جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۲۰۵) حکم معاشرت با دوستان تارکِ واجبات و اهل گفتار حرام

(۲۶۰۵) سوال: گروهی از دوستان من در انجام نماز سهل‌انگاری می‌کنند و همچنین در مسائلی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سخن گفتن در مورد آن‌ها را حرام کرده است، سخن می‌گویند؛ آیا برای من جایز است که با آن‌ها قطع رابطه کنم؟ لازم به ذکر است که من وقتی با آن‌ها ملاقات می‌کنم، آن‌ها را به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌اندازم و برای نصیحت آن‌ها تلاش می‌کنم.، چه نصیحتی برای من دارید، ای شیخ بزرگوار؟ الله شما را جزای خیر دهد.

جواب:

به شما نصیحت می‌کنیم که اگر ماندن در جمع آن‌ها مفید است و شما از جانب آن‌ها استقبال و پذیرش نصیحت می‌بینید و به آنچه که شما می‌گویید عمل می‌کنند، اشکالی ندارد که با آن‌ها بمانید زیرا در این صورت هم برای شما و هم برای آن‌ها مفید خواهد بود، برای آن‌ها نفع واضح است و برای شما نفع دارد، چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به علی بن ابی‌طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ فرمودند: «لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا وَاحِدًا؛ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ»[۱]: (چون اگر الله يک نفر را به وسيله ی تو هدايت نمايد، برای تو از شتران سرخ مو بهتر است (شتر سرخ نزد عرب از باارزشترین اموال محسوب میشده است)).

اما اگر در میان آنان، میل و گرایشی به نصیحت نمی‌بینی و سخنت را نمی‌پذیرند، پس از هم‌نشینی با آنان بر حذر باش زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از همنشین بد بر حذر داشته و فرمودند: «وَنَافِخُ الْكِيرِ؛ إِمَّا أَنْ يُحْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةً»[۲]: (ولی دمندهی کورهی آهنگر، يا لباست را میسوزاند يا بوی بدی از او به تو میرسد). و نیز از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمودند: «الرَّجُلُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ، فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ»[۳]: (هرکسی بر دين و آيين دوست خويش است؛ پس باید هريک از شما بنگرد با چه کسی دوستی می‌کند).


[۱] صحیح بخاری: كتاب الجهاد والسير باب دعاء النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الناس إلى الإسلام والنبوة، شماره (۲۷۸۳)، وصحیح مسلم كتاب فضائل الصحابة، باب من فضائل علي بن أبي طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ شماره (٢٤٠٦).

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] سنن أبو داود: كتاب الأدب، باب من يؤمر أن يجالس، شماره (٤٨٣٣)، وسنن ترمذی: كتاب الزهد، بعد باب ما جاء في أخذ المال، شماره (۲۳۷۸) وقال: حسن غريب.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي مجموعة من الأصدقاء يتهاونون في أداء الصلاة، وأيضا يتحدثون فيما حرم الله من الكلام، فهل يجوز لي أن أقاطعهم؟ علما بأنني عندما ألتقي بهم أقوم بتذكيرهم بالله -عز وجل- وأسعى لِنُصْحِهم، فبماذا تنصحونني يا فَضِيلَةَ الشَّيْخِ، مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: ننصحك بأنه إذا كان يُفيد بقاؤك في صحبتهم، وتجد منهم إقبالا على النصيحة، وامتثالا لما توجههم إليه، فلا حرج أن تبقى معهم، لأن في ذلك انتفاعا لك ولهم، أما لهم فظاهر، وأما لك، فلأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال لعلي بن أبي طالب: «لَأَنْ يُهْدَى بِكَ رَجُلٌ وَاحِدٌ خَيْرٌ لَكَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ».

وأما إذا كنت لا تجد فيهم إقبالًا، ولا قبولا للنصيحة، فإياك وإياهم، فإن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- حَذَر مِن جَليس السوء، وأخبر أنه: «كَنَافِخُ الكِيرِ: إِمَّا أَنْ يُخْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةٌ».

ثم إنه يُرْوَى عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قال: «الرَّجُلُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ، فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ».

مطالب مرتبط:

(۶۲۳۷) حکم کسانی که روز جمعه را زمان گردش و سفر قرار داده و از نماز جمعه فاصله می‌گیرند

این‌که روز جمعه را مداوماً روز گردش قرار بدهی، هر هفته از شهر خود خارج شوی و نماز جمعه را ترک کنی، این کار باعث از دست دادن خیر فراوان می‌شود، و حتی ممکن است موجب گناه گردد....

ادامه مطلب …

(۶۲۲۱) حكم تساهل گناهکاران با تکیه بر رحمت الهی

به این‌گونه افراد که گناه می‌کنند و بر آمرزش و رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تکیه دارند، می‌گوییم: آن‌ها در معرض خطری بزرگ‌اند؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتاب خود فرموده است...

ادامه مطلب …

(۶۲۲۲) حدود و مراتب امر به معروف و نهی از منکر در برابر گناهکاران

واجب بر تو این است که آن‌ها را نصیحت کنی، راهنمایی‌شان نمایی، و آن‌ها را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بترسانی، اگر می‌ترسی که به سخنت اعتماد نکنند، از گفته‌های اهل علمی که مورد اعتماد آن‌ها هستند کمک بگیر، و اگر آن علما کتاب یا نوار یا پاسخ‌هایی دارند، مقداری از آن‌ها را در اختیارشان بگذار تا قانع شوند....

ادامه مطلب …

(۶۲۱۸) حکم شرعی و راهکارهای غفلت ذهنی در عبادات و خطبه‌ی جمعه

بر تو واجب است که تا حد توان در رهایی از این حالت تلاش کنی، تا عبادت را با آرامش و بدون تشویش انجام دهی و به خطبه گوش فرا دهی و از آن بهره ببری...

ادامه مطلب …

(۶۲۱۱) حكم فتوا دادن بدون علم در مسائل شرعی

هر کسی که بدون علم فتوا می‌دهد، به خودش ستم می‌کند و به برادرانش نیز ظلم می‌کند، و به راه درست نمی‌رسد...

ادامه مطلب …

(۶۲۱۵) شیوه‌ی برخورد با همسری که جماعت مسجد را ترک می‌گوید

شایسته است که این نصیحت را تکرار کند، بدون اینکه باعث دل‌زدگی و ملالت او شود چون این حق شوهر است که همسرش او را نصیحت کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه