دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۶۵۲۶) حکم قطع کردن رابطه با خانواده‌ام به سبب معصیت‌هایشان و ترک نماز و واجبات چیست؟

(۶۵۲۶) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در شما برکت بیاندازد و اجر شما را بزرگ گرداند، حکم شرع در نظر شما درباره‌ی قطع کردن رابطه با خانواده‌ام به سبب معصیت‌هایشان و ترک نماز و واجبات چیست؟

جواب:

شکی نیست که خانواده و نزدیکان بر انسان حق دارند حتی اگر کافر باشند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَوَصَّیۡنَا ٱلۡإِنسَـٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنوَفِصَـٰلُهُۥ فِی عَامَیۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِی وَلِوَٰلِدَیۡكَ إِلَیَّ ٱلۡمَصِیرُ* وَإِن جَـٰهَدَاكَ عَلَىٰۤ أَن تُشۡرِكَ بِی مَا لَیۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمفَلَا تُطِعۡهُمَاۖ وَصَاحِبۡهُمَا فِی ٱلدُّنۡیَا مَعۡرُوفا} [سوره لقمان: ۱۴-۱۵]: (و به انسان درباره‌ی پدر و مادرش سفارش کردیم، مادرش او را با ناتوانی روی ناتوانی حمل کرد، و از شیر باز گرفتنش در دو سال است، (آری، سفارش کردیم) که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جای آور که باز‌گشت (همه‌ی شما) به سوی من است* و اگر آن دو (مشرک باشند و) تلاش کنند که تو چیزی را که به آن علم نداری شریک من قرار دهی، پس از آنان اطاعت نکن، و در دنیا با آنان به شایستگی رفتار کن).

ولی آن کسانی از خانواده‌ات که نماز نمی‌خوانند، از دین اسلام برگشته و مرتد هستند چون کسی که نماز نمی‌خواند کافر می‌باشد همانطور که کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اقوال صحابه بدان دلالت می‌کند بلکه بعضی از علما بر آن اجماع نقل کرده‌اند؛ لذا اگر نماز را ترک کرده‌اند، مرتد از دین اسلام می‌باشند و جایز نیست که انسان با آن‌ها همنشین شود مگر برای نصیحت، این که نزدشان برود و آن‌ها را نصیحت کند و برایشان واضح سازد که در این ارتداد چه خواری در دنیا و آخرت وجود دارد، شاید که برگشتند (و توبه نمودند) اما اگر بر آن اصرار ورزیدند پس حقی ندارند و هجر و قطع رابطه با آن‌ها واجب است ولی از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم آن‌ها و دیگران را از این حماقت بزرگ به اسلام برگرداند (وتوبه کنند) تا آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از نماز و چیزهای دیگری که واجب نموده است را به جا آورند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم وعظم الله مثوبتكم، ما حكم الشرع في نظركم في ترك أهلي ومقاطعتهم بسبب معاصيهم، وتركهم للصلاة وللواجبات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى : لا شك أن الأهل والأقارب لهم حق على الإنسان، حتى وإن كانوا كافرين، لقول الله – تعالى ﴿وَوَصَّیۡنَا ٱلۡإِنسَـٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنࣲ وَفِصَـٰلُهُۥ فِی عَامَیۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِی وَلِوَٰلِدَیۡكَ إِلَیَّ ٱلۡمَصِیرُ* وَإِن جَـٰهَدَاكَ عَلَىٰۤ أَن تُشۡرِكَ بِی مَا لَیۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمࣱ فَلَا تُطِعۡهُمَاۖ وَصَاحِبۡهُمَا فِی ٱلدُّنۡیَا مَعۡرُوفࣰا﴾ [لقمان: ١٤-١٥].

ولكن هؤلاء الأهل الذين لا يُصَلُّون يعتبرون مرتدين عن الإسلام، لأن من لا يصلي كافر، كما دل على ذلك كتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وعلى آله وسلم وأقوال الصحابة رضي الله عنهم بل حكاه بعض العلماء إجماعا، فإذا كانوا تاركين للصلاة، فهم مرتدون عن دين الإسلام، ولا يجوز للإنسان أن يخالطهم، اللهم إلا على سبيل النصيحة، أن يذهب إليهم و ينصحهم، ويبين لهم ما في هذه الردَّة من الخزي والعار في الدنيا والآخرة، لعلهم يرجعون، فإن أصروا على ذلك فلا حق لهم، ويجب هجرهم ومقاطعتهم، ولكن أسأل الله عز وجل أن يَرُدَّ هؤلاء وغيرهم ممن ابتلوا بهذه البَليَّة العظيمة إلى الإسلام، حتى يقوموا بما أوجب الله عليهم من الصلوات وغيرها.

مطالب مرتبط:

(۶۵۲۸) آیا برای مرد واجب است که صله‌ی ارحام همسر خویش را بکند و زیارتشان نماید؟

از ارحام و خویشاوندانی نیستند که صله‌ی رحم آن‌ها واجب باشد ولی از خویشاوندانی هستند...

ادامه مطلب …

(۶۵۱۸) حکم زیارت برادر زن در صورت منع همسر و تعامل ناپسند خویشاوندان

بر انسان واجب است که بر اساس آنچه عرف مقتضای آن را دارد صله‌ی رحم را به جا آورد چون صله‌ی رحم از جمله با فضیلت‌ترین اعمالی است که انسان را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک می‌کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به رحم تعهد داده است....

ادامه مطلب …

(۶۵۲۳) گناهی کسی که سبب قطع صله‌ی رحم می‌شود چگونه است؟

کسی که امر به قطع صله‌ی رحم می‌نماید با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش مخالفت نموده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به صله‌ی ارحام امر کرده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن تشویق نموده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن خبر داده است که قطع کردن صله‌ی رحم از اسباب لعنت می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۵) چگونه هم به خویشاوندان مهر بورزیم و هم از باورهای نادرستشان دور بمانیم؟

تعارضی وجود ندارد چون لازمه‌ی صله‌ی رحم موادت نیست...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۹) خویشاوندانی که بر من واجب است صله‌ی رحم آن‌ها را به جا آورم و قطع رابطه‌ی خویشاوندی با آن‌ها حرام است، چه کسانی می‌باشند؟

خویشاوندانی که واجب است صله‌ی رحم آن‌ها را به جا آوری، نزدیکان پدر یا مادر هستند و کسانی که انسان در جد چهارم با آن‌ها جمع می‌شود و هرآنچه نزدیک‌تر باشد، به جا آوردن صله‌ی رحم او نیز واجب‌تر است....

ادامه مطلب …

(۶۵۰۸) راهکارهای شرعی مقابله با قطع رحم و غیبت

در مورد اولی یعنی عدم صله‌ی رحم در بین شما، مقابله کردن آن این‌گونه است که انسان بداند صله‌ی ارحام از مهم‌ترین واجباتی است که انسان بر گردن یک‌دیگر دارد و در آن خیر و فضلی می‌باشد که در نصوص برای آن ثواب زیادی ذکر شده است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه