شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۶۳۱) سوال: دانشجو نزد شیخ معین درس بیاموزد؟

(۶۳۱) سوال: آیا طالب علم باید تنها یک شیخ معین را انتخاب کرده و نزد او کسب علم نماید، یا می‌تواند بیشتر از یک شیخ را انتخاب کند؟

جواب:

اگر در بدایت طلب علم باشد، نظرم این است که یک شیخ را انتخاب کند. چون ممکن است مشایخ در یک مسأله اختلاف نظر داشته باشند و در صورتی که او سنش کم بوده و در ابتدای راه طلب علم باشد، این مساله باعث تشویش ذهنی‌اش می‌شود. اما می‌تواند در درس دیگری، شیخ متفاوتی را برگزیند. شیخی در نحو، شیخی در فقه، شیخی در عقیده، شیخی در توحید و همین طور در دیگر دروس شیخ متفاوتی داشته باشد. اما از نظر من مناسب نیست که در فقه، دو شیخ داشته باشد، یا در عقیده. اما در مورد نحو، سخت گیری کمتری وجود دارد و حتی اگر دو شیخ را انتخاب کند که نظر آنها با هم اختلاف دارد، اهمیتی ندارد. مهم مسائل عملی دین است که توصیه می‌شود در بدایت طلب علم، در هر کدام فقط از یک شیخ استفاده ببرد.

توصیه‌ی دیگرم به طالب علم مبتدی این است که به کتاب‌هایی که اختلافات فقهی را ذکر می‌کنند، مراجعه نکند. یعنی مثلا به سراغ کتاب «المغنی» یا «المجموع» نووی یا دیگر کتاب‌هایی که اختلاف علما را ذکر کرده‌اند، نرود. چون هنوز در اول راه است و مراجعه به چنین کتاب‌هایی حیرت و سردرگمی‌اش می‌شود و معلومات را قاطی می‌کند. پس تا زمانی که در ابتدای راه است، ملازم یک شیخ و یک کتاب باشد و در هر درسی فقط از یک شیخ استفاده کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل لطالب العلم أن يتخذ شيخًا مُعيَّنا يراجع معه، أو يتخذ أكثر من شيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أرى أن يتخذ شيخًا واحدا ما دام في بداية الطلب، لأن المشايخ ربما تختلف آراؤهم في مسألة ما، وإذا كان هو صغير في ابتداء الطلب فإن ذلك يشوش عليه ، ومن الممكن أن يتخذ شيخًا آخر لكن في فن آخر، فيكون له شيخ في النحو، وشيخ في الفقه، وشيخ في العقيدة، وشيخ في التوحيد، وما أشبه ذلك، أما أن يتخذ شيخين في الفقه فلا أُشير به، لا يتخذ شيخين في العقيدة، أما النحو فأمره سهل، حتى لو اتخذ شيخين واختلفا عليه لا يهم، لكن المهم مثل المسائل العملية الدينية.

وأقول لطالب العلم المبتدئ: لا يراجع كتب الخلاف، يعني: لا يراجع مثلا: المغني، أو المجموع للنووي، أو غيرهما مما يذكر فيه الخلاف ما دام في ابتداء الطلب، لأن الأمور تلتبس عليه ويبقى متذبذبا، وتختلط المعلومات، فما دام في ابتداء طلبه فليلزم شيخًا واحدًا وكتابًا واحدا، ولا يتخذ أكثر من شيخ في فن واحد.

مطالب مرتبط:

(۶۳۳) سوال: قیمت گران کتاب‌های دینی

(۶۳۳) سوال: کتاب‌های دینی، قیمت بالایی دارند. کتاب‌هایی مثل تفسیر ابن کثیر و صحیحین گران‌قیمت هستند. با چنین قیمت‌هایی، چگونه جوانان می‌توانند در دینشان عالم شوند؟ جواب: گران بودن امری نسبی است و با توجه به هر کشوری و هر شخصی فرق می‌کند. ولی الحمدلله این کتاب‌ها در کتاب‌خانه‌ها وجود دارند و هر کسی می‌تواند […]

ادامه مطلب …

(۷۱۰) اطاعت از مادر برای دختر

(۷۱۰) سوال: دختری می‌خواهد به کلاس حفظ قرآن برود. اما مادرش به او اجازه نمی‌دهد. آیا باید از مادرش اطاعت کند یا به کلاس حفظ برود؟ کدام بهتر است؟ جواب: اطاعت از مادر بهتر است. خصوصا که وقتی دختر از خانه خارج شود، باید مسیری را بپیماید و از آنجا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در […]

ادامه مطلب …

(۶۶۶) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب مفید

(۶۶۶) سوال: نظر جناب شیخ در مورد کتاب (مختصر تفسیر ابن کثیر) و (فقه السنة) و (ریاض الصالحین) و  (الکبائر) و (قصص الانبیاء) چیست؟ جواب: در ابتدا باید بگویم که رجوع کردن به اصل، بهتر و برتر است. اما اگر حاجت – مثل ضیق وقت یا دیگر اسباب – اقتضا کند که انسان به کتاب‌های […]

ادامه مطلب …

(۶۸۸) برخی بدعتهای دفن و تعزیه

(۶۸۸) سوال: اینجا رسم است که وقتی یکی از اعضای خانواده وفات کرد، مردم سه روز اول برای عزا جمع می‎‌شوند و قرآن می‌خوانند و هر چقدر بتوانند، ختم می‌کنند. بعد یک جا جمع می‌شوند و یک شیخ یا یکی از زنان دعای ختم قرآن را که از روی کتاب (دعاء ختم القرآن) تالیف احمد […]

ادامه مطلب …

(۶۳۸) سوال: روش درست حفظ قرآن چگونه است؟

(۶۳۸) سوال: می‌خواهم هر چقدر از قرآن را که بتوانم، حفظ کنم. از شما تقاضا دارم به من طریقه‌ی صحیح حفظ را نشان دهید تا حفظم قوی شده و آن را فراموش نکنم. جواب: بهترین راه برای بقای حفظ قرآن، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن راهنمایی کرده‌اند: یک: مواظبت ورزیدن بر تلاوت […]

ادامه مطلب …

(۶۲۲) آموزش چه مقدار از دین واجب است

(۶۲۲) سوال: آیا واجب است کلّ دین را یاد بگیریم؟ آموختن چه مقداری از دین، واجب است؟ آیا واجب است که نماز کسوف و خسوف و عید و غیره را یاد بگیریم؟ جواب: بر انسان واجب است هر مقداری از علم را که به آن احتیاج دارد، بیاموزد. وقتی می‌خواهد نماز بخواند، باید کیفیت نماز […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه