پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۵۸۱۴) آیا یک زن با حضور مرد نامحرم، برای زن دیگر محرم است؟

(۵۸۱۴) سوال: آیا یک زن با حضور مرد نامحرم، برای زن دیگر محرم است؟

جواب:

زن به زن محرم نمی‌شود، اما نامحرم بودن برای آنان در صورت تنها ماندن با مردان نا‌محارم از بین می‌رود، بنابراین، اگر یک زن با مردی نامحرم که محرم دیگری هم نباشد سفر کند، این کار برای هر دو زن حرام است، مگر اینکه مرد محرم یکی از آن دو باشد، در این صورت زنی که مرد محرم اوست، می‌تواند با او سفر کند اما سفر برای زن دیگر حرام است، این موارد برای سفر صدق می‌کند؛ زیرا به زنان اجازه‌ی سفر با نامحرم را نمی‌دهند.

امروزه بعضی از مردم در این مسئله سهل‌انگاری می‌کنند که این موضوع بسیار مایه‌ی تأسف است، در حقیقت برخی از افراد تساهل و سستی می‌کنند و زن بدون محرم به سفر می‌رود، به‌ویژه در هواپیما، زن به فرودگاه می‌آید و بدون محرم سوار هواپیما می‌شود، نمی‌دانم چه پاسخی در روز قیامت در مقابل الله جَلَّ‌جَلَالُهُ دارد؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا تسافر المرأة إلا مع ذي محرم». [۱] (زن باید فقط با محرمش سفر کند. ) فکر می‌کنم که جوابی نخواهد داشت؛ زیرا همه می‌دانند که سفر با هواپیما نیز یک سفر است، در این صورت چه دلیلی دارد زن بدون محرم سفر کند؟ برخی افراد می‌گویند که زن را به فرودگاهی که هواپیما مبدأ می‌رسانند و او را در سالن انتظار ترک می‌کنند. ممکن است حتی با او به سمت هواپیما بروند و هواپیما که در فرودگاه مقصد فرود می‌آید، محرمش به استقبال وی می‌آید، ادعا می‌کنند که در این شرایط از فتنه و مشکل در امان است، اما حتی در این حالت اگر هواپیما از فرودگاهی پرواز کند و به دلیل مشکل فنی یا تغییرات جوی، در فرودگاه دیگری فرود آید، محرم کجاست؟ اگر فرض کنیم که چنین اتفاقی نیفتاده و هواپیما به فرودگاه مقصد می‌رسد، آیا اطمینان داریم که محرم در آنجا خواهد بود؟ پاسخ منفی است، شاید او بیمار شود یا بخوابد یا به دلیل ترافیک یا دلایل دیگر تأخیر کند، این مسئله بسیار خطرناک و مهم است، در نتیجه همانطور که گفته شد هر زنی که می‌خواهد سفر کند، باید با محرم بالغ و عاقل باشد، زنان حتی نباید تنها مسافت کوتاه را با راننده سفر کند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يخلون رجل بامرأة إلا مع ذي محرم». [۲] (مردی بدون حضور محرم زن، با او خلوت نکند. ) اما اگر با زنی دیگر و راننده مطمئن باشد، در این صورت خلوت کردن محسوب نمی‌شود و اشکالی ندارد که همراه آن زن در ماشین سوار شود، البته اگر به معنای سفر نباشد، در چنین حالتی می‌توان گفت که خلوت کردن با حضور زن دیگر معنا ندارد و نمی‌توان گفت که زن همراه محرم است، اما می‌توان گفت که ممنوع است مرد با زن خلوت کند، برخلاف سفر که زن بدون محرم نمی‌تواند سفر کند و بین این‌دو مسئله تفاوت واضحی وجود دارد.


[۱] تخریجش بیان شد.

[۲]  تخریجش بیان شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل المرأة تحرم لمرأة أخرى مع رجل أجنبي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المرأة لا تكون محرما للمرأة، لكن تزول بها الخلوة، وعلى هذا فإذا سافرت امرأة مع رجل ليس من محارمها ومعها امرأة فإن ذلك حرام على المرأتين جميعًا، إلا إذا كان الرجل محرما لإحداهما فإنه لا يحرم على المرأة التي كان محرما لها أن تسافر معه، لكنه حرام على المرأة الأخرى، هذا بالنسبة للسفر؛ لأنه لا يجوز لامرأة أن تسافر إلا مع ذي محرم.

وتهاون بعض الناس في هذه المسألة اليوم مما يؤسف له، فإن بعض الناس صار يتهاون فتسافر المرأة بلا محرم ولا سيما في الطائرات، فتجد المرأة تحضر إلى المطار وتركب الطائرة وليس معها محرم، ولا أدري ما جواب هذه المرأة يوم القيامة إذا وقفت بين يدي الله -عز وجل- وسألها: ماذا أجابت الرسول عليه الصلاة والسلام حين قال: «لا تُسَافِرُ امرأةٌ إلا مع ذي محرم»، أظن أنه لا جواب لها؛ لأن كل واحد يعلم أن السفر في الطائرة سفر، وإذا كان سفرًا فما الذي أحل لها أن تسافر بلا محرم! يقول بعض الناس: تحضر المرأة إلى المطار الذي تقلع منه الطائرة وندخلها في قاعة الانتظار، وربما نمشي معها إلى أن تدخل الطائرة ويتلقاها محرمها حين تهبط الطائرة في المطار المقصود، فيقال: إن الفتنة غير مأمونة حتى في هذه الصورة؛ لأنه من الجائز أن تقلع الطائرة من المطار ثم يحصل خلل فني أو تغير جوي يوجب أن تهبط الطائرة في مطار غير المقصود أولا، وحينئذ أين المحرم! وإذا قَدَّرْنا أنه لم يَحْصُل ذلك وأن الطائرة اتجهت إلى المطار الذي تقصده وهبطت فيه فهل من المتيقن أن يوجد المحرم الذي كان يريد أن يتلقاها؟ الجواب: لا، قد يحدث له مرض أو نوم أو زحام سيارات أو غير ذلك، فالمسألة هذه خطيرة خطيرة جدا.

خلاصة ما أقول: إن أي امرأة تريد سفرًا يجب أن يكون معها تحرم بالغ عاقل، أما الخلوة في البلد فلا يجوز للمرأة أن تخلو بالسائق في السيارة، ولو إلى مدى قصير؛ لقول النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «لا يَخْلُوَنَّ رجلٌ بامرأة إلا مع ذي محرم»، ولكن إذا كان مع المرأة امرأة أخرى وكان السائق أمينًا فهنا لا خلوة، فلا حَرَجَ أن تركب في السيارة هي والمرأة، ما دام أن ركوبها ليس سفرا، وحينئذ نقول: زالت الخلوة بالمرأة المصاحبة، ولا نقول: إن المرأة المصاحبة كانت محرما، بل نقول: إن الممنوع في البلد أن يخلو الرجل بالمرأة، بخلاف السفر فإن السفر الممنوع أن تسافر المرأة بلا محرم، وبين المسألتين فرق واضح.

مطالب مرتبط:

(۵۷۹۷) حكم شرعی درباره‌ی مسافرت زن چیست؟

درست نیست که زن بدون محرم سفر کند، چه با هواپیما، چه ماشین و چه کشتی...

ادامه مطلب …

(۵۸۲۲) حکم رفتن زن نزد پزشک مرد برای معالجه چیست؟

اگر ضرورت و نیاز باشد و کسی جز پزشک مرد برای معالجه نباشد، ایرادی ندارد، اما نباید پژشک با زن تنها بماند...

ادامه مطلب …

(۵۸۲۶) مشاغل مجاز برای زنان مسلمان در چارچوب تعالیم اسلامی

حوزه‌های کاری که مخصوص زنان باشد، مانند تدریس برای دختران – چه از لحاظ اداری یا فنی - و همچنین کار در خانه برای دوخت لباس‌های زنان و موارد مشابه مجاز است...

ادامه مطلب …

(۵۸۲۴) حکم خرید و فروش برای زنان

بله، جایز است گه زن به خرید و فروش و نیز اجاره کردن و اجاره دادن مشغول شود، به شرط این‌که کار خلاف شرع صورت نگیرد ...

ادامه مطلب …

(۵۸۳۴) آیا زن اجازه دارد برای رفتن به تراویح در مسجد، از بخور استفاده کند؟

برای زن جایز نیست که وقتی برای نماز یا کار دیگری از خانه بیرون می‌رود، با بخور و عطر و... خود را معطر کند....

ادامه مطلب …

(۵۷۹۴) حکم سفر زن برای کار و دوری از خانواده

زن بدون اجازه شوهرش اجازه‌ی سفر ندارد، و اگر اجازه داد، درست نیست که بدون محرم سفر کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه