جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۲۸۳) شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه؟

(۶۲۸۳) سوال: بارك الله فیکم، شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه، حال باید چکار کند؟

جواب:

اگر کسی بدهی دارد و در پرداخت آن شک دارد، اصل این است که بدهی‌اش باقی است، مگر اینکه یقین پیدا کند آن را پرداخته است و رسیدن به یقین در این مسأله آسان است؛ به این صورت که با طلبکاران تماس بگیرد و از آن‌ها بپرسد که آیا بدهی را پرداخته یا نه؛ و بر اساس پاسخشان عمل کند، اما اگر یقین دارد که بدهی‌ای به فردی داشته، اما هم آن شخص را فراموش کرده و هم اینکه آیا بدهی‌اش را داده یا نه، در این صورت آن مبلغ را صدقه دهد یا در ساخت مسجد یا دیگر راه‌های خیر صرف کند و اگر بعداً آن طلبکار پیدا شد (و گفت: «تو به من بدهکار بودی»)، به او بگوید: «من آن مال را در فلان راه خیر خرج کردم چون از یافتن تو ناامید شدم؛ اگر خواستی همان را قبول کن و اجرش برای تو باشد، و اگر نخواستی، من دوباره همان مبلغ را به تو می‌پردازم و اجرش برای من خواهد بود».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم هناك شخص كان عليه دين، وبعد مدة ليست بالقصيرة نسي هذا الشخص : هل سدد هذا الدين لمستحقيه أم لا، فماذا يفعل هذا الشخص؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان على الإنسان دين، وشك في تسديده فالأصل بقاؤه حتى يتيقن أنه قد سدده، ولكن الوصول إلى اليقين في هذه المسألة سهل، وذلك بأن يتصل بأصحاب الدين الذين لهم الحق، ويسألهم: هل قضاهم أم لا؟ وحينئذ يعمل بما يجيبونه به ولكن ربما يتيقن أن عليه دينا لشخص، ولكن نسي هذا الشخص، ونسي أن يكون قضاه، ففي هذه الحالة يُخرج هذا الدين صدقة للفقراء، أو مساهمة في بناء مسجد، أو في غير ذلك من وجوه الخير، ثم إن قُدِّر أن صاحب الدين أتى إليه يخبره فيقول له: إن الدين الذي لك علي قد صرفته في كذا وكذا، لأني أَيسْتُ من العثور عليك، فإن شئت فهو ماض، والأجر لك، وإن لم تشأ فأنا أعطيك هذا الدين، ويكون الأجرلي.

مطالب مرتبط:

(۶۲۷۹) حکم توبه و جبران حق‌الناس در صورت ناتوانی از مواجهه با صاحب حق

واجب است که از کسی که به او در آبرو، مال یا بدنش ظلم کرده‌ای، در همین دنیا حلالیت بطلبی؛ زیرا اگر در دنیا از او حلالیت نگیری، در روز قیامت به اندازه ظلمی که کرده‌ای از حسناتت به او داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۲) حکم توبه از تصرف ناروا در اموال عمومی و نحوه‌ی بازگرداندن آن

اگر مالی که به‌ناحق گرفته شده از اموال عمومی باشد، باید آن را به همان مرجعی که از آن گرفته، بازگرداند....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۴) حکم قطع نذر مستحب روزه پس از شروع آن

انسان نمی‌تواند عبادتی را انجام دهد مگر آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدان اذن داده است،...

ادامه مطلب …

(۶۲۵۹) چگونه نیکی، بدی را محو می‌کند؟

وقتی انسان بعد از ارتکاب گناه، کار نیکی انجام دهد، آن نیکی، گناه را از بین می‌برد و کاملاً محو می‌کند؛ به‌ویژه اگر آن نیکی، توبه از همان گناه باشد...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۰) حکم شرعی خطای مالی غیرعمد در معاملات و مسئولیت جبران آن

اگر فروشنده بداند که مشتری بیش از آنچه حقش بوده به او داده، واجب است که آن را به مشتری بازگرداند و اگر مشتری فوت کرده باشد، باید آن مال را به وارثانش بدهد...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۶) حكم بازگرداندن اموال مسروقه پس از توبه

اگر شخصی از دزدی توبه کند، از جمله کامل کردن توبه‌اش این است که اموال دزدیده شده را به صاحبانش بازگرداند اگر آن‌ها زنده هستند، یا به وارثانشان اگر فوت کرده‌اند و توبه او کامل نمی‌شود مگر با این بازگرداندن اموال...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه