چهارشنبه 6 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۶۲۸۲) حکم استفاده از اموال حاصل از کسب حرام پس از توبه در عبادات و امور خیریه

(۶۲۸۲) سوال: اگر کسی از طریق تجارت در چیزهای حرام مال زیادی جمع کرده باشد و سپس توبه کند، آیا جایز است که از آن مال حج کند یا صدقه بدهد یا با آن ازدواج کند یا مسجدی برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بنا کند؟

جواب:

هر کس مالی را از راه حرام به‌دست آورد، این مال برایش حلال نیست و واجب است که از آن خلاص شود و اگر آن مال به‌ صورت ظلم محض از مردم گرفته شده و در برابرش چیزی نداده، واجب است به صاحبانش بازگرداند و در غیر این صورت، باید آن را برای رهایی از آن صدقه دهد یا مسجدی با آن بنا کند یا در راه‌های خیر مصرف نماید؛ اما نه با نیت تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، چون به آن نفعی نمی‌رساند زیرا هر کس با کسب حرام به الله تقرب جوید، الله از او نمی‌پذیرد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پاک است و فقط پاک را می‌پذیرد و نیز این صدقه موجب بری‌ء شدن ذمه‌ی او نمی‌شود چون قصدش از این صدقه، خلاص شدن از آن مال نبوده، بنابراین کسی که مال حرامی جمع کرده و توبه نموده، باید آن را در راهی که موجب رضای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است خرج کند تا از آن رهایی یابد، نه اینکه به نیت تقرب خرج کند، و این‌گونه ذمه‌اش پاک می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم، إذا جمع شخص أموالا كثيرة من تجارة في أشياء محرمة، ثم تاب إلى الله، فهل يجوز له أن يحج من ذلك المال، أو يتصدق منه، أو يتزوج منه، أو يبني منه مسجدًا الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: كل من اكتسب كسبا على وجه محرم، فإن هذا الكسب لا يحل له، ويجب عليه التخلص منه، وذلك بأن يرده إلى أصحابه إن كان ظلما محضًا، لم يأخذ عنه عوضًا، وإلا فإنه يتصدق به تخلصًا منه، أو يبني به مسجدا، أو ما أشبه ذلك من طرق الخير، ولكن ليس بنية التقرب إلى الله، لأن ذلك لا يُفيده، فإن من تقرب إلى الله بكسب محرم لم يقبله الله منه، لأن الله -تعالى- طيب لا يقبل إلا طيبا، ولا تبرأ ذمته منه أيضًا، لأنه لم يُرد الخلاص بهذه الصدقة منه، ولكن على من اكتسب مالا محرمًا، وتاب إلى الله أَن يَبْذُله فيهما يرضي الله – سبحانه وتعالى- تخلصًا منه لا تقربا به، وبهذا تبرأ ذمته.

مطالب مرتبط:

(۶۲۹۱) حکم شرعی برداشت غیرعمد وسایل بیمارستان توسط بیمار

واجب است آن وسایل را به بیمارستان بازگرداند، چه در همان شهر مانده باشد و چه به شهر دیگری رفته باشد؛ زیرا این‌ها حق مردم است، و حق مردم باید به خودشان بازگردانده شود یا از آن‌ها اجازه گرفته شود....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۸) فوائد دینی و دنیوی استغفار چیست؟

از فوائد استغفار این است که اگر انسان با صدق و اخلاص و با حسن‌ظن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استغفار کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گناهانش را می‌آمرزد...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۱) شروط توبه نصوح چیست؟

توبه‌ی نصوح از گناهان، واجب است و اگر گناه، انجام کار حرامی باشد، ترک آن واجب است؛ و اگر ترکِ واجبی باشد، باید آن را جبران کند...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۲) حکم توبه از تصرف ناروا در اموال عمومی و نحوه‌ی بازگرداندن آن

اگر مالی که به‌ناحق گرفته شده از اموال عمومی باشد، باید آن را به همان مرجعی که از آن گرفته، بازگرداند....

ادامه مطلب …

(۶۲۷۰) آیا صدقه کفاره‌ی غیبت و نکوهش دیگران است؟

حقوقی که بر گردن انسان نسبت به دیگران است، دو نوع‌اند:...

ادامه مطلب …

(۶۲۶۱) بارها توبه کردم و باز لغزیدم؛ آیا الله هنوز توبه مرا می‌پذیرد؟

اگر این شخص از آن گناه توبه‌ی نصوح کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد و اگر بعدها نفسش او را وسوسه کند و دوباره آن گناه را مرتکب شود، سپس توبه‌ای نصوح و مخلصانه داشته باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز باز توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه