جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

(۵۸۴۸) حکم سلام کردن و نصیحت خویشاوندی که نماز نمی‌خواند

(۵۸۴۸) سوال: یکی از مردان خویشاوند که نماز نمی‌خواند، محرم من نیست و با او صحبت نمی‌کنم و ارتباطی با او ندارم، ولی هنگام ورود به خانه‌شان و دیدنش می‌گویم: السلام علیکم، ولی با او نمی‌نشینم و صحبت نمی‌کنم و حتی حال خانواده و فرزندانش را نمی‌پرسم، چون از او حیا می‌کنم، اگر درباره‌ی نماز او را نصیحت نکنم، آیا گناهکار هستم؟ چون همانطور که گفتم، از او خجالت می‌کشم و حیا می‌کنم.

جواب:

به طور کلی بر مسلمانان واجب است که یکدیگر را نصیحت کنند، اما درباره‌ی نصیحت زن به مرد، بیم وقوع فتنه وجود دارد و اگر درباره‌اش فرصتی فراهم شود، نصیحت کردن به افرادی که در دین خود قوی نیستند، در تعامل با مردان را بخوبی درک می‌کند. زن ممکن است بخواهد نصیحت کند، اما مردی که از آشنایان اوست، ولی محرمش نیست، و زن به خانه آنها می‌رود و هنگام ورود سلام می‌کند، امیدوارم نصیحت به او فتنه‌آفرین نشود، اگر می‌تواند او را بدون فتنه و بدون ارتکاب به ممنوعات شرعی نصیحت کند، این امر خوب و پسندیده است، اگر بخواهد می‌تواند یک نامه بفرستد و در امضایش بنویسد: از طرف یک خیرخواه، و او را به الله اخطار دهد و از او بترساند که از ترک نماز بپرهیزد، این کار بهتر و مطلوب‌تر است، اما در مورد کسانی‌که تماماً نماز را ترک کرده‌اند، نباید به آن‌ها سلام کرد و یا نزد آنها رفت، مگر اینکه به منظور نصیحت باشد؛ زیرا تارک نماز مرتد است و برای او حرمتی وجود ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة : إذا كان أحد الأقارب لي من الرجال لا يصلي، وهو ليس لي بمَحْرَم، وأنا لا أكلمه ولا أحادثه وإنما إذا دخلت إلى منزلهم وشاهدته سلمت بقولي: السلام عليكم، فأنا لا أجالسه ولا أحادثه وأستحيي منه، حتى إنني لا أقول له: كيف الحال وكيف حال الأولاد، فهل عليَّ إثم إذا لم أنصح مثل هذا بالمحافظة على الصلاة؛ لأنني كما قلت لكم أستحيي منه، وجزاكم الله خيرا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواجب على المسلمين عموما التناصح بينهم، لكن مناصحة المرأة للرجل يُخشى منها الفتنة، ولو فتح الباب لادعت الناصحة التي ليس عندها قوة في دينها في مخاطبة الرجال أنها تريد النصح، لكن مثل هذا الرجل الذي ذكرت أنه من معارفها لكنه ليس بمَحْرَم لها وأنها تزور بيتهم وأنه تسلم إذا دخلت أرجو ألا يكون في نصحها إياه فتنة، فإذا تمكنت من نصحه بالمشافهة مع انتفاء الفتنة والمحظور فهذا حسن، وإن رأت أن تكتب له كتابًا وتقول مثلا في إمضائها من ناصح أو فاعل خير فتُذكَّره بالله -عز وجل- وتخوفه مما هو عليه من ترك الصلاة فهذا أحسن وأطيب.

وأما بالنسبة لتارك الصلاة بالكلية فإنه يهجر ولا يجوز السلام عليه ولا الذهاب إليه إلا على سبيل المناصحة؛ وذلك لأن تارك الصلاة والعياذ بالله مرتد عن الإسلام، والمرتد لا حرمة له.

مطالب مرتبط:

(۵۸۴۶) حکم سلام کردن به نامحرم

اگر زن به شخصی از آشناها و دوستان خود، مانند برادر همسرش یا پسرعمویش و موارد مشابه، سلام دهد و از وقوع فتنه اطمینان داشته باشد، مشکلی ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۸۴۷) حکم دست دادن با مردان بیگانه با پوشیدن دستکش

دست دادن با زنانی که محرم نیستند، حرام است، بدون توجه به این که از پشت مانع (مثل دستکش‌ها) باشد یا مستقیم، اما بدون مانع انجام دادن، بدتر و خطرناک‌تر است...

ادامه مطلب …

(۵۸۵۴) حکم لمس زن نامحرم هنگام رقیه شرعی

لمس نمودن زن بیگانه در حین قرائت بر او جایز نیست؛ زیرا دلیلی برای آن وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۸۴۹) حکم دست دادن زن با خویشاوند نامحرم پس از بازگشت از سفر

دست دادن زن با مرد نامحرم، حرام است و به هیچ دلیل و مناسبتی درست نیست، چه به خاطر بازگشت از سفر طولانی، چه عید و هر مناسبت دیگری، درست نیست که مرد نامحرم با زن نامحرم دست دهد...

ادامه مطلب …

(۵۸۵۰) اگر شوهر در منزل نباشد، آیا زن اجازه دارد از مهمان پذیرایی کند؟

برای زن جایز نیست که به اکرام و پذیرایی مهمان بپردازد، وقتی مهمان آمد و شوهرش نبود، عذرخواهی کند و بگوید: شوهرم حضور ندارد، منتظر بمانید تا بیاید و از شما پذیرایی کند....

ادامه مطلب …

(۵۸۵۵) آیا شوهر اجازه دارد با زن پدر همسرش دست دهد؟

خیر، شوهر اجازه ندارد با زن پدر همسرش دست دهد، معلوم است که زن پدر همسرش، مادر همسرش نیست، اما با مادر همسرش می‌تواند دست دهد، چون مادر زن محرم است.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه