شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۷۰) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب دینی

(۶۷۰) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد این کتاب‌ها چیست: (الاذکار) و (الجواب الکافی لمن سأل عن الدواء الشافی) و (ریاض الصالحین) و (خزینة الاسرار)؟

جواب: کتاب (الأذکار) و کتاب (ریاض الصالحین) هر دو تالیف نووی هستند و بدون شک ارزش زیادی دارند. اما خالی از احادیث ضعیف هم نیستند؛ خصوصا کتاب (الأذکار) که احادیث ضعیف بیشتری دارد. اما الحمدلله اهل علم این احادیث را که زیاد هم نیستند، مشخص کرده‌اند. به نظرم انسان باید به خاطر فواید زیادی که در این دو کتاب نهفته، آنها را بخواند و در مورد هر حدیثی که به اشکال برخورده، از اهل علم سوال کند.

اما کتاب (الجواب الکافی لمن سأل عن الدواء الشافی) نوشته‌ی ابن قیم یکی از شاگردان شیخ الاسلام ابن تیمیه است. این کتاب هم کتاب مفیدی است که موعظه‌های بزرگی در آن وجود دارد. اما در آخر کتاب مطالبی وجود دارد که نشان می‌دهد مولف این کتاب را به خاطر شخص معینی به رشته‌ی تحریر در آورده که این شخص، مبتلا به معصیتی بوده و مولف مناسب دیده تا این مسائل را در آخر کتاب ذکر کند.

اما در مورد کتاب (خزینة الأسرار) چیزی نمی‌دانم.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم فضيلة الشيخ في هذه الكتب: كتاب (الأذكار)، وكتاب (الجواب الكافي لمن سأل عن الدواء الشافي)، وكتاب (رياض الصالحين)، وكتاب (خزينة الأسرار)؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما كتابا (الأذكار) و(رياض الصالحين) فهما للنووي رحمه الله، ولا شك أن فيهما فائدةً عظيمة كبيرة، لكن لا يخلوان من بعض الأحاديث الضعيفة، ولا سيما كتاب الأذكار، إلا أن أهل العلم قد بينوا ذلك والله الحمد ولكنها أحاديث قليلة جدا، وأرى أن يقرأ فيهما الإنسان لما فيهما من الفوائد الكثيرة، وأرى أن يسأل أهل العلم بالحديث عن ا الأحاديث التي يستنكرها.

وأما (الجواب الكافي لمن سأل عن الدواء الشافي) فهو لابن القيم أ أحد تلاميذ شيخ الإسلام ابن تيمية – رحمهم الله -، وهو كتاب جيد فيه مواعظ عظيمة، لكن في آخره أشياء يظهر أن المؤلف الله كتبها لأن هذا الكتاب كان لشخص معين ابتلي بِبَلِيَّة، فرأى المؤلف رحمه الله أن من المناسب ما ذكره في آخر الكتاب.

وأما كتاب (خزينة الأسرار ) فلا أدري عنه شيئًا، ولم أطلع عليه.

مطالب مرتبط:

(۶۱۳) بهترین روش برای فراگیری فقه چیست

(۶۱۳) سوال: بهترین روشی که یک طالب علم می‌تواند برای فراگیری فقه اسلامی در پیش گیرد چیست؟ آیا می‌توان بدون مشورت به خواندن کتاب پرداخت و هر جا مشکلی داشت، درخواست شرح و توضیح از فقها و علما، نموده و تحصیل خود را بدین منوال ادامه دهد؟ جواب: دو راه برای کسب علم وجود دارد: […]

ادامه مطلب …

(۷۰۴) کمک درسی به دانشجویان و دانش آموزان

(۷۰۴) سوال: آیا کمک کردن به دانش آموزان در حل تکالیف یا مساعدت و کمک به دانشجویان در تحقیقاتی که دارند، فقط برای اینکه در کارشان به آنها کمکی شده باشد و همچنین برای تشجیع و ترغیبشان و گاهی نیز به خاطر ضیق وقت، تعاون بر نیکی و تقوا به حساب می‌آید؟ جواب: این به […]

ادامه مطلب …

(۶۳۲) بهترین وسیله برای تحصیل علم چیست؟

(۶۳۲) سوال: بهترین وسیله برای آموختن علم سودمند چیست؟ جواب: الحمد لله در حال حاضر راه‌های زیادی برای کسب علم وجود دارد. از جمله: اول: نزد شیخی که در علم و دینش مورد اعتماد باشد، کسب علم کنی. این بهترین وقوی‌ترین راه بوده و تحصیل علم را ساده‌تر می‌سازد. دوم: علم را از طریق کتاب‌هایی […]

ادامه مطلب …

(۶۱۱) نیت دو خانم که معلم قرآن هستند

(۶۱۱) سوال: زنی معلم قرآن است وسبب معلم شدنش هم به خاطر نیاز شدید مدرسه به معلمان زن بوده است. زن دیگری نیز به خاطر پول معلم قرآن شده و هر دو، نیتشان برای خواندن و شنیدن قرآن، رضایت الله تعالی نیست. آیا با توجه به این نیتشان ثوابی به آنها تعلق می‌گیرد یا خیر؟ […]

ادامه مطلب …

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب در علوم حدیث برای حفظ

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در علوم حدیث چه کتابی است؟ همچنین بهترین شرحی که بر آن نوشته شده، چه کتابی است؟ جواب: ظاهرا منظور سؤال کننده کتاب حدیث در مورد احکام است که یکی از بهترین‌ها، کتاب (عمدة الاحکام) تألیف حافظ عبدالغنی مقدسی است که مؤلف احادیثش را از روایاتی که بخاری و […]

ادامه مطلب …

(۶۸۱) کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب)

(۶۸۱) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب) چیست؟ جواب: کتاب «الدعاء المستجاب» حاوی روایات بدعی است که صحت ندارند و توصیه نمی‌کنم کسی آن را بخواند. البته اشکالی ندارد که طالب علم آن را بخواند تا از روایاتش دوری کند. البته که چیزهای مفیدی نیز در آن وجود دارد. […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه