پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۵۸۱۰) حکم سفر زن برای تدریس بدون محرم

(۵۸۱۰) سوال: زنی که در روستایی که حدود پانزده کیلومتر یا شهرش فاصله دارد، مشغول تدریس است؛ وی می‌گوید: کسی را ندارم که مرا به روستا برساند، پس به همراه جمعی از معلمان که برادر یکی از آن‌ها نیز حضور دارد، به محل کار می‌روم، آیا این سفر حرام شمرده می‌شود؟

جواب:

به نظر می‌آید که این یک سفر شناخته نمی‌شود؛ زیرا همانند سفرهای معمول مردم نیست، این زن به محل کارش می‌رود و در همان روز برمی‌گردد، امروزه اینگونه سفرها به عنوان سفر شناخته نمی‌شوند و مردم آن را سفر نمی‌دانند و معمولاً فرد را بدرقه و با خداحافظی نمی‌کنند و از او به عنوان مسافر استقبال نمی‌کنند، بلکه به‌عنوان یکی از افراد حاضر در مکان اصلی خود زندگی می‌کند، بنابراین به او اجازه داده می‌شود که با دوستانش به مدرسه برود، تدریس کند و همان روز به خانه برگردد، به ویژه اگر این مسافت کوتاه باشد؛ اما اگر به تنهایی با راننده‌ای که از خویشاوندانش نیست به سفر برود، این کار حرام است و مجاز نیست، این ممنوعیت برای داخل یا خارج از کشور صدق می‌کند، چرا که ممکن است منجر به خلوت کردن و فتنه‌ ‌شود، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يخلون رجل بامرأة إلا مع ذي محرم». [۱] (هیچ مردی با زنی خلوت نکند. ) و از عوامل فتنه‌انگیز و گرفتار شدن در آن‌ها، هشدار داده است، از آن‌جمله پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من سمع بالدجال فلينأ عنه». [۲] (هر کس صدای دجال را شنید، باید از او دور شود. ) این‌کار برای در امان ماندن از فتنه‌ی دجال است مسلمان باید از تمامی عوامل فتنه و مصیبت دوری کند، شما برادران مسلمان را نیز هشدار می‌دهم که از سهل‌انگاری در این امر دوری نمایند؛ چرا‌که بسیار خطرآفرین است. والله الموفق.


[۱]  تخریجش بیان شد.

[۲] ابوداود: کتاب الملاحم، باب خروج الدجال، شماره ۴۳۱۹.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها تعمل في التدريس في قرية تبعد عن مدينتها حوالي خمسة عشر كيلو، وتقول: ليس عندي من يوصلني إلى المدرسة، فأذهب أنا وبعض المدرسات مع أخي إحداهنّ هل يعتبر هذا يا فضيلة الشيخ من السفر الحرام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يظهر لي أن هذا ليس من السفر؛ لأنه ليس سفرا فيما اعتاده الناس؛ إذ إن هذه المرأة تذهب إلى مكان عملها وترجع في يومها، ومثل هذا في عصرنا لا يتأهب له أهبة السفر ولا يعده الناس سفراء فلا يشيعون المسافر ولا يودعونه ولا يستقبلونه ويحيونه تحية القادم، وعلى هذا فيجوز لها أن تذهب مع زميلاتها إلى المدرسة فتدرس وترجع في يومها في مثل هذه المسافة القصيرة، أما أن تذهب وحدها مع السائق وهو ليس من محارمها فهذا حرام، ولا يحل لها ذلك، سواء كان هذا داخل البلد أو خارجه؛ لأن ذلك من الخلوة، ولأنه سبب للفتنة، وقد قال النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بامرأةٍ» وحذر من أسباب الفتن والوقوع فيها في عدة أحاديث، ومنها قول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَن سَمِعَ بالدَّجَّالِ فَلْيَناً عنه»، أي فليبعد خوفًا من فتنة الدجال، فكل أسباب الفتن يجب على المرء الحذر منها والبعد عنها، فأحذر إخواني السامعين من التهاون بهذا الأمر؛ لأنه خطير للغاية، والله الموفق.

مطالب مرتبط:

(۵۸۲۵) آیا خروج زن از خانه برای کار کردن حلال است یا حرام؟

خروج زن از خانه به منظور کار کردن، در صورت نیاز حلال است، به ویژه اگر خروج او به منظور تامین نیازهای دیگران باشد، مثلاً برای آموزش زنان مسلمان به مدرسه می‌رود....

ادامه مطلب …

(۵۸۳۴) آیا زن اجازه دارد برای رفتن به تراویح در مسجد، از بخور استفاده کند؟

برای زن جایز نیست که وقتی برای نماز یا کار دیگری از خانه بیرون می‌رود، با بخور و عطر و... خود را معطر کند....

ادامه مطلب …

(۵۷۹۶) آیا پسر ۸ ساله محرم به شمار می‌آید؟

علماء رحمهم الله درباره‌ی شرایط محرم گفته‌اند که باید بالغ و عاقل باشد، زیرا چنین کسی توانایی اداره و حمایت و پشتیبانی از زن را دارد و باید نزد مردم، برای زن شخصیت و هیبت داشته باشد، اما پسربچه نمی‌تواد کاری برای زن انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۵۸۳۷) حکم همراهی کودکان خردسال هنگام رساندن خدمتکار به مقصد

کافی نیست که فقط خدمتکار، کودکان را بیاورد، بلکه بهتر است علاوه بر کودکان، مادر خدمتکار نیز همراه شود. در نتیجه مسأله‌ی خلوت کردن با نامحرم از بین می‌رود.....

ادامه مطلب …

(۵۸۰۰) حکم سفر زن با هواپیما بدون محرم

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیثی فرمود: زن باید فقط با محرمش سفر کند....

ادامه مطلب …

(۵۸۰۷) پاسخ به ادعای محدودیت زن در جامعه

در حقیقت آنها که این نظر را دارند، در واقعیت می‌خواهند نقش زنان را محدود کنند؛ زیرا زنان نقش و کار خود را در خانه دارند و اگر به بازار بروند، خانه تحت تأثیر قرار می‌گیرد و این منجر به ناتوانی می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه