یکشنبه 13 شعبان 1447
۱۲ بهمن ۱۴۰۴
1 فوریه 2026

(۶۸۰۵) حکم داستان‌ها تخیلی چیست؟

(۶۸۰۵) سوال: برخی از نویسندگان داستان‌هایی با مفهوم هدفمند و با سبکی جذاب می‌نویسند که تأثیر زیادی بر خوانندگان دارد، اما این داستان‌ها تخیلی هستند؛ حکم آن چیست؟

جواب:

اگر این داستان‌ها مشکلات دینی، اخلاقی یا اجتماعی را معالجه می‌کنند، اشکالی ندارد زیرا بیان مثال با داستان‌های تخیلی و غیرواقعی بی‌اشکال است حتی برخی از علما گفته‌اند که بعضی از مثال‌های قرآن نیز واقعی نیستند بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنها را به‌عنوان مثال بیان کرده است مانند این آیه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلا رَّجُلَیۡنِ أَحَدُهُمَاۤ أَبۡكَمُ لَا یَقۡدِرُ عَلَىٰ شَیۡءوَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَیۡنَمَا یُوَجِّههُّ لَا یَأۡتِ بِخَیۡرٍ هَلۡ یَسۡتَوِی هُوَ وَمَن یَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطمُّسۡتَقِیمࣲ} [سوره النحل: ۷۶]: (و الله مثل (دیگری) زده است: دو مرد را، که یکی از آن دو، گنگ است، و بر هیچ چیزی توانا نیست، سر بار صاحب (و مولای) خود است، هر کجا او را بفرستد، هیچ خیری را نمی‌آورد. (و مأموریتش را خوب انجام نمی‌دهد). آیا او و کسی‌که به عدل فرمان می‌دهد، و خود بر راه مستقیم قرار دارد، برابر است؟ ).

بنابراین، در این کار اشکالی نمی‌بینم زیرا هدف هشدار دادن است اما اگر کسی علم به قرآن و سنت داشته باشد و آیات را برای حل مشکلات بیان و تفسیر کند و برای آنها مثال بزند، بهتر است همچنین اگر احادیث را بیان کند و توضیح دهد و برای آنها مثال بزند، بدون شک این کار بهتر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الأدباء يؤلفون قصصا ذات مغزى وبأسلوب جذاب، مما يكون له الأثر في نفوس القراء، ولكنها من نسج الخيال، فما حكم ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس بذلك إذا كان يعالج مشكلات دينية، أو خُلقية أو اجتماعية، لأن ضرب الأمثال بقصص مفروضة غير واقعة، لا بأس به، حتى إن بعض العلماء ذكر ذلك في بعض أمثلة القرآن الكريم أنها ليست واقعة، لكن الله ضربها مثلا مثل قوله – تعالى – ﴿ وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلࣰا رَّجُلَیۡنِ أَحَدُهُمَاۤ أَبۡكَمُ لَا یَقۡدِرُ عَلَىٰ شَیۡءࣲ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَیۡنَمَا یُوَجِّههُّ لَا یَأۡتِ بِخَیۡرٍ هَلۡ یَسۡتَوِی هُوَ وَمَن یَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسۡتَقِیمࣲ ﴾ [النحل: ٧٦]. فلا أرى في هذا بأسا، لأن المقصود هو التحذير، ولكن إن حصل أن يكون عند الإنسان عِلم مِن الكتاب والسُّنَّة، ثم يعرض آياتٍ فيها معالجة مشکلات ويشرحها ويفسرها، ويضرب المثل عليها، فهو خير، وكذلك يذكر أحاديث فيفسرها، ويضرب المثل عليها، فهذا أحسن بلا شك.

مطالب مرتبط:

(۶۸۰۶) نظر شما در مورد حکم شرعی بازی ورق چیست؟

برخی از مشایخ ما، از جمله شیخ عبد الرحمن بن سعدی، حکم به تحریم آن داده‌اند، چه این بازی با شرط‌بندی باشد و چه بدون آن....

ادامه مطلب …

(۶۷۹۱) حکم گوش دادن به اناشید اسلامی

اناشیدی که در آن موعظه است و در آن به حال انسان هنگام مرگ، وضعیت او بعد از دفن و وضعیت او در روز قیامت ذکر می‌شود، گوش دادن به آن‌ها مطلوب است و سلف صالح نیز به چنین اناشیدی گوش می‌دادند زیرا این اشعار باعث نرم شدن قلب، اشک ریختن چشم‌ها و خشوع اعضا و جوارح می‌شوند و دارای فایده هستند....

ادامه مطلب …

(۶۷۹۷) آیا شعر در اسلام حرام است؟

شعر نیکو، نیکو است و شعر زشت، زشت است و  هیچ اشکالی ندارد که انسان شاعر باشد به شرطی که اشعارش درباره مسائل مفید باشد مانند نظم در علوم شرعی همچنین علوم عربی که به آن کمک می‌کنند...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۰) سوال کننده خانم: آیا حضور در جشن‌هایی که در آن خواننده‌ی زن بدون طبل‌ حضور دارد، جایز است؟

خواننده زن معمولا آوازهایش همراه با موسیقی است و اگر با موسیقی همراه باشد، حرام است زیرا موسیقی از معازف است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را حرام کرده است...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۰) حکم گوش دادن به اناشید‌ اسلامی چیست؟

اولاً، برای انسان شایسته است که فقط به چیزی گوش دهد که برایش سودمند و بدون ضرر باشد، مانند قرآن، احادیث و احکام فقهی که برای شنونده مفید است....

ادامه مطلب …

(۶۸۰۷) حکم بازی ورق اگر بدون شرط بندی باشد چیست؟

این بازی بدون شک بسیار سرگرم‌کننده است و زمان زیادی از بازیکنان می‌گیرد و ساعت‌ها می‌گذرد و آنها متوجه آن نمی‌شوند و در نتیجه بسیاری از منافع را از دست می‌دهند و به همین دلیل شیخ عبد الرحمن بن سعدی رَحِمَهُ‌الله این بازی را حرام دانسته است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه