(۵۷۸۴) حکم اختلاط مردان با زنان

(۵۷۸۴) سوال: تداخل مردان با زنان، به ویژه در مناطق روستایی که خود را به عنوان یک خانواده یکپارچه می‌بینند، چه احکامی دارد؟

جواب:

در این باره سه موضوع وجود دارد.

اول: سفر زن به تنهایی بدون همراه، حرام است.

دوم: خلوت کردن زن با نامحرم.

سوماً، تداخل مردان و زنان در مجامع عمومی.

در مسأله‌ی اول، یعنی سفر زن بدون محرم، ممنوع است، به خاطر اینکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطبه‌اش به مردم فرمود: «لا تسافر المرأة إلا مع ذی محرم. »[۱] (زن بدون محرم به سفر نرود. ) تفاوتی نمی‌کند که آیا سفر برای عبادت است یا برای امور عادی؛ چرا که این حدیث به صورت کلی آمده است، بنابراین زن مجاز نیست که بدون محرم به سفر برود، حتی اگر زنان دیگری نیز همراهش باشند، یا حتی اگر زن سالخورده باشد یا هیچ مردی مجذوبش نشود. همچنین مجاز نیست که به منظور دیدار خویشاوندان یا دوستان یا موارد مشابه به سفر برود. همچنین سفرهای تفریحی یا تجاری نیز برای زن مجاز نیست و برای تمامی انواع سفرها، نیازمند محرم است؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از این‌ کار نهی نمود و نیز سفرش بدون محرم، ممکن است طمع افراد شهوتران را برانگیزد و یا نیاز به کمک پیدا کند.

دوم: خلوت کردن با زن، بدون حضور محرم، حرام است؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يخلون رجل بامرأة». [۲] (هیچ مردی هرگز نباید با زنی خلوت کند. ) در حدیث دیگر فرمود: «ما خلى رجل بامرأة إلا كان ثالثهما الشيطان». [۳] (مردی که با زنی تنها شود، نفر سوم شیطان است. ) این حدیث، بیانگر هشدار بزرگی از طرف رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است؛ زیرا دو نفری که نفر سومشان شیطان است، از آسیب و لغزش در امان نیستند و تفاوتی ندارد که آن شخص نامحرم از اقوان باشد یا غریبه؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إياكم والدخول على النساء قالوا يا رسول الله أرأيت الحمو؟ قال: الحمو الموت»[۴] (از رفتن نزد زنان خودداری کنید. گفتند: ‌ای رسول الله! درباره‌ی برادر شوهر چه؟ فرمود: برادر شوهر، مرگ است. ) این جمله به‌معنای هشدار درباره‌ی خلوت کردن با برادرشوهر است که جزو خویشاوندان نزدیک شوهر شمرده می‌شود. برخی از مردم در این مورد سهل‌انگاری می‌کنند و سراغ داریم که دو برادر در یک خانه زندگی می‌کنند که یکی متأهل هست و وقتی برای کار به بیرون منزل می‌شود، همسر او با برادرش در خانه تنها می‌ماند و این از خطرناک‌ترین کارهاست و چه بسیار مشکلات و درگیری‌هایی در نتیجه‌ی این کار شنیده‌‌ایم و و فرقی ندارد که تنها ماندن در خانه، ماشین و… باشد؛ زیرا دلیل تنها ماندن در منزل، در ماشین نیز هست و شریعت اسلام هیچ‌وقت میان دو چیز همانند فرق نمی‌گذارد، برهی از مردم در این امر واقعاً خطرناک، سهل‌انگاری می‌کنند؛ زیرا دختر جوانش را با راننده به مدرسه می‌فرستد یا همسرش را با راننده به جایی می‌فرستد و کسی همراهشان نیست؛ این کار واقعاً خطرناک است و چه بسیار ماجراهای دردناکی در نتیجه‌ی همین کار شنیده‌ایم، پس انسان باید از پروردگارش تقوا و پروا نماید و از محارمش محافظت کند و درباره‌ی خانواده و زنانش غیرت داشته باشد.

سوم: اختلاط عمومی؛ این قضیه اگر در بازار باشد، واضح است که مردان با همسرانشان در بازار راه می‌روند، اما باید از برخورد و نزدیک شدن جلوگیری کنند؛ یعنی هم زن و هم مرد باید از یکدیگر دوری کنند و چه خوب است که هنگام رفتن به بازار، محرم همراهش باشد؛ به خصوص در این دوران که فساد و آسیب زیاد شده است.

چهارم: عمومی اما به صورت اختصاصی است؛ منظور اختلاط در مدارس و دانشگاه‌هاست که از اختلاط در بازار خطرناکتر است؛ زیرا مرد و زن برای مدت طولانی با هدف شنیدن درس، کنار هم می‌نشینند و همگی با هم به طرف با سرویس مدرسه یا دانشگاه بیرون می‌روند، پس خطرش بدتر است؛ از الله می‌خواهیم که ملت‌های مسلمان را در برابر هر بدی و کار ناپسندی حفاظت و حمایت نماید.

[۱] بخاری: أبواب الإحصار وجزاء الصید، باب حج النساء، شماره ۱۷۶۳؛ مسلم: کتاب الحج، باب سفر المرأة مع محرم إلی حج وغیره، شماره ۱۳۴۱.

[۲] تخریجش بیان شد.

[۳] ترمذی: کتاب الرضاع، باب ما جاء فی کراهیة الدخول علی المغیبات، شماره ۱۱۷۱.

[۴] تخریجش بیان شد.

تعداد بازدید: 30

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو حُكْم اختلاط الرجال بالنساء، خصوصا في المناطق الريفية حيث يعتبرون كأسرة واحده؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هناك ثلاثة أمور: الأمر الأول السفر بالمرأة وحدها بدون محرم، والثاني: الخلوة بالمرأة بغير محرم، والثالث: الاختلاط في المجامع.

فأما الأول وهو سفر المرأة بلا محرم فإنه محرَّم؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وهو يخطب الناس: «لا تُسَافِرُ المرأةُ إِلَّا مَعَ ذِي محرم». ولا فرق بين سفر العبادة وسفر العادة؛ لعموم الحديث، فلا يحل للمرأة أن تسافر للعمرة بلا محرم، ولو كان معها نساء، ولو كانت كبيرة السن، ولو كانت ممن لا تتعلق بها أطماع الرجال؛ لعموم الحديث، ولا يحل لها أن تسافر لصلة رحم أو زيارة صديق أو ما أشبه ذلك، ولا يحل لها أن تسافر سفر نزهة أو تجارة، كل هذه الأسفار بجميع أنواعها لا يحل لها أن تقوم بها إلا بمَحْرَم؛ لنهي النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- عن ذلك، ولأن سفرها بدون محرم عرضة لتعلق الأطماع بها، وربما تحتاج إلى شيء فلا تجد عندها محرما يعينها أو يكفيها المؤونة.

الثاني: الخلوة بالمرأة بلا محرم مُحرَّمة؛ لقول النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «لا يَخْلُوَنَّ رجلٌ بامرأةٍ»، وفي حديث آخر: «ما خَلَا رجلٌ بامرأةٍ إِلَّا كانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ». وهذا يدل على التحذير البالغ من رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم؛ لأن شخصين ثالثهما الشيطان لا تؤمن عليهما الفتنة والزلة، ولا فرق بين أن يكون الذي خلا بها قريبا من غير المحارم أو غير قريب؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ على النِّسَاءِ». قالوا: يا رسول الله أرأيت الحمو؟ قال: «الْحَمْوُ الْمَوْتُ»، وهذه الجملة تفيد التحذير البالغ من خلوة الحمو الذي هو قريب الزوج بامرأته، وإن بعض الناس يتهاون في مثل هذا الأمر؛ فتجد أخوين في بيت واحد ولأحدهما زوجة يخرج هذا الزوج إلى عمله ويبقي زوجته مع أخيه في البيت، وهذا من أخطر الأمور، وما أكثر المآسي التي نسمع بها من جراء ذلك، ولا فرق في الخلوة بين أن تكون في منزل أو في سيارة ونحوها؛ لأن العلة الموجودة في الخلوة في المنزل موجودة في الخلوة في السيارة والشريعة الإسلامية لا تفرق بين شيئين متماثلين أبدا، وتهاون بعض الناس في هذا الأمر خطير جدا؛ لأن بعض الناس يرسل ابنته الشابة مع السائق إلى المدرسة، أو يرسل زوجته مع السائق إلى المدرسة، وليس معهما ، أحد، وهذا خطير جدا، وكثيرًا ما نسمع عن قضايا مزرية من جراء ذلك.

فعلى الإنسان أن يتقي ربه -عز وجل – وأن يحفظ محارمه، وأن يكون فيه غيرة على أهله ونسائه.

القسم الثالث: الاختلاط العام، فهذا إذا كان في السوق فمن المعلوم أن المسلمين تمشي نساؤهم في أسواقهم مع الرجال، ولكن يجب هنا التحرز من المماسة والمقاربة، بمعنى أنه يجب على المرأة وعلى الرجل أيضًا أن يبتعد أحدهما عن الآخر، ويحسن جدًّا أن يكون معها مَحرَم إذا نزلت إلى السوق، لا سيما إذا كثر الفساد.

هناك قسم رابع عام لكنه في الحقيقة فيه نوع من الخصوصية، وهو الاختلاط في المدارس والجامعات والمعاهد وهذا أخطر من الاختلاط في الأسواق؛ وذلك لأن الرجل والمرأة يجلسان مدة طويلة للاستماع إلى الدرس ويخرجان جميعا إلى أسياب المدرسة أو المعهد أو الكلية، فالخطر فيه أشد، فنسأل الله أن يحمي شعوب المسلمين من كل سوء ومكروه.