چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۶۳۱) سوال: دانشجو نزد شیخ معین درس بیاموزد؟

(۶۳۱) سوال: آیا طالب علم باید تنها یک شیخ معین را انتخاب کرده و نزد او کسب علم نماید، یا می‌تواند بیشتر از یک شیخ را انتخاب کند؟

جواب:

اگر در بدایت طلب علم باشد، نظرم این است که یک شیخ را انتخاب کند. چون ممکن است مشایخ در یک مسأله اختلاف نظر داشته باشند و در صورتی که او سنش کم بوده و در ابتدای راه طلب علم باشد، این مساله باعث تشویش ذهنی‌اش می‌شود. اما می‌تواند در درس دیگری، شیخ متفاوتی را برگزیند. شیخی در نحو، شیخی در فقه، شیخی در عقیده، شیخی در توحید و همین طور در دیگر دروس شیخ متفاوتی داشته باشد. اما از نظر من مناسب نیست که در فقه، دو شیخ داشته باشد، یا در عقیده. اما در مورد نحو، سخت گیری کمتری وجود دارد و حتی اگر دو شیخ را انتخاب کند که نظر آنها با هم اختلاف دارد، اهمیتی ندارد. مهم مسائل عملی دین است که توصیه می‌شود در بدایت طلب علم، در هر کدام فقط از یک شیخ استفاده ببرد.

توصیه‌ی دیگرم به طالب علم مبتدی این است که به کتاب‌هایی که اختلافات فقهی را ذکر می‌کنند، مراجعه نکند. یعنی مثلا به سراغ کتاب «المغنی» یا «المجموع» نووی یا دیگر کتاب‌هایی که اختلاف علما را ذکر کرده‌اند، نرود. چون هنوز در اول راه است و مراجعه به چنین کتاب‌هایی حیرت و سردرگمی‌اش می‌شود و معلومات را قاطی می‌کند. پس تا زمانی که در ابتدای راه است، ملازم یک شیخ و یک کتاب باشد و در هر درسی فقط از یک شیخ استفاده کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل لطالب العلم أن يتخذ شيخًا مُعيَّنا يراجع معه، أو يتخذ أكثر من شيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أرى أن يتخذ شيخًا واحدا ما دام في بداية الطلب، لأن المشايخ ربما تختلف آراؤهم في مسألة ما، وإذا كان هو صغير في ابتداء الطلب فإن ذلك يشوش عليه ، ومن الممكن أن يتخذ شيخًا آخر لكن في فن آخر، فيكون له شيخ في النحو، وشيخ في الفقه، وشيخ في العقيدة، وشيخ في التوحيد، وما أشبه ذلك، أما أن يتخذ شيخين في الفقه فلا أُشير به، لا يتخذ شيخين في العقيدة، أما النحو فأمره سهل، حتى لو اتخذ شيخين واختلفا عليه لا يهم، لكن المهم مثل المسائل العملية الدينية.

وأقول لطالب العلم المبتدئ: لا يراجع كتب الخلاف، يعني: لا يراجع مثلا: المغني، أو المجموع للنووي، أو غيرهما مما يذكر فيه الخلاف ما دام في ابتداء الطلب، لأن الأمور تلتبس عليه ويبقى متذبذبا، وتختلط المعلومات، فما دام في ابتداء طلبه فليلزم شيخًا واحدًا وكتابًا واحدا، ولا يتخذ أكثر من شيخ في فن واحد.

مطالب مرتبط:

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب در علوم حدیث برای حفظ

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در علوم حدیث چه کتابی است؟ همچنین بهترین شرحی که بر آن نوشته شده، چه کتابی است؟ جواب: ظاهرا منظور سؤال کننده کتاب حدیث در مورد احکام است که یکی از بهترین‌ها، کتاب (عمدة الاحکام) تألیف حافظ عبدالغنی مقدسی است که مؤلف احادیثش را از روایاتی که بخاری و […]

ادامه مطلب …

(۶۱۶) برای طلب علم از کجا شروع کنم

(۶۱۶) سوال: طالب علم برای شروع طلب علم، از حفظ قرآن کریم آغاز کند یا خواندن کتاب‌های اهل علم؟ جواب: از حفظ قرآن شروع کند. هیچ چیز بهتر از حفظ قرآن برای کسی که می‌خواهد چیزی را حفظ کند، نیست. زیرا قرآن کلام الله عزوجل است و تلاوت آن عبادت به حساب می‌آید. تدبر در […]

ادامه مطلب …

(۶۰۹) آیا این حدیث صحیح است؟

(۶۰۹) سوال: آیا این حدیث صحیح است: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «فضيلت و برتري عالم بر عابد مانند فضيلت من بر پائين‌ترين شماست»؟[۱] جواب: تا جایی که به نظرم می‌رسد این حدیث ضعیف است. البته شکی نیست که جاهل به هیچ وجه با عالم برابری نمی‌کند. چرا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده: {قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ […]

ادامه مطلب …

(۶۷۶) سوالی در مورد کتاب ماثورات حسن البنا

(۶۷۶) سوال: در کتاب مأثورات چیزی خواندم که در بقیه‌ی کتاب‌های دعا به آن برخورد نکرده‌ام. چیزی که خواندم معروف به وِرد رابطه بوده و چنین است: شخص اول این آیه را بخواند: {قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ} تا آنجا که فرموده: {وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ} […]

ادامه مطلب …

(۶۶۶) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب مفید

(۶۶۶) سوال: نظر جناب شیخ در مورد کتاب (مختصر تفسیر ابن کثیر) و (فقه السنة) و (ریاض الصالحین) و  (الکبائر) و (قصص الانبیاء) چیست؟ جواب: در ابتدا باید بگویم که رجوع کردن به اصل، بهتر و برتر است. اما اگر حاجت – مثل ضیق وقت یا دیگر اسباب – اقتضا کند که انسان به کتاب‌های […]

ادامه مطلب …

(۶۸۰) کتاب مروج الذهب تالیف مسعودی

(۶۸۰) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (مروج الذهب) تألیف مسعودی چیست؟ جواب: کتاب «مروج الذهب» که مسعودی نوشته، مثل دیگر کتاب‌های تاریخ حاوی روایات ضعیف و صحیح بوده و انسان باید در مورد بعضی روایاتی که می‌شنود یا می‌بیندد، مواظب باشد و برای قبول آنها دست نگهدارد تا زمانی که آنها را […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه