سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۵۸۴۹) حکم دست دادن زن با خویشاوند نامحرم پس از بازگشت از سفر

(۵۸۴۹) سوال: آیا مجاز است که زنی با مردی که پس از مدت طولانی از سفر آمده، مثل پسر عمو یا پسر دایی، دست دهد؟

جواب:

دست دادن زن با مرد نامحرم، حرام است و به هیچ دلیل و مناسبتی درست نیست، چه به خاطر بازگشت از سفر طولانی، چه عید و هر مناسبت دیگری، درست نیست که مرد نامحرم با زن نامحرم دست دهد، در این زمینه احادیث زیادی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود دارد و در دست دادن زن و مرد نامحرم، فتنه‌ی بزرگ و خطرناکی وجود دارد، اما برخی از مردم در این زمینه سستی و سهل‌انگاری می‌کنند، به طوری که می‌بینیم زن با مرد نامحرم مثل پسر عمو یا پسر دایی دست می‌دهد و این کار برایشان حرام است، و اجازه ندارند که چنین کاری انجام دهند، گاهی می‌گویند: این جزو آداب و رسوم ماست و به این کار عادت کرده‌ایم و ایرادی در آن نمی‌بینیم، می‌گوییم: معیار عملکرد مؤمن، باید شریعت باشد، خواه موافق آداب و رسومش باشد یا مخالف، زیرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمْ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبِيناً} [احزاب: ۳۶]. (وقتی الله و فرستاده‌اش دستوری را می‌دهند، هیچ مرد و زن مؤمنی در دستورشان اختیاری ندارد و هر کس از الله و فرستاده‌اش سرپیچی کند، قطعاً که به‌وضوح، بسیار گمراه شده است. ) پس مؤمن هرگز در دین الله حق انتخاب ندارد، بلکه باید فرمانبردار و تسلیم باشد، الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيماً} [نساء: ۶۵]. (به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا این‌که تو را در آن‌چه میانشان اختلاف است، داور و قاضی قرار دهند سپس در خودشان سختی و گناهی از آن‌چه حکم کردی نمی‌یابند و کاملاً تسلیم و فرمانبردار هستند. )

در این آیه‌ی کریمه تأمیل و درنگ نمایید که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ قسم و سوگندی مؤکدی به به ربوبيت خودش برای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیان می‌کند که آنان تا روز قیامت ایمان نمی‌آورند تا این‌که تو را حاکم و قاضی برای اختلافات خویش قرار دهند و سپس حرج و سختی نسبت به حکمی که صادر کردی، نمی‌بینند و کاملاً تسلیم و فرمانبردار هستند. پس هر مسلمان باید از هر چیزی که الله و فرستاده‌اش حرام نموده‌اند دوری کند، هر چند عادت و رسم به انجام آن کار داشته باشند؛ زیرا عادت و رسم بر شریعت حکم نمی‌کند و این شریعت است که بر عادت و آداب و رسوم، حکم می‌راند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة أن تصافح الرجل الذي قدم من سفر بعيد وهو من قرابتها؛ كابن العم أو ابن الخال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: مصافحة المرأة لرجل من غير محارمها حرام ولا تحل لأي مناسبة كانت سواء كان ذلك من أجل قدومه من الغيبة أو بمناسبة العيد أو بأي مناسبة كانت فلا يحل للرجل أن يصافح امرأة أجنبية منه كما دلت على ذلك أحاديث عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، ولما في ذلك من الفتنة العظيمة في مصافحة الرجل للمرأة التي ليست من محارمه، وقد كان بعض الناس يتهاون في هذا فتجده يصافح المرأة التي هي أجنبية منه لأنها ابنة عمه أو ابنة خاله أو ما أشبه ذلك، وهذا حرام عليهم، ولا يجوز لهم أن يقوموا بهذا العمل، قد يقولون: إن هذا من عاداتنا وإننا اعتدنا هذا ولا نرى فيه بأسا، فنقول: العمدة لكل مسلم هو الشرع، سواء وافقته العادة أم خالفته؛ لقول الله تعالى: ﴿وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُّبِينًا﴾ [الأحزاب: ٣٦]، فلا خيار للمرء المؤمن في دين الله أبدا، بل الواجب عليه أن يسلم ويستسلم كما قال الله تعالى الله ﴿فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [النساء: ٦٥].

فتأمل هذه الآية الكريمة حيث أقسم الله تعالى قسما مؤكدا بربوبيته لرسول الله صلى الله عليه وسلم أنهم لا يؤمنون أي من أرسل إليهم من وقته إلى يوم القيامة حتى يحكموك فيما شجر بينهم فيجعلوك الحكم فيما حصل بينهم من النزاع والاختلاف، ثم بعد ذلك لا يجدون في أنفسهم حرجا مما قضيت ولا تضيق صدورهم بالحكم الذي حكمت به، ثم ﴿ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ﴾ [النساء: 65] أي ينقادون انقيادا تاما ليس فيه توان ولا فتور، فعلى كل مسلم أن يتجنب ما حرمه الله ورسوله، وإن كانوا قد اعتادوا أن يفعلوه؛ لأن العادة لا تحكم على الشرع، وإنما الشرع هو الذي يحكم على العادة.

مطالب مرتبط:

(۵۸۴۵) آیا دست دادن با یک زن مانند زن دایی وضو را باطل می‌کند؟

دست دادن با زنی که محرم شما نیست حرام است و هیچ کس نباید با زنی که محرم او نیست دست دهد، اما وضو با دست دادن زن اصولاً باطل نمی‌شود، مگر اینکه به دلیل شهوت باعث انزال شود و مذی یا منی ترشح کند...

ادامه مطلب …

(۵۸۵۰) اگر شوهر در منزل نباشد، آیا زن اجازه دارد از مهمان پذیرایی کند؟

برای زن جایز نیست که به اکرام و پذیرایی مهمان بپردازد، وقتی مهمان آمد و شوهرش نبود، عذرخواهی کند و بگوید: شوهرم حضور ندارد، منتظر بمانید تا بیاید و از شما پذیرایی کند....

ادامه مطلب …

(۵۸۴۷) حکم دست دادن با مردان بیگانه با پوشیدن دستکش

دست دادن با زنانی که محرم نیستند، حرام است، بدون توجه به این که از پشت مانع (مثل دستکش‌ها) باشد یا مستقیم، اما بدون مانع انجام دادن، بدتر و خطرناک‌تر است...

ادامه مطلب …

(۵۸۵۴) حکم لمس زن نامحرم هنگام رقیه شرعی

لمس نمودن زن بیگانه در حین قرائت بر او جایز نیست؛ زیرا دلیلی برای آن وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۸۵۳) آیا سلام کردن به زن بیگانه با لمس دستش جایز است؟

سلام کردن به این زن با دست دادن با او به طور مستقیم، جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۵۸۴۶) حکم سلام کردن به نامحرم

اگر زن به شخصی از آشناها و دوستان خود، مانند برادر همسرش یا پسرعمویش و موارد مشابه، سلام دهد و از وقوع فتنه اطمینان داشته باشد، مشکلی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه