سه‌شنبه 23 ذیحجه 1447
۱۹ خرداد ۱۴۰۵
9 ژوئن 2026

(۶۰۹۰) حکم جمع کفاره قسم و روزه شش روز شوال

(۶۰۹۰) سوال: قسم یاد نموده و می‌‌خواهد با سه روز روزه گرفتن کفاره‌‌اش را بدهد، آیا جایز است آن را همراه را با روزه‌‌ی شش روز شوال بگیرد که با هم شش روز شود؟

جواب:

اول: برای کسی که قسم یاد نموده هرگاه قسم گیر شد جایز نیست روزه بگیرد مگر اینکه نتواند به ده مسکین غذا دهد یا لباس بپوشاند یا اینکه برده نیابد که آن را آزاد کند، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ۚ ذَٰلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ ۚ}[المائدة: ۸۹]: (پس کفاره‌‌ی آن اطعام ده مسکین است از غذاهای متوسطی که به خانواده‌‌ی خود می‌خورانید یا لباس پوشاندن آنها و یا آزاد کردن یک برده لذا اگر کسی (هیچ یک از اینها) را نیابد سه روز روزه بگیرد این کفاره‌‌ی سوگندهای شما است) نزد بسیاری از عوام مردم مشهور است که کفاره‌‌ی قسم در صورت قسم گیر شدن به نسبت همه، چه کسی که توانایی غذا دادن یا لباس پوشاندن را داد و برده می‌‌یابد که آن را آزاد کند و چه کسی که نمی‌‌یابد؛ سه روز روزه گرفتن است. در حالی که این اشتباه بوده بلکه روزه گرفتن جایز نیست مگر برای کسی که توانایی غذا دادن به ده مسکین نداشته یا اینکه مسکینی نمی‌‌یابد که به او غذا دهد؛ در این صورت سه روز پی در پی روزه می‌‌گیرد. اگر از جمله کسانی محسوب شده که سه روز روزه می‌‌گیرند، نیت روزه‌‌ی شش روز شوال همراه با آن کفایت نمی‌‌کند، زیرا دو عبادت مستقل است. بنابراین یکی از دیگری بی نیاز نمی‌‌سازد بلکه شش روز شوال را روزه می‌گیرد سپس سه روز اضافه بر شش روز شوال روزه می‌‌گیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها حلفت وتريد أن تكفر عن هذا الحلف بصيام ثلاثة أيام، فهل يجوز أن أصومها مع صيام الست من شوال بحيث يكون صيامي ستة أيام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا لا يجوز للحالف إذا حَيْثَ في يمينه أن يصوم إلا إذا كان لا يجد إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة؛ لأن الله -سبحانه وتعالى قال: ﴿فَكَفَرَتُهُ إطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ذَلِكَ كَفَرَةُ أَيْمَنِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ﴾ [المائدة: ۸۹] وقد اشتهر عند كثير من العامة أن كَفَّارة اليمين إذا حَنِثَ الحالف صيام ثلاثة أيام لمن يجد الإطعام أو الكسوة أو العتق ومن لا يجد، وهذا غلط، بل لا يجوز الصيام إلا إذا كان الحالف الذي حنث لا يجد إطعام عشرة مساكين، أو يجد لكن لا يجد مساكين، فحينئذ يصوم ثلاثة أيام متتابعة، ثم إذا كان يندرج تحت صيام الأيام الثلاثة فإنه لا يجزئ أن ينوي بها صيام ستة أيام من شوال؛ لأنهما عبادتان مستقلتان، فلا تغني إحداهما عن الأخرى، بل يصوم ستة أيام من شوال ثم يصوم الأيام الثلاثة زائدة على صيام الأيام الستة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۹۹) حکم ادای کفاره‌‌ی قسم بعد از تأخیر به مدت یک سال و یا بیشتر

بر کسی که قسم گیر شده واجب است برای کفاره دادن بشتابد، زیرا هنگامی که قسم گیر شده کفاره بر او ثابت گشته است و تأخیر در ادای واجب جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۶۰۱۹) حکم قسم یاد کردن به مصحف

قسم یاد کردن به مصحف از جمله اموری است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور نبوده بلکه بعدها پدید آمده است. اما قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مشروع است ولی شایسته نیست انسان زیاد به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند بلکه به جز هنگام نیاز، قسم یاد نمی‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۸) کفاره‌ی قسم و تقدم غذا بر روزه

روزه او را از غذا دادن کفایت نمی‌‌کند چون توانایی غذا دادن را دارد. بنابراین اکنون واجب است به ده مسکین غذا دهد و به هر مسکین حدود یک کیلو برنج همراه گوشت برای خورشت قرار دهد......

ادامه مطلب …

(۶۰۳۷) حکم قسم دروغ بر قرآن و عواقب آن

هرگاه شخصی در خصومت بر امری به دروغ قسم یاد کند؛ قسم او قسم غموس است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که هر کسی که به دروغ قسمی یاد کند تا مال برادر مسلمانش را با آن تصاحب کند، فاجر است....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۵) حکم قسم‌های دروغین

صیغه‌‌ی قسم با اینکه انسان بگوید: و قسم به حیات الله، اشکالی ندارد، زیرا قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده یعنی با اسمی از اسماء الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است همچنین با صفاتش نیز درست است مانند حیات، علم، عزت، قدرت و ......

ادامه مطلب …

(۶۰۲۵) حکم قسم خوردن در نفس انسان

اگر آن را در دل خود بدون به زبان آوردن گفتی، حکم و اثری ندارد ولی اگر آن را با زبانت گفتی و هدفت وادار نمودن خود بر ترک سیگار بوده؛ حکم آن، حکم قسم است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه