پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۶۱۹) علل خمیازه کشیدن نمازگزاران در مسجد و راهکارهای اصلاح آن

(۶۶۱۹) سوال: ملاحضه می‌شود که بسیاری از مردم در هنگام نماز و نشستنشان در مسجد خمیازه می‌کشند، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را حفظ کند، اسباب آن چیست؟ و راه حل یا علاج آن چه می‌باشد؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ؛ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ»[۱]: (خمیازه کشیدن از سوی شیطان است؛ بنابراین هرگاه یکی از شما را خمیازه گرفت، باید تا جایی که می‌تواند جلوی آن را بگیرد و هرگاه یکی از شما بگوید: ‌ها، شیطان می‌خندد) آن دلیلی بر کسالت، بی حالی و خواب است و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمودند که تاجایی که انسان می‌تواند جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دستش را جلوی دهانش قرار دهد؛ پس وقتی این از جانب شیطان می‌باشد، شایسته است که انسان قلبش را هوشیار نگه دارد و قلب خود را متوجه آنچه عبادت یا قرائت یا گوش دادن به ذکر یا خطبه یا غیر آن که در پی آن است، بکند، این‌گونه خمیازه از بین می‌رود.


[۱] صحیح بخاري: كتاب بدء الخلق، باب صفة إبليس وجنوده شماره (٣١١٥)، و صحیح مسلم: كتاب الزهد والرقائق، باب تشميت العاطس وكراهة التثاؤب، شماره (٢٩٩٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يُلاحظ على كثير من الناس أنهم يُكثرون التثاؤب في المسجد أثناء جلوسهم، وأثناء الصلاة فما أسباب ذلك حفظكم الله؟ وما الحل، أو العلاج لذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قال النبي صلى الله عليه وسلم: «التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَنَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ: هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ». وهو دليل على الكسل والخمول والنوم، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم أن يكظم الإنسان ما استطاع، بمعنى أن يمنعه ما استطاع، فإن لم يستطع، فليضع يده على فيه، وإذا كان من الشيطان فإنه ينبغي للإنسان أن يُخضر قلبه، وأن يتجه إلى ما هو بصدده من عبادة، أو قراءة، أو استماع لذكر، أو الخطبة، أو غير ذلك، وبهذا يكون زَوَالُه، والقضاء عليه.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸۸) حکم سلام کردن به افراد، بدون دانستن دین آنان

اگر که بیشتر آن سرزمین را غیر مسلمانان هستند پس به اعتبار اکثر، سلام کرده نمی‌شوند تا این که شناخته شوند که مسلمان هستند اما اگر که عکس آن باشد و بیشتر اهل سرزمین مسلمانان باشند پس در این صورت سلام کرده می‌شوند چون که قصد مخالت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را نداشته....

ادامه مطلب …

(۶۵۷۷) واجبات و آداب پاسخ به سلام در میان مسلمانان

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که از حق مسلمان، بر برادرش این است که وقتی برادرش را دید بر او سلام کند؛ لذا سلام کردن از سنت‌های مؤکد دین اسلام می‌باشد و برای همین شایسته نیست که مسلمانان این سنت و شعیره‌ی بزرگی که از والا‌ترین خصوصیت‌های اسلام است را رها کنند...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۲) حکم مصافحه زن با نامحرم

اشکالی ندارد که زنی با مردانی از محارمش مصافحه نماید و مصافحه نمودن با مردانی که محارم او نیستند، برای هر سببی که باشد حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۶۶۰۸) حکم رها کردن پسمانده‌های غذا در مجاری‌ای که به فاضلاب می‌ریزد چیست؟

وقتی که چیزی از پسمانده‌های غذا در آن مخلوط نیست، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۶۶۰۱) حکم برخاستن برای استقبال واردشوندگان به مجلس در سنت نبوی

روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این‌باره این‌ بوده که برای هیچ کس بلند نمی‌شده و خوشش نمی‌آمده که کسی برای او بلند شود.....

ادامه مطلب …

(۶۶۲۰) برخی مردم بعد از خمیازه می‌گویند: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم، آیا این وارد گشته است؟

(در نصوص) وارد نشده است هنگامی که انسان خمیازه بکشد، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بلکه چیزی که وارد شده این است که انسان خمیازه‌اش را در حد توان مخفی کند و اگر نتواند دستش را جلوی دهانش بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه