یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۷۳۲) تفاوت بین رؤیا و حُلم چیست؟

(۶۷۳۲) سوال: تفاوت بین رؤیا و حُلم چیست؟ و چگونه می‌توانیم رؤیا را از حلم تشخیص دهیم؟

جواب:

آنچه انسان در خواب می‌بیند به سه دسته تقسیم می‌شود:

اول: رؤیا، که این از جانب الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ در این حالت ملائکه‌ای برای خواب‌بیننده مثالی در خواب می‌آورد که این مثال بیانگر چیزی است که برای بیننده اتفاق می‌افتد یا قبلاً از او سر زده است و صحت یا فساد آن برایش آشکار می‌شود علامت رؤیا این است که آنچه در خواب دیده می‌شود، به وقوع می‌پیوندد.

دوم: حلم از شیطان است؛ شیطان در خواب چیزهایی را به انسان نشان می‌دهد که او را ناراحت و نگران می‌کند زیرا شیطان تلاش می‌کند که فرزندان آدم را مضطرب و غمگین کند، همان‌طور که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {إِنَّمَا ٱلنَّجۡوَىٰ مِنَ ٱلشَّیۡطَـٰنِ لِیَحۡزُنَ ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ وَلَیۡسَ بِضَاۤرِّهِمۡ شَیۡـًٔا إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ} [سوره المجادلة: ۱۰]: (جز این نیست که نجوا از (سوی) شیطان است، تا کسانی را که ایمان آورده‌اند اندوهگین سازد، و جز به فرمان الله نمی‌تواند هیچ ضرری به آن‌ها برساند).

وقتی انسان چنین احلامی می‌بیند، دوای آن، این است که از شر شیطان و از شر آنچه دیده به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد، سه بار به سمت چپ خود تف کند سپس به سمت دیگری بچرخد و آن خواب را برای کسی تعریف نکند چراکه این خواب به او ضرری نخواهد رساند.

سوم: بازتاب است؛ خواب‌بیننده، خواب‌هایی مربوط به چیزهایی که در بیداری اتفاق افتاده  است می‌بیند یا از اموری که در بیداری برای او اتفاق افتاده و نفسش به آن تعلق داشته، باشد یا چیزی نزدیک به آن را در خواب ببیند که این نوع خواب‌ها (قسمت سوم) حکمی ندارد زیرا از جنس حدیث نفس می‌باشد (یعنی صرفاً بازتابی از افکار روزانه و ذهنی انسان است).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، ما الفرق بين الرؤيا والحلم؟ وكيف نعرف الرؤيا من الحلم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى- ما يراه الإنسان في منامه ينقسم إلى ثلاثة أقسام:

قسم رؤيا: وهذه من الله -عز وجل – يضرب الملك مثلا للإنسان الرائي في منامه، يكون هذا المثل مُعَبّرا عن شيء يقع لهذا الرائي، أو عن شيء وقع منه، فيتبين له صحته، أو فساده، وعلامتها أن يقع الأمر مصدقا لها.

الثاني: حلم من الشيطان، يخيل للنائم أشياء تزعجه وتقلقه، لأن الشيطان حريص على ما يزعج بني آدم ويقلقهم ويحزنهم، كما قال الله -تعالى- ﴿ إِنَّمَا ٱلنَّجۡوَىٰ مِنَ ٱلشَّیۡطَـٰنِ لِیَحۡزُنَ ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ وَلَیۡسَ بِضَاۤرِّهِمۡ شَیۡـًٔا إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ ﴾ [المجادلة: ١٠].

ومثل هذه الأحلام إذا رآها الإنسان، فإن دواءها أن يستعيذ بالله من شر الشيطان، وَمِنْ شَرِّ ما رأى، ويتفل على يساره ثلاث مرات، ثم ينقلب إلى الجنب الثاني، ولا يحدث بذلك أحدا، فإنها لا تضره.

والقسم الثالث: مَراء، يراها النائم مما يقع له من الأمور في حال يقظته،

وقد تكون هذه الأمور التي مرت به في حال اليقظة تعقلت بها نفسه، فيراها في منامه، أو ما يقاربها، وهذه الأخيرة لا حكم لها، لأنها من جنس حديث النفس.

مطالب مرتبط:

(۶۷۴۰) پرسشی درباره تعبیر رؤیای تکرار دیدن پدر متوفی و درخواست‌های او

خواب‌ها مبنای عمل نیستند و چیزی بر آن مترتب نمی‌شود اما گاهی ممکن است خواب‌ها بسته به شرایط موجود برای فرد، هشدار دهنده باشند...

ادامه مطلب …

(۶۷۴۳) تعبیر دیدن دائمی متوفی در خواب چیست؟

دیدن متوفی در خواب، اگر به شکل خوبی باشد، نشان‌دهنده خیر است اما اگر به شکلی غیر از آن باشد، ممکن است از جانب شیطان باشد زیرا شیطان با نشان دادن متوفی بر صورتی ناخوشایند می‌خواهد که فرد زنده را ناراحت کند....

ادامه مطلب …

(۶۷۴۸) حکم دروغ گفتن در مورد خواب دیدن به منظور مصلحت عمومی چیست؟

دروغ گفتن در مورد خواب دیدن حرام است بلکه از گناهان کبیره محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۷۴۱) آیا دیدن خواب مرگ و مشاهده افراد متوفی در خواب به این معناست که فرد خواهد مرد؟

این نوع خواب‌هایی که انسان می‌بیند و او را وحشت‌زده و غمگین می‌کند، از طرف شیطان است زیرا شیطان حریص است تا هر مسلمانی را غمگین و وحشت‌زده کند....

ادامه مطلب …

(۶۷۵۳) آیا رؤیا مختص به افراد خاصی است یا نشانه‌ای از صلاحیت و درستی انسان است؟

رؤیا امری است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را برای مؤمنان و برای فاسقان مقدر می‌کند و چه بسا کافر رؤیایی ببیند و آنچه در رؤیا دیده، در واقعیت نیز رخ دهد...

ادامه مطلب …

(۶۷۲۹) حکم تعبیر خواب‌ها چیست؟

برای انسان شایسته نیست که به خواب‌ها وابسته شود یا به آنها اهمیت بدهد بلکه بهتر است از آنها چشم‌پوشی کند زیرا اگر به خواب‌ها توجه کند و از دیدن خواب‌های ناخوشایند ناراحت شود، شیطان با او بازی می‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه