جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۵۸۴) حکم جایگزینی سلام شرعی با عبارات غیرشرعی در تعاملات روزمره

(۶۵۸۴) سوال: ملاحظه کردم که اغلب مردم لفظ مشروع تیحت (سلام و دورد) اسلام را با الفاظ (صباح الخیر)، (مساء الخیر) جایگزین کرده‌اند، نظر شما در مورد این پدیده چیست؟ آیا این از سلام مشروع بی‌نیاز می‌سازد؟

جواب:

شایسته نیست که جامعه‌ی اسلامی بر این پدیده باشد چون جایگزین کردن خوش‌آمد‌گویی مجرد، به سلام اسلامی است؛ لذا قول مسلمان که می‌گوید: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، دعایی از طرف سلام کننده می‌باشد که دعا به سلامتی از آفت‌های دنیا و آخرت است و متضمن تحیت نیز می‌باشد پس شایسته نیست که چیزی جایگزین این دعا گردد که متضمن سلام نباشد لذا انسان هرگاه بخواهد سلام مشروع نماید، بگوید: السلام علیکم سپس اگر خواست بگوید: صبح بخیر یا عصر بخیر یا چگونه صبح نمودی است؟ یا  چگونه عصر نمودی؟ یا مانند آن.

 بدتر از آن، این است که وقتی کسی به او سلام کند و به او گفته شود: السلام علیکم، این‌گونه به او جواب دهد و بگوید: أهلا و سهلا یا مرحبا یا حیاک الله و مانند آن، بدون این‌که جواب واجب سلام را بدهد و بگوید: وعلیکم السلام زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةفَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ} [سوره النساء: ۸۶]: (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) اگر کسی به تو سلام نمود و مانند این دعا به او جواب ندادی پس پاسخی بهتر از آن و مانند آن به او ندادی؛ لذا برای کسی که به او سلام مشروع یعنی السلام علیکم، کرده می‌شود واجب است که بگوید: علیکم السلام.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ألاحظ أنَّ أغلب أفراد المجتمع اليوم استبدلوا بتحية الإسلام المشروعة على بعضهم قولهم: صباح الخير»، «مساء الخير»، فما رأيكم في هذه الظاهرة؟، وهل تُغني عن السلام المشروع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذه الظاهرة لا ينبغي أن يكون عليها المجتمع الإسلامي، لأنه استبدال مجرد الترحيب بالتحية الإسلامية فقول المسلم: السلام عليكم ورحمة الله. هذا دعاء للمسلم عليه بالسلامة من الآفات الدنيوية والدينية، مع ما يتضمنه من التحية، فلا ينبغي أن يبدل بالسلام شيئا لا يتضمن هذا الدعاء، وإذا كان الإنسان يريد أن يسلم السلام المشروع، فإنه يقول: السلام عليكم. ثم إن شاء قال: صباح الخير، أو مساء الخير، أو كيف أصبحت؟ أو كيف أمسيت؟ أو ما أشبه ذلك. وأشد من ذلك من إذا سُلَّم عليه ، وقيل : السلام عليكم، رَدَّ بقوله: أهلا وسهلا. أو بقوله : مرحبا. أو بقوله: حياك الله. وما أشبهه، دون أن يَرُدَّ الردَّ الواجب، وهو أن يقول: وعليكم السلام، لأن الله -سبحانه وتعالى- يقول ﴿ وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ ﴾ [النساء: ٨٦]، فمن دعا لك بالسلام، ولم تردَّ عليه مثل هذا الدعاء، فإنك ما حييته بأحسن، ولا رددت عليه تحيته، فيجب على مَن سُلَّم عليه السلام المشروع «السلام عليكم» أن يقول: عليكم السلام.

مطالب مرتبط:

(۶۶۲۶) آیا جایز است که در مجلس زنان بشینم که مجمل صحبتشان غیبت و سخن‌چینی است؟

برای انسان جایز نیست که در مجلسی بشیند که در آن غیبت و سخن‌چینی است مگر این که بخواهد آن‌ها را از آن منع کند و توانایی آن را نیز داشته باشد که در این صورت در آن مجلس حاضر گردد و آن‌ها را از آن منکر نهی نماید....

ادامه مطلب …

(۶۵۹۰) من دانشجو هستم و برخی از هم‌کلاسی‌هایمان غیر مسلمان هستند، آیا جایز است که شروع کننده‌ی سلام به آن‌ها بود؟

جایز نیست که شروع کننده‌ی سلام به غیر مسلمانان بود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی کرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۳) حکم پاسخ به سلام با اشاره‌ی سر در فاصله‌ی نزدیک

مانند این جواب دادن به او واجب نیست زیرا در صورتی واجب می‌شود که سلام مشروع کرده باشد و آن نیز لفظ: السلام علیکم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۸) آداب خمیازه کشیدن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

چیزی از قول ایشان وارد گشته است این می‌باشد هنگامی که مرد یا زنی خمیازه بکشد، اگر توانست جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دست راست یا چپش را بر دهانش بگذارد....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۲) حکم خوردن غذا بر روی صندلی

خوابیدن بر روی تخت و بر سر سفره خوردن و نشستن بر روی صندلی اشکالی ندارد مادامی که به حد اسراف نرسد و این برای آن است که اصل در غیر عبادات حلال بودن آن می‌باشد تا زمانی که دلیلی برای منع آن وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۸) حکم سلام کردن به افراد، بدون دانستن دین آنان

اگر که بیشتر آن سرزمین را غیر مسلمانان هستند پس به اعتبار اکثر، سلام کرده نمی‌شوند تا این که شناخته شوند که مسلمان هستند اما اگر که عکس آن باشد و بیشتر اهل سرزمین مسلمانان باشند پس در این صورت سلام کرده می‌شوند چون که قصد مخالت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را نداشته....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه