوا پیشه کند. چون ممکن است این دانش آموزان راه او را بروند. علم را می‌آموزند، ولی دانسته، نافرمانی الله می‌کنند. پس بر این معلم واجب است که خود را محاسبه کند و بداند به خاطر کارهایی که می‌کند، در مقابل الله تعالی مسئول است.

اما قسمت دوم: در مورد حاضر شدن در کلاس این معلم: اشکالی ندارد از او علم بیاموزی، حتی اگر این گناهان را مرتکب می‌شود. فقط زمانی می‌شود در دروسش حاضر نشد که ترک کردن این شخص و نیاموختن علم از او، سبب اصلاح و استقامت و رجوعش به سوی الله شده و امثال او را از انجام این اعمال بازدارد. در چنین حالتی باید این شخص را ترک کرد و در درس‌هایش حاضر نشد. اما باید خاطر نشان کنم: قبل از اینکه چنین برخوردی با او صورت گیرد، خوب است دانش آموزان او را نصیحت کنند. اگر خودشان نمی‌توانند، از بزرگانی که در منطقه هستند کمک بگیرند تا آنها او را نصیحت کنند. اگر افاده نکرده، موضوع را به مدیریت مدرسه یا دانشکده یا دانشگاهی که در آن تدریس می‌کند انتقال دهند و آنها را از الله عزوجل ترسانده و بگویند: چگونه این شخص را معلم دینی کرده‌اید در حالی که چنین و چنان می‌کند؟

همچنین بر مدیریت مدرسه یا دانشکده یا دانشگاه واجب است چنین کسانی را به عنوان معلم بچه‌های مسلمان قرار ندهند. باید چنین کسانی را نصیحت کرده و آنها را به سوی خیر راهنمایی کنند. اگر هدایت شدند که به نفع خودشان و دیگران است. در غیر این صورت باید آنها را از کادر تدریس اخراج کنند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من إحدى الدول العربية يُدَرِّسُنا المواد الشرعية مدرس حالق للحية ويلبس خاتما من ذهب ومقصر في بعض الأمور. فهل يجوز لي أن أحضر هذه الدروس في المدرسة؟ أرجو الإجابة مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإجابة على هذا الجواب تكون من شقين: الشق الأول: إنني أوجه نصيحة إلى هذا المدرس أن يتقي الله في نفسه، لأن حلقه لحيته حرام ولباسه خاتم الذهب حرام، والتقصير في الواجبات حرام، فالواجب عليه أن لا يكون من العلماء الذين لم ينتفعوا بعلمهم، والواجب عليه أن يتقي الله فيمن يتلقون العلم عنه، لأن الذين يتلقون العلم عنه سوف يحذون حذوه إلا أن يشاء الله سوف يفقهون العلم ولكنهم يعصون الله على بصيرة – والعياذ بالله – إلا أن يشاء ربك، فعلى هذا المعلم أن يحاسب نفسه، وأن يعلم أنه مسئول أمام الله -عز وجل- عما صنع.

أما الشق الثاني: فهو أخذ العلم عن هذا فلا بأس بأخذ العلم عنه وإن كان يعمل هذه المعاصي، إلا إذا كان هجره وعدم أخذ العلم عنه يؤدي إلى صلاحه واستقامته ورجوعه إلى الله، وردع أمثاله عن مثل هذا العمل، فحينئذ يهجر ويقاطع ولا يحضر درسه ولكني أقول قبل هذه المعاملة ينبغي للطلبة يوجهوا النصيحة إليه، وإذا كانوا لا يتمكنون من ذلك فليستعينوا بأهل الخير في بلادهم لتوجيه النصح إليه، وإذا لم ينفع فيه ذلك فليرفعوا أمره إلى إدارة المدرسة أو المعهد أو الجامعة التي يدرس فيها، ويُخوِّفُوا هذه الجهة من الله -عز وجل-، ويقولوا لها : كيف يكون هذا الرجل مُدَرِّسًا لنا في العلوم الدينية وهو رجل لا يدين الله – تعالى – في هذا وفي هذا؟

والواجب على إدارة المدرسة أو المعهد أو الكلية أو الجامعة، ألا تجعل مثل هؤلاء المدرسين يُدَرِّسُون أبناء المسلمين، تنصحهم وتدلهم على الخير، فإن اهتدوا فلهم ولغيرهم، وإن لم يهتدوا فالواجب إبعادهم عن حقل التدريس.

مطالب مرتبط:

(۶۰۶) علمی که در قرآن و احادیث ذکر شده

(۶۰۶) سوال: منظور از علمی که احادیث و آیات قرآن آمده، چیست؟ جواب: علمی که شریعت اهل آن را مورد تمجید قرار داده و به آن تشویق نموده، علم به احکام الهی وقبل از آن آگاهی نسبت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ یعنی علم به اسماء وصفات والای او، و افعال نیکو و پسندیده‌ی او که […]

ادامه مطلب …

(۶۷۵) نظر شریعت در مورد کتاب‌های صوفیه

(۶۷۵) سوال: نزد ما بسیاری از کتاب‌های تصوف وجود دارد. نظر شرع در مورد این کتاب‌ها و در مورد تصوف چیست؟ جواب: نظرم در مورد تصوف و دیگر فرقه‌هایی که در اسلام بدعت وارد کرده‌اند، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به امتشان فرمودند: «بر شما لازم است که روش من و روش خلفای برحق […]

ادامه مطلب …

(۶۶۱) سوال: بهترین کتاب‌های فقهی

(۶۶۱) خانمی پرسیده: من در حال مطالعه‌ی فقه هستم. چه کتاب‌هایی را برای مطالعه به من توصیه می‌کنید؟ جواب: بهترین کتابی که در فقه حنبلی دیده‌ام، کتاب (الروض المربع شرح زاد المستقنع) است که خیر زیاد و علم فراوانی در آن وجود دارد. ولی من به این خانم دانشجو و دیگر دانشجویان توصیه می‌کنم که […]

ادامه مطلب …

(۶۳۹) سوال: حفظ قرآن در خانه و بدون تجوید

(۶۳۹) خانمی پرسیده: دوست دارم قرآن را در مدرسه‌ی حفظ قرآن، حفظ کنم. اما شرایطم این اجازه را به من نمی‌دهد. از شما تقاضا دارم مرا راهنمایی کنید که چطور قرآن را در خانه حفظ کنم؟ آیا اگر قرآن را بدون تجوید یا بدون فهم معانی آن حفظ کنم، مشکلی دارد؟ جواب: روش حفظ این […]

ادامه مطلب …

(۶۵۸) سوال: مشهورترین کتاب‌های تفسیر

(۶۵۸) سوال: مشهورترین کتاب‌های تفسیری که یک دانشجو می‌تواند آنها را تهیه کند، چه کتاب‌هایی هستند؟ جواب: بهتر می‌بینم که دانشجو تفسیر ابن کثیر و تفسیر شیخمان عبدالرحمن بن سعدی را تهیه کند. این دو از بهترین تفاسیری هستند که می‌شناسم. تفاسیر دیگری هم وجود دارند که مناسب دانشجویانی است که در درجات بالاتر علمی […]

ادامه مطلب …

(۶۱۸) آیا علوم شرعی منحصر در علوم دینی است؟

(۶۱۸) سوال: آیا آموختن دین فقط منحصر در علوم شرعی است یا علوم دیگری را نیز شامل می‌شود؟ جواب: علوم دینی زیر مجموعه‌ی علم شرعی هستند، و آموختنِ آنها شرعی است. در این مورد حرفی نیست. اما در مورد یادگیری بقیه‌ی علوم؛ باید دید: اگر در راستای کمک به یادگیری علوم شرعی هستند، به عنوان […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه