دوشنبه 25 شوال 1447
۲۴ فروردین ۱۴۰۵
13 آوریل 2026

(۵۸۲۸) حكم رفتن زن به بازار جیست؟

(۵۸۲۸) سوال: حكم رفتن زن به بازار جیست؟ برای زنانی که زیاد به بازار می‌روند چه نصیحتی دارید؟

جواب:

سفارشم این است که زیاد به بازار نروند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «بيوتهن خير لهن». [۱] (خانه‌هایشان برایشان بهتر است. ) این سخن را زمانی گفت که زنان برای نماز به مساجد می‌آمدند، وقتی درباره‌ی نماز این‌گونه فرمود، درباره‌ی زنی ‌که بدون ضرورت و نیاز به بازار می‌رود چگونه است؟ ممکن است در معرض فتنه قرار بگیرد و خودش یا دیگران دچار فتنه شوند، سفارشم به خواهران مسلمانم این است که هر قدر می‌توانید، در خانه‌ها بمانید و هیچ آموزشی بهتر از آموزش الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نیست که به امهات المؤمنين رضي الله می‌فرماید: {وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى} [احزاب: ۳۳]. (و در خانه‌هایتان بمانید و همانند دوره‌ی جاهلیت نخستین، خودآرایی نکنید. ) بر این اساس می‌گوییم: اگر خروج زن بر مبنای نیاز و ضرورت باشد، پس خارج شود، اما بدون عطر، بدون خودآرایی و با رعایت حجاب، بدون این‌که همانند مردان راه رود و با صدای بلند بخندد و حرف بزند و یا صدایش را نرم کند؛ این شرط‌ها باید مراهات شود. اما زنانی که این شروط را مراعات نمی‌کنند، مرتکب کار حرام می‌شوند.

ای زن مسلمان! تبلیغات نادرست و باطلی که دشنانت از تو می‌خواهند همانند مردان باشی، تو را فریب ندهد، الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در آفرینش و عقل و رفتار، میان مردان و زنان فرق گذاشته است، الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ} [نساء: ۳۴]. (مردان، به خاطر برتری و فضیلتی که الله میانشان قرار داده، سرپرستان زنان هستند و به خاطر این‌که مردان از اموال خود خرج می‌کنند. ) و می‌فرماید: {وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ} [بقره: ۲۲۸]. (و به طور متعارف، زنان نیز همانند بر مردان حقی دارند همانطور که حقیقی بر آنان است. ) و نیز می‌فرماید: {وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ} [بقره: ۲۲۸]. (و مردان بر زنان، بیشتر دارند. ) پس زنان با مردان برابر نیستند، اما دشمنان تو و دشمنان اخلاق و اسلام، از تو می‌خواهند که در جایگاه مردان قرار بگیری و در کارهایشان با آنان باشی و مختلط گردی؛ زیرا این دشمنان، خرابی و فساد می‌کنند و در پی تبها کردن دیگران هستند و بدین خاطر است که اکنون زیر بار این آفرینش فریاد می‌زنند و با تمام قدرت آرزو دارند که به اخلاق اسلام تبدیل شوند، اما چگونه این امر ممکن است که دستاویزی ندارند و تفاوتشان بسیار است، و این را می‌‌دانند و نمی‌دانند که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «ما تركت بعدي فتنةً أضر على الرجال من النساء». [۲] (بعد از خود، فتنه‌ای زیانبارتر از فتنه‌ی زنان برای مردان برجای نگذاشته‌ام. ) و قطعاً رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درست فرمود؛

پس‌ای خواهر مسلمان! برحذر باش از این‌که چنین تبلیغ و ادعای باطلی تو را فریب دهد و آن‌گونه باش که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى} [احزاب: ۳۳]. (و در خانه‌هایتان بمانید و همانند دوره‌ی جاهلیت نخستین، خودآرایی نکنید. ) الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در این آیه، پاک‌ترین زنان جهان را در بهترین دوران بشر که بهترین مردم در آن وجود دارند خطاب می‌کند، پس درباره‌ی مردم این زمان چگونه است که این همه فتنه و آسیب وجود دارد؟ وقتی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ زنان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را این‌گونه مورد خطاب قرار می‌دهد، خطاب به زنان این زمانه بیشتر و بیشتر خواهد بود، چراکه فتنه‌ا بیشتر شده و وضعیت جوامع بدتر شده است؛ از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌خواهم گه مسلمانان را از نیرنگ‌ای دشمنان‌شان در پناه خود قرار دهد و نیرنگشان را به خودشان بازگرداند و توانی برای جلوگیری از مردم برای پیمون راه الله و پیوستن دين الله نداشته باشند.


[۱]  تخریجش بیان شد.

[۲]  بخاری: کتاب النکاح، باب ما یتقیمن شؤم المرأة، شماره ۴۸۰۸؛ مسلم: کتاب الذکر و الدعاء و التوبة و الإستغفار، باب أکثر أهل الجنة الفقراء و أکثر أهل النار النساء و بیان الفتنة بالنساء، شماره ۲۷۴۰.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حُكْم ذهاب المرأة للسوق؟ وماذا تنصحون النساء يا فضيلة الشيخ اللاتي يُكثرنَ الذهاب إلى الأسواق؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي أنصح به أخواتنا المسلمات ألا يكثرن الذهاب إلى الأسواق؛ لأن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «بُيُوتُهُنَّ خَيْرٌ هُنَّ»، قاله وهو يتحدث عن مجيء المرأة إلى الصلاة في المساجد، وإذا كان هذا فيمن تأتي إلى الصلاة، فكيف بمن تخرج للأسواق بلا حاجة، فإنها ربما تعرض نفسها للفتن؛ أن تفتتن هي أو يُفتتن بها، فنصيحتي لأخواتي المسلمات أن يَلْزَمْنَ البيوت ما استطعنَ إلى ذلك سبيلا، ولا أدب أحسن من تأديب الله تعالى لأمهات المؤمنين رضي الله عنهن، حيث قال لهن: ﴿وَقَرْنَ في بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّعَ الْجَهِلِيَّةِ الْأُولَى﴾ [الأحزاب: ٣٣]، وبناء على ذلك نقول: إن احتاجت المرأة للخروج إلى السوق فلتخرج، لكن تخرج غير متطيبة ولا متبرجة بزينة ولا كاشفة عن وجهها أو ما يجب ستره، بل ولا ماشية مشية الرجال، ولا ضاحكة في الأسواق، ولا رافعة للصوت ولا خاضعة بالقول، وأما ما يقع من بعض النساء من الخروج بلا حاجة أو الخروج متطيبة أو متبرجة أو ماشية مشية الرجل أو ضاحكة مع زميلتها أو رافعة صوتها أو خاضعة بالقول في مخاطبة الرجال؛ فكل هذا من الأمور المحرمة.

ولا تغرك أيتها المرأة المسلمة الدعاية الباطلة من أعدائك الذين يريدون أن تكوني كالرجل في هذه الأمور؛ فإن الله – سبحانه وتعالى- فرق بين الرجال والنساء في الخلقة؛ في العقل وفي الذكاء وفي التصرف، حتى إن الله تعالى قال: ﴿والرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ﴾ [النساء: ٣٤]، وقال عز وجل: ﴿ وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بالمعروف ﴾ [البقرة: ۲۲۸] ، ثم قال: ﴿ وَالرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ﴾ [البقرة: ۲۲۸]، فلم يجعل المرأة مساوية للرجل، لكن أعداؤك وأعداء الأخلاق وأعداء الإسلام يريدون منك أن تقومي مقام الرجال، وأن تشاركي الرجال في أعمالهم، وأن تخالطيهم؛ لأن هؤلاء فسدوا فأرادوا إفساد غيرهم، ولهذا هم الآن ينتون تحت وَطأة هذا الخلق، ويتمنون بكل طاقتهم أن يتحولوا إلى أخلاق الإسلام في هذا، لكن أنى لهم ذلك وقد انفرط السلك بأيديهم وبعدت الشُّقَّة، ثم إنهم يعلمون أو لا يعلمون أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «مَا تَرَكْتُ بَعدِي فِتْنَةٌ أَضَرَّ على الرجالِ مِنَ النساءِ»، وصدق رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم، فإياك إياك أيتها الأخت المسلمة أن تنخدعي بمثل هذه الدعاية الباطلة، وكوني كما أراد الله أن تكوني ﴿وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَحْنَ تَبَرُّعَ الْجَهِلِيَّةِ الأُولَى[الأحزاب: ۳۳]، وإذا كان الله تعالى يخاطب أعف نساء العالمين في عصر هو خير العصور، وفي قوم هم خير الناس، فما بالك بحال الناس اليوم مع هذه الفتن العظيمة، أقول: إذا كان الله يخاطب نساء النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم بهذا الخطاب فإن نساء اليوم يتوجه إليهن الخطاب بهذا أكثر وأكثر؛ لكثرة الفتن وسوء الحال. أسأل الله تعالى أن يحمي المسلمين من مكائد أعدائهم، وأن يجعل كيد أعدائهم في نحورهم، وألا يقيم لهم قائمة في صد الناس عن سبيل الله وعن دين الله .

مطالب مرتبط:

(۵۸۰۷) پاسخ به ادعای محدودیت زن در جامعه

در حقیقت آنها که این نظر را دارند، در واقعیت می‌خواهند نقش زنان را محدود کنند؛ زیرا زنان نقش و کار خود را در خانه دارند و اگر به بازار بروند، خانه تحت تأثیر قرار می‌گیرد و این منجر به ناتوانی می‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۸۲۳) حکم سفر زن بدون محرم در فواصل کوتاه

اگر زنان برای تدریس به روستاهای مجاور بروند و در همان روز بازگردند، این به عنوان سفر محسوب نمی‌شود، همانطور که اگر مرد برای کار به روستایی نزدیک برود و در همان روز برگردد، این نیز به عنوان سفر محسوب نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۷۹۷) حكم شرعی درباره‌ی مسافرت زن چیست؟

درست نیست که زن بدون محرم سفر کند، چه با هواپیما، چه ماشین و چه کشتی...

ادامه مطلب …

(۵۸۳۸) محدودیت خروج دختر از خانه از دیدگاه شرع و خانواده

بهترین و اولین راه این است که زنان از خانه بیرون نروند، به ویژه در زمان‌هایی که جوانان در بازارها فعالیت می‌کنند....

ادامه مطلب …

(۵۸۳۹) آیا شوهر مجاز است که مانع همسرش برای برقراری صله‌ی رحم شود؟

خیر، برای شوهر مجاز نیست که از همسرش برای برقراری صله‌ی رحم جلوگیری کند. زیرا صله‌ی رحم واجب و قطع این صله از گناهان کبیره محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۸۲۷) حکم رفتن زن محجبه به بازار

دیدگاهم این است که ایرادی ندارد زن با حجاب کامل، بدون خودآرایی و بدون عطر، برای رفع نیازش به بازار برود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه