(۵۷۲۴) سوال: اگر کسی بدون قصد غرور و تکبر لباسش را بلند کند، آیا کارش حرام است؟ آیا بلند گذاشتن آستین هم ایراد دارد؟ جزاكم الله خيرا.

جواب:

بلند گذاشتن لباس دو گونه است:

اول: از روی غرور آن‌قدر بلند می‌گذارد که به زمین می‌رسد، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره فرمود: «من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه»([۱]) (کسی‌که از روی غرور لباسش را بلند بگذارد، الله به او نگاه نمی‌کند.) و فرمود: «ثلاثة لا يكلمهم الله يوم القيامة ولا ينظر إليهم ولا یزکیهم ولهم عذاب أليم: المسبل والمنان والمنفق سلعته بالحلف الكاذب»([۲]) (الله در روز رستاخیز، با سه نفر سخن نمی‌گوید و به آنان نگاه نمی‌کند و آن‌ها را پاک نمی‌گرداند وعذاب دردناکی دارند: بلندکننده‌ی لباس و کسی‌که منت می‌گذارد و کسی‌که کالایش را با سوگند دروغ می‌دهد.) این مجازات، بزرگ است؛ زیرا انجام‌دهنده‌اش دو بدی و خرابکاری مرتکب می‌شود: یکی بلند گذاشتن لباس و دیگری غرور و تکبر.

دوم: بدون قصد تکبر و غرور، لباسش را بلند می‌گذارد که در میان مردم اندک رخ می‌دهد، اما گاهی این کار انجام می‌شود که مجازاتش را پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این حدیث بیان فرمود: «ما أسفل من الكعبين ففي النار»([۳]) (آن‌چه پایینتر از قوزک باشد، در آتش است.) یعنی صاحب لباس به اندازه‌ای که لباسش پایین‌تر از قوزک قرار می‌گیرد، مجازات می‌شود و این مجازات طبق متن حدیث، جزئی از بدن را شامل می‌شود و این فرد برخلاف نوع اول، با رویگردانی و عدم توجه الله به او عدم پاک کردنش از آلودگی گناه، مجازات نمی‌شود، پس پایین آوردن لباس از قوزک پا، جزو گناهان کبیره است؛ زیرا اگر از غرور و تکبر باید، الله در روز قیامت به او توجه نمی‌کند و او را پاک نمی‌گرداند و عذاب دردناکی در پیش دارد و اگر از غرور نباشد مجازاتش به اندازه‌ای است که لباسش از قوزک پایین می‌آید که شامل هر نوع لباسی اعم از شلوار و پیراهن و… می‌شود، اما علماء درباره‌ی بلند گذاشتن آستین گفته‌اند که اگر کسی آستینش را از روی فخرفروشی و غرور، بیش از حد عادی و رایج بلند کند، مجازاتش همانند بلند گذاشتن لباس است و در هر صورت بلند گذاشتن آستین بیش از حدّ نیاز، نوعی اسراف و زیاده‌روی شمرده می‌شود که الله از آن نهی می‌فرماید: {وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ} [انعام: ۱۴۱]. (و اسراف نکنید که او اسراف‌کنندگان را دوست ندارد.)

([۱])  تخریج آن گذشت.

([۲]) تخریج آن گذشت.

([۳]) تخریج آن گذشت.