چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۶۸۶۸) آیا معصیت‌ها تأثیری بر فرد و جامعه دارند؟

(۶۸۶۸) سوال: آیا معصیت‌ها تأثیری بر فرد و جامعه دارند؟ و این تأثیرات چیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما جزای نیک دهد.

جواب:

معصیت‌ها تأثیراتی بر فرد و جامعه دارند؛ تأثیرات آن بر فرد این است که همت او را در انجام طاعات کاهش می‌دهد زیرا معصیت‌ها یکدیگر را دنبال می‌کنند و سبب قساوت قلب و تضعیف همت انسان در طلب خیر می‌شوند چناچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَلَمَّا زَاغُوۤا۟ أَزَاغَ ٱللَّهُ قُلُوبَهُمۡۚ وَٱللَّهُ لَا یَهۡدِی ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَـٰسِقِینَ} [سوره الصف: ۵]: (پس چون آن‌ها (از حق) منحرف شدند، الله دل‌های‌شان را منحرف ساخت و الله قوم نافرمان را هدایت نمی‌کند. (

معصیت‌ها همچنین به جامعه آسیب می‌زنند چنان‌‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَٱتَّقُوا۟ فِتۡنَةلَّا تُصِیبَنَّ ٱلَّذِینَ ظَلَمُوا۟ مِنكُمۡ خَاۤصَّةࣰۖ وَٱعۡلَمُوۤا۟ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِیدُ ٱلۡعِقَابِ} [سوره اﻷنفال: ۲۵]: (و از فتنه‌ای بپرهیزید که تنها به ستمکارانِ شما نمی‌رسد (بلکه همه را فرا می‌گیرد) و بدانید که الله سخت کیفراست. (

و چون نیز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰۤ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوۡا۟ لَفَتَحۡنَا عَلَیۡهِم بَرَكَـٰتمِّنَ ٱلسَّمَاۤءِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَـٰكِن كَذَّبُوا۟ فَأَخَذۡنَـٰهُم بِمَا كَانُوا۟ یَكۡسِبُونَ* أَفَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰۤ أَن یَأۡتِیَهُم بَأۡسُنَا بَیَـٰتا وَهُمۡ نَاۤىِٕمُونَ* أَوَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰۤ أَن یَأۡتِیَهُم بَأۡسُنَا ضُحى وَهُمۡ یَلۡعَبُونَ* أَفَأَمِنُوا۟ مَكۡرَ ٱللَّهِۚ فَلَا یَأۡمَنُ مَكۡرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡخَـٰسِرُونَ} [سوره اﻷعراف: ۹۶-۹۹]: (و اگر اهل شهرها (و آبادی‌ها) ایمان می‌آوردند و تقوا پیشه می‌کردند، قطعاً (در‌‌های) برکات از آسمان و زمین را بر آن‌ها می‌گشودیم ولی (آن‌ها آیات و پیامبران ما را) تکذیب کردند، پس ما (نیز) آن‌ها را به کیفر آنچه انجام می‌دادند، فرو گرفتیم* آیا اهل (این) شهرها (و آبادی‌ها) ایمن هستند از اینکه عذاب ما در شب، هنگامی‌که خفته باشند سراغ‌شان بیاید؟ * آیا اهل (این) شهرها (و آبادی‌ها) ایمن هستند از اینکه عذاب ما در روز، هنگامی‌که سرگرم بازی (و امور بیهوده) هستند، به سراغ‌شان بیاید؟ * آیا آن‌ها از مکر (و گرفت) الله در امانند؟! در حالی‌که جز زیان‌کاران (کسی) از مکر (و گرفت) الله ایمن نمی‌شود. (

عقوبت‌ها شامل صالح و ناصالح می‌شود و روز قیامت بر اساس نیت‌هایشان محشور می‌شوند همچنین معصیت جامعه را فاسد می‌کند و نافرمان می‌شوند زیرا وقتی مردم ببینند که فردی مرتکب گناه می‌شود، انجام آن برایشان آسان می‌شود و گناهان از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود تا جایی که تمام جامعه را فراگیرد.

به همین دلیل، واجب است که مردم به معروف امر کنند و از منکر نهی کنند تا احوال اصلاح شود و اسباب شر و فساد از بین برود.

بر امت اسلامی واجب است که به یک‌دیگر امر به معروف کرده و از منکر نهی کنند تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را با عقوبت خود دربر نگیرد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلۡتَكُن مِّنكُمۡ أُمَّةیَدۡعُونَ إِلَى ٱلۡخَیۡرِ وَیَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَیَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِۚ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ* وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِینَ تَفَرَّقُوا۟ وَٱخۡتَلَفُوا۟ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَاۤءَهُمُ ٱلۡبَیِّنَـٰتُۚ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ لَهُمۡ عَذَابٌ عَظِیمࣱ} [سوره آل عمران: ۱۰۴-۱۰۵]: (و باید از میان شما، گروهی باشند که (مردم را) به نیکی دعوت کنند و به کار شایسته وا دارند و از زشتی باز دارند و آنانند که رستگارند* و مانند کسانی نباشید که پراکنده شدند و اختلاف کردند پس از آنکه دلایل روشن برایشان آمد و اینان برایشان عذاب بزرگی است. (

از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که امت ما، چه رهبران و چه مردم، را اصلاح کند و برای این امت رشد را رقم بزند که در آن اهل اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عزت گیرند و اهل معصیت به ذلت بیفتند و در آن امر به معروف و نهی از منکر صورت گیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، هل للمعاصي آثار على الفرد والمجتمع؟ وما هي ؟ مأجورين.

:فأجاب رحمه الله تعالى المعاصي لها آثار على الفرد والمجتمع، أما آثارها على الفرد: فإنها تُضعف الهمة في فعل الطاعات، لأن المعاصي يجر بعضها بعضا، والمعاصي تُقَسِّي القلب، وتُضعف همة الإنسان في طلب الخير، قال الله – تعالى -: ﴿ فَلَمَّا زَاغُوۤا۟ أَزَاغَ ٱللَّهُ قُلُوبَهُمۡۚ وَٱللَّهُ لَا یَهۡدِی ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَـٰسِقِینَ ﴾ [الصف: ٥].

والمعاصي أيضا لها أضرار على المجتمع، لقول الله -تعالى-: ﴿ وَٱتَّقُوا۟ فِتۡنَةࣰ لَّا تُصِیبَنَّ ٱلَّذِینَ ظَلَمُوا۟ مِنكُمۡ خَاۤصَّةࣰۖ وَٱعۡلَمُوۤا۟ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِیدُ ٱلۡعِقَابِ [الأنفال: ٢٥].

ولقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿ وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰۤ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوۡا۟ لَفَتَحۡنَا عَلَیۡهِم بَرَكَـٰتࣲ مِّنَ ٱلسَّمَاۤءِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَـٰكِن كَذَّبُوا۟ فَأَخَذۡنَـٰهُم بِمَا كَانُوا۟ یَكۡسِبُونَ* أَفَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰۤ أَن یَأۡتِیَهُم بَأۡسُنَا بَیَـٰتࣰا وَهُمۡ نَاۤىِٕمُونَ* أَوَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰۤ أَن یَأۡتِیَهُم بَأۡسُنَا ضُحࣰى وَهُمۡ یَلۡعَبُونَ* أَفَأَمِنُوا۟ مَكۡرَ ٱللَّهِۚ فَلَا یَأۡمَنُ مَكۡرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡخَـٰسِرُونَ ﴾ [الأعراف: ٩٦-٩٩].

فالعقوبات تَعُمُّ وتشمل الصالح، وغير الصالح ويوم القيامة يُبعثون على نياتهم، كما أن المعصية تفسد المجتمع، فيكون عاصيا، لأن الناس إذا رأوا هذا الرجل يفعل المعصية سهل عليهم أن يفعلوها ، فتنتشر المعاصي من شخص إلى شخص، حتى تعم المجتمع كله.

ولهذا وجب على الناس أن يأمروا بالمعروف وينهوا عن المنكر، لإصلاح الأحوال، وإزالة أسباب الشر والفساد.

فالواجب على الأمة الإسلامية أن تتآمر بالمعروف، وتتناهى عن المنكر، لئلا يعمهم الله بعقابه، قال الله تبارك وتعالى ﴿ وَلۡتَكُن مِّنكُمۡ أُمَّةࣱ یَدۡعُونَ إِلَى ٱلۡخَیۡرِ وَیَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَیَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِۚ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ* وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِینَ تَفَرَّقُوا۟ وَٱخۡتَلَفُوا۟ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَاۤءَهُمُ ٱلۡبَیِّنَـٰتُۚ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ لَهُمۡ عَذَابٌ عَظِیمࣱ ﴾ [آل عمران: ١٠٤-١٠٥].

فأسأل الله -تعالى- أن يصلح أُمَّتنا رُعاةً ورعِيَّةٌ، وأن يُبرم لهذه الأمة أَمْرَ رُشد، يُعَزُّ فيه أهل طاعة الله، ويُذَلُّ فيه أهل معصيته، ويؤمر فيه بالمعروف، ويُنهى عن المنكر.

مطالب مرتبط:

(۶۹۲۱) حکم افراط در شوخی کردن بین دوستان

زیاد شوخی کردن خیری در آن نیست و شاید گفته‌ شود: شوخی در سخن مانند نمک در غذاست؛ بدون آن غذا خوب نمی‌شود اما اگر زیاد شود، غذا نیز خراب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۹۲۰) حکم بیان مشکلات شخصی به معلم صالح

اگر در میان گذاشتن مشکلات شما شامل غیبت کسی نباشد، اشکالی ندارد اما به شرطی که این معلم فردی امین باشد و بتوان به امانت‌داری او اعتماد کرد...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۷) چگونه سرپرست و ولی بیمار می‌تواند ساحر را بشناسد؟

اسباب متعددی برای شناخت ساحر وجود دارد و محدود به یک جهت نیست بلکه از جهات مختلفی ممکن است ساحر شناخته شود....

ادامه مطلب …

(۶۹۳۹) آیا تفاوتی بین حسنه و درجه، بین سیئه و خطیئه وجود دارد؟

بین حسنه و درجه تفاوت وجود دارد؛ حسنه در عمل است و درجه در ثواب می‌باشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: ..

ادامه مطلب …

(۶۸۹۸) اعتدال و توازن در اسلام چگونه است؟

اعتدال و توازن در اسلام این است که انسان در اطاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کوتاهی نکند و چیزی به آن زیاد نیز نکند زیرا دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میان کسانی که در آن افراط و تفریط دارند، قرار گرفته است؛ لذا تکلف و سخت‌گیری در اسلام مشروع نیست و کوتاهی و بی‌توجهی هم مشروع نمی‌باشد، بنابراین انسان باید میانه‌رو باشد....

ادامه مطلب …

(۶۸۴۳) رأی شرع در مورد کسی که می‌گوید شب إسراء برتر از شب قدر است، چیست؟

آنچه در این مسئله می‌بینیم این است که شب قدر برای امت برتر از شب إسراء است اما به نسبت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ممکن است شب اسراء که شب معراج می‌باشد برای ایشان برتر باشد زیرا این شب خاص ایشان بود و در آن به فضائلی دست یافت که در شب‌های دیگر نصیبش نشده است؛ بنابراین ما شب قدر را به طور مطلق برتر نمی‌دانیم و همچنین شب اسراء که شب معراج است را نیز به طور مطلق برتر نمی‌دانیم....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه