دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۶۰۹۰) حکم جمع کفاره قسم و روزه شش روز شوال

(۶۰۹۰) سوال: قسم یاد نموده و می‌‌خواهد با سه روز روزه گرفتن کفاره‌‌اش را بدهد، آیا جایز است آن را همراه را با روزه‌‌ی شش روز شوال بگیرد که با هم شش روز شود؟

جواب:

اول: برای کسی که قسم یاد نموده هرگاه قسم گیر شد جایز نیست روزه بگیرد مگر اینکه نتواند به ده مسکین غذا دهد یا لباس بپوشاند یا اینکه برده نیابد که آن را آزاد کند، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ۚ ذَٰلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ ۚ}[المائدة: ۸۹]: (پس کفاره‌‌ی آن اطعام ده مسکین است از غذاهای متوسطی که به خانواده‌‌ی خود می‌خورانید یا لباس پوشاندن آنها و یا آزاد کردن یک برده لذا اگر کسی (هیچ یک از اینها) را نیابد سه روز روزه بگیرد این کفاره‌‌ی سوگندهای شما است) نزد بسیاری از عوام مردم مشهور است که کفاره‌‌ی قسم در صورت قسم گیر شدن به نسبت همه، چه کسی که توانایی غذا دادن یا لباس پوشاندن را داد و برده می‌‌یابد که آن را آزاد کند و چه کسی که نمی‌‌یابد؛ سه روز روزه گرفتن است. در حالی که این اشتباه بوده بلکه روزه گرفتن جایز نیست مگر برای کسی که توانایی غذا دادن به ده مسکین نداشته یا اینکه مسکینی نمی‌‌یابد که به او غذا دهد؛ در این صورت سه روز پی در پی روزه می‌‌گیرد. اگر از جمله کسانی محسوب شده که سه روز روزه می‌‌گیرند، نیت روزه‌‌ی شش روز شوال همراه با آن کفایت نمی‌‌کند، زیرا دو عبادت مستقل است. بنابراین یکی از دیگری بی نیاز نمی‌‌سازد بلکه شش روز شوال را روزه می‌گیرد سپس سه روز اضافه بر شش روز شوال روزه می‌‌گیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها حلفت وتريد أن تكفر عن هذا الحلف بصيام ثلاثة أيام، فهل يجوز أن أصومها مع صيام الست من شوال بحيث يكون صيامي ستة أيام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا لا يجوز للحالف إذا حَيْثَ في يمينه أن يصوم إلا إذا كان لا يجد إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة؛ لأن الله -سبحانه وتعالى قال: ﴿فَكَفَرَتُهُ إطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ذَلِكَ كَفَرَةُ أَيْمَنِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ﴾ [المائدة: ۸۹] وقد اشتهر عند كثير من العامة أن كَفَّارة اليمين إذا حَنِثَ الحالف صيام ثلاثة أيام لمن يجد الإطعام أو الكسوة أو العتق ومن لا يجد، وهذا غلط، بل لا يجوز الصيام إلا إذا كان الحالف الذي حنث لا يجد إطعام عشرة مساكين، أو يجد لكن لا يجد مساكين، فحينئذ يصوم ثلاثة أيام متتابعة، ثم إذا كان يندرج تحت صيام الأيام الثلاثة فإنه لا يجزئ أن ينوي بها صيام ستة أيام من شوال؛ لأنهما عبادتان مستقلتان، فلا تغني إحداهما عن الأخرى، بل يصوم ستة أيام من شوال ثم يصوم الأيام الثلاثة زائدة على صيام الأيام الستة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۶۶) حکم طلاق و نفقه در صورت قسم به ازای پرداخت بدهی

این سؤال کننده و دیگران را نصیحت نموده که در گفتن طلاق سهل‌‌انگاری نکنند و در قسم‌‌های خود به چنین چیزی عادت نکنند، زیرا این مسئله خطرناک بوده و بسیاری از اهل علم اگر بیشتر آن‌‌ها نباشد نظرشان بر این است که قسم یاد نمودن به طلاق، در هر صورت طلاق است.....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۳) آیا سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم پی در پی است؟

واجب است بدانیم سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم جایز نیست مگر برای کسی که نمی‌‌تواند به ده مسکین غذا یا لباس دهد یا اینکه برده آزاد کند...

ادامه مطلب …

(۶۰۷۸) حکم کفاره برای قسم شکسته شده و تکرار گناه

به این مرد گفته می‌‌شود: آیا با این ظهار قصدت این بوده که واقعا همسرت را ظهار نموده، که ظهار محسوب می‌‌شود و کفاره‌‌ی آن سنگین است یا اینکه نیروی قوی می‌‌خواستی که تو را از این کاری که به شدت از آن بدت می‌‌آید منع کند به همین دلیل آن را به ظهار معلق نمودی.....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۸) کم شرعی انکار حقیقت برای آرامش دیگران و عواقب آن

بر انسان واجب است در گفتار و عادتش صادق باشد و حقیقت را در هر صورت بگوید مگر اینکه از ضرری می‌‌ترسد که می‌‌تواند تأویل نموده و در قلب خود خلاف آن چیزی که مخاطب برداشت می‌‌کند، نیت کند.....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۶) حکم زیاد قسم یاد کردن و عدم انجام آن

اگر قسم به‌‌طور زیاد بر زبان بدون قصد جاری باشد، انسان به خاطر آن مؤاخذه نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۵) حکم قسم‌های دروغین

صیغه‌‌ی قسم با اینکه انسان بگوید: و قسم به حیات الله، اشکالی ندارد، زیرا قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده یعنی با اسمی از اسماء الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است همچنین با صفاتش نیز درست است مانند حیات، علم، عزت، قدرت و ......

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه