(۶۲۵) سوال: یاد گرفتن چه علومی فرض کفایت است؟ آیا علمی هم وجود دارد که دانستنش بر تمام مسلمانان واجب باشد؟
جواب:
بله، محافظت از شریعت به صورت کلی بر همهی مسلمانان واجب است و باید در بین مسلمانان کسانی باشند که شریعت را حفظ کنند.
اما فرض عین به نسبت هر کسی، فرق میکند. گاهی اوقات دانستن چیزهایی به نسبت شخصی واجب است و بر شخصی دیگر، واجب نیست. مثلا بر ثروتمند واجب است احکام زکات را بیاموزد تا بتواند از آن برای پرداخت زکات اموالش کمک بگیرد تا بدین وسیله، ذمت خود را تبرئه نماید. اما کسی که مالی ندارد، دانستن احکام زکات نیز بر او واجب نیست. همچنین بر کسی که به خرید و فروش اشتغال دارد، واجب است احکام خرید و فروش را به قدری که بتواند معاملاتش را درست و شرعی انجام دهد، بیاموزد. اما آموختن این احکام بر کسی که به خرید و فروش اشتغال ندارد، واجب نیست.
مهم اینکه حفظ شریعت با آموختن، بر عموم مسلمانان فرض کفایه است. اما فرض عین گشتن، به نسبت اشخاص، متفاوت است. برای یک شخص، چیزی واجب میشود که همان چیز، بر شخصی دیگر واجب نیست و مثالهایی از آن را ذکر کردیم.
***