(۶۱۹۷) سوال: ای شیخ بزرگوار، من دوست دارم در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پایدار بمانم و به او نزدیک شوم، از شما خواهش می‌کنم که مرا به برخی از عبادات مستحبی که مرا به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک کرده و محبت و تقوای او را در دل من می‌کارد، راهنمایی بفرمایید؟

جواب:

عبادات مستحب فراوان‌اند، از جمله، نمازهای نافله: مانند دوازده رکعت نماز سنت رواتب: دو رکعت پیش از نماز صبح، چهار رکعت (با دو سلام) پیش از نماز ظهر، دو رکعت بعد از آن، دو رکعت بعد از نماز مغرب، و دو رکعت بعد از نماز عشاء.

همچنین نماز شب (تهجد)، که دو رکعتی دو رکعتی خوانده می‌شود، همان‌طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در پاسخ به کسی که درباره نماز شب پرسید، فرمودند:«مَثْنَى مَثْنَى، فَإِذَا خَشِيَ الصُّبْحَ صَلَّى وَاحِدَةً، فَأَوْتَرَتْ لَهُ مَا صَلَّى»^[۱]: ((نماز شب) دو رکعت‌دو رکعت است و هرگاه ترسید که صبح فرا برسد، یک رکعت بخواند تا آن یک رکعت، برای او وتر قرار گیرد از آنچه (پیش از آن) نماز خوانده است)

و نماز ضحی، که انسان می‌تواند دو رکعت در وقت ضحی بخواند و اگر بخواهد می‌تواند بیشتر نیز بخواند و این نیز از نوافل است.

و از جمله نوافل، نوافل در صدقه است، مانند نیکی کردن به یتیم و خویشاوندان و کارهای مشابه دیگر.

و روزه‌های مستحب نیز فراوان است، مانند: روزه دوشنبه و پنج‌شنبه‌، شش روز از ماه شوال، دهه اول ماه ذی‌الحجه، روز نهم و دهم ماه محرم و دیگر ایام.

همچنین در حج نوافل وجود دارد، مانند طواف مستحب به غیر از طواف نسک، و تکرار عمره و حج تا آنجا که برای انسان ممکن باشد، همه‌ی این‌ها از نوافل به شمار می‌روند.

در صحیح بخاری ثابت است که الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث قدسی می‌فرماید: «وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ: كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا، وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا، وَإِنْ سَأَلَنِي لَأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنِ اسْتَعَاذَنِي لَأُعِيذَنَّهُ»^[۲]: (و بنده‌ام همواره با نوافل به من تقرب می‌جوید تا آنکه دوستش بدارم، پس چون دوستش داشتم من گوش او می‌شوم که با آن می‌شنود و چشم او می‌شوم که با آن می‌بیند و دست او می‌شوم که با آن می‌گیرد و پای او می‌شوم که با آن راه می‌رود و اگر از من بخواهد، قطعا به او عطا خواهم کرد و اگر از من پناه بخواهد، قطعا او را پناه خواهم داد).

[۱] صحیح بخاری: كتاب الصلاة، باب الحلق والجلوس في المسجد، شماره (٤٦٠)، و صحیح مسلم: كتاب صلاة المسافرين وقصرها، باب صلاة الليل مثنى مثنى والوتر ركعة، شماره (٧٤٩).

[۲] تخریج آن گذشت.