چهارشنبه 6 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۶۲۸۳) شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه؟

(۶۲۸۳) سوال: بارك الله فیکم، شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه، حال باید چکار کند؟

جواب:

اگر کسی بدهی دارد و در پرداخت آن شک دارد، اصل این است که بدهی‌اش باقی است، مگر اینکه یقین پیدا کند آن را پرداخته است و رسیدن به یقین در این مسأله آسان است؛ به این صورت که با طلبکاران تماس بگیرد و از آن‌ها بپرسد که آیا بدهی را پرداخته یا نه؛ و بر اساس پاسخشان عمل کند، اما اگر یقین دارد که بدهی‌ای به فردی داشته، اما هم آن شخص را فراموش کرده و هم اینکه آیا بدهی‌اش را داده یا نه، در این صورت آن مبلغ را صدقه دهد یا در ساخت مسجد یا دیگر راه‌های خیر صرف کند و اگر بعداً آن طلبکار پیدا شد (و گفت: «تو به من بدهکار بودی»)، به او بگوید: «من آن مال را در فلان راه خیر خرج کردم چون از یافتن تو ناامید شدم؛ اگر خواستی همان را قبول کن و اجرش برای تو باشد، و اگر نخواستی، من دوباره همان مبلغ را به تو می‌پردازم و اجرش برای من خواهد بود».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم هناك شخص كان عليه دين، وبعد مدة ليست بالقصيرة نسي هذا الشخص : هل سدد هذا الدين لمستحقيه أم لا، فماذا يفعل هذا الشخص؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان على الإنسان دين، وشك في تسديده فالأصل بقاؤه حتى يتيقن أنه قد سدده، ولكن الوصول إلى اليقين في هذه المسألة سهل، وذلك بأن يتصل بأصحاب الدين الذين لهم الحق، ويسألهم: هل قضاهم أم لا؟ وحينئذ يعمل بما يجيبونه به ولكن ربما يتيقن أن عليه دينا لشخص، ولكن نسي هذا الشخص، ونسي أن يكون قضاه، ففي هذه الحالة يُخرج هذا الدين صدقة للفقراء، أو مساهمة في بناء مسجد، أو في غير ذلك من وجوه الخير، ثم إن قُدِّر أن صاحب الدين أتى إليه يخبره فيقول له: إن الدين الذي لك علي قد صرفته في كذا وكذا، لأني أَيسْتُ من العثور عليك، فإن شئت فهو ماض، والأجر لك، وإن لم تشأ فأنا أعطيك هذا الدين، ويكون الأجرلي.

مطالب مرتبط:

(۶۲۶۲) حکم تکرار گناه پس از توبه و ادای کفاره

اگر انسان مرتکب گناهی شود و سپس توبه‌ای نصوح کند که دارای پنج شرط باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد. این پنج شرط عبارت‌اند از:...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۴) تکلیف مالی که از راه حرام به‌دست آمده و بازگرداندنش ممکن نیست چیست؟

اگر این مال از راه حرام به‌دست آمده و با زور از صاحبش گرفته شده، مانند دزدی، غصب، چپاول و امثال آن، و صاحبش شناخته‌شده است، حتماً باید به او بازگردانده شود....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۰) حکم تکرار گناه پس از سوگند و عهد با الله عزوجل

اگر نفسش او را فریب داده و سپس به یاد آورد و پشیمان شد، باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، و از این گناه آمرزش بطلبد و باید کفاره‌ی قسم بپردازد...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۶) حکم شرع در نظر شما درباره‌ی کسی که در حال عصبانیت دین را سب کند چیست؟

حکم کسی که دین اسلام را سب کند این است که کافر می‌شود؛ زیرا سب دین، یا استهزاء به آن، مرتد شدن از اسلام و کفر به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و دین اوست...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۹) شخصی قصد ارتکاب معصیتی را کرده و همزمان نیت کرده که پس از انجام معصیت، توبه کند؛ آیا چنین توبه‌ای پذیرفته می‌شود؟

اگر شخص با این نیت معصیت را انجام دهد، این نیت هیچ سودی به حالش ندارد و از عقوبت معصیت چیزی کم نمی‌کند اما اگر معصیت را انجام دهد و سپس توبه‌ای نصوح کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۷) حد و شمول استغفار در حدیث، آیا شامل گناهان کبیره نیز می‌شود؟

فرار از میدان جنگ از گناهان کبیره است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه