(۵۷۲۱) سوال: حدیثی با این مفهوم خواندم که الله در روز قیامت به سه شخص توجه نمی‌کند؛ اول آن‌که لباسش را بلند کند، من در لباس کوتاه راحت نیستم و لباسی بسیار بلند نمی‌پوشم و لباسم تا قوزک می‌رسد، در نظر شما، حکم شرع برای این عمل چیست؟

جواب:

بله، حدیثی که اشاره کرد، روایت مسلم از ابو ذر رضى الله عنه است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «ثلاثة لا يكلمهم الله يوم القيامة ولا ينظر إليهم ولا یزکیهم ولهم عذاب أليم» (الله در روز رستاخیز، با سه نفر سخن نمی‌گوید و به آنان نگاه نمی‌کند و آن‌ها را پاک نمی‌گرداند وعذاب دردناکی دارند.) وی سه مرتبه تکرار فرمود و سپس أبو ذر گفت: چه زیانی کرده‌اند و آنان چه کسانی هستند ای رسول الله؟ فرمود: «المسبل والمنان والمنفق سلعته بالحلف الكاذب»([۱]) (بلندکننده‌ی لباس و کسی‌که منت می‌گذارد  و کسی‌که کالایش را با سوگند دروغ می‌دهد.) مُسبِل یعنی کسی‌که لباس یا شلوارش را بلند می‌کند و این کار اگر تا پایینتر از قوزک پا انجام شود، حرام است، اما تا خود قوزک و بالاتر از آن، حرام نیست، پس به این شخص باید گفت که اگر لباست تا قوزک یا بالاتر از آن باشد، جایز است و گناهی بر تو نیست، اما اشکال و گناه آن‌جاست که لباس پایینتر از قوزک باشد، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «ما أسفل من الكعبين ففي النار»([۲]) (آن‌چه پایینتر از قوزک باشد، در آتش است.) پس هیچ‌گس اجازه ندارد که لباسش پایینتر از قوزک پایش باشد که اگر چنین کند، به اندازه‌ای که پایینتر از قوزک باشد گرفتار آتش دوزخ می‌شود. به حديث أبو ذر بازمی‌گریم، منظور از منّان، کسی است که با صدقه دادن منت می‌گذارد، یعنی وقتی به کسی صدقه می‌دهد بر او منت می‌گذارد و هر اتفاقی که می‌افتد، می‌گوید: من بودم که به تو صدقه دادم و من بودم که چنین و چنان کردم و… اما شخص سوم کسی است که درباره‌ی کالایش سوگند یاد می‌کند تا ارزش و قیمتش را زیاد کند مثلا سوگند می‌خورد که کالایش خوب است در حالی‌که چنین نیست یا سوگند می‌خورد که به فلان قیمت خریده، در حالی که چنان نیست و دیگر سوگندهایی که ارزش کالایش را بالا ببرد؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در روز رستاخیز با چنین شخصی سخن نمی‌گوید و به او توجه نمی‌کند و اورا پاک نمی‌گرداند و عذاب دردناکی در پیش دارد.

([۱]) تخریج آن گذشت.

([۲]) تخریج آن گذشت.