(۵۵۹۶) سوال: چه زیور آلاتی برای مرد جایز است که بپوشد؟

جواب:

اول: شایسته نیست که مرد، به آرایش و خودآرایی بپردازد و خود را همچون زنی قرار دهد که تمام تلاش وی برای آراستگی و زیبایی ظاهر است، این از جمله کارهای زنان است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلاً ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدّاً وَهُوَ كَظِيمٌ * أَوَمَنْ يُنَشَّأُ فِي الْحِلْيَةِ وَهُوَ فِي الْخِصَامِ غَيْرُ مُبِينٍ}[زخرف: ۱۸-۱۷]: (و چون یکی از آن‌‌ها را به (تولد) همان چیزی که برای (الله) رحمان نسبت داده مژده دهند (از شدت ناراحتی) چهره‌اش سیاه گردد و او خشمگین شود * آیا کسی را که در زیور (وزینت) پرورده می‌شود و او در (هنگام) جدال (قادر به) آشکار (وتبین مقصودش) نیست (به الله نسبت می‌دهید؟ !)) يعني همانند کسی است که در زیور و زینت پروده نمی‌‌شود و در هنگام جدال قادر به آشکار و تبیین مقصودش است و کسی که  در زیور پروده می‌‌شود و در جدال قادر به تبیین مقصودش نیست زن بوده و بر عکس آن مرد است، لذا شایسته‌ی مرد نیست که خود را همانند زن قرار دهد از این جهت که  خود را در زیور و زینت بپروراند. به همین دلیل استفاده از طلا برای مردان حرام است؛ تفاوتی ندارد که گرنبند یا دستبند و یا انگشتر باشد؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درباره‌ی طلا و ابریشم می‌‌فرماید: «حلٌّ لإناث أمتي حرام على ذكورها».[۱] (بر زنان امتم حلال و بر مردانش حرام است) برای زن استفاده از طلایی که در عرف معمول است، مانند انگشتر، دستبند، گردنبند، گوشواره و سایر زیور آلاتی که در عرف مورد استفاده قرار می‌‌گیرد جایز است. اما آنچه در عرف مورد استفاده قرار نمی‌‌گیرد به دلیل اسراف بودن جایز نیست، زیرا اسراف در لباس، غذا، نوشیدنی و سایر موارد جایز نیست، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ}[انعام: ۱۴۱]: (و اسراف نکنید که او اسراف‌ کنندگان را دوست ندارد) اما استفاده‌ی مرد از انگشتر نقره جایز است و اشکالی ندارد؛ زیرا ثابت شده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انگشتر نقره‌ای استفاده می‌کرد.[۲]

علما درباره‌ی استفاده از انگشتر آهنی اختلاف ‌نظر دارند؛ برخی آن‌ را مکروه، برخی جایز و به گمانم برخی حرام می‌دانند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیان نموده که از جمله زیورهای دوزخیان است.[۳] چنین وصفی اقتضا می‌‌کند که حرام باشد. اما علما درباره‌ی صحت این حدیث اختلاف دارند؛ برخی آن ‌را به دلیل تعارض با حديث سهل بن سعد در صحیحین (بخاری و مسلم) ضعیف می‌شمارند؛ در آن حدیث آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مردی که می‌‌خواست با زنی که خود را به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بخشیده بود ازدواج کند -و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم او را نپذیرفت- فرمود: «التمس ولو خاتماً من حديد»: [۴] (چیزی بیاب حتی اگر انگشتری از آهن باشد) این حدیث نشان می‌‌دهد که انگشتر آهنی جایز است. بنابراین، کسی که از انگشتر آهنی اجتناب کند، بهتر است و در سایر فلزات جایگزین کافی وجود دارد.

[۱] ترمذی: کتاب اللباس، باب الحریر و الذهب، شماره­ی (۱۷۲۰)؛ نسائی: کتاب الزینة، باب تحریم الذهب علی الرجال، شماره ۵۱۴۸؛ تبن ماجه: کتاب اللباس، باب لبس الحریرو الذهب للنساء، شماره­ی (۳۵۹۵).

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] أبو داود: کتاب الخاتم، باب ما جاء فی خاتم الحدید، شماره­ی (۴۲۲۳)؛ ترمذی: کتاب اللباس، باب با جاء فی خاتم الحدید، شماره­ی (۱۷۸۵)؛ نسائی: کتاب الزینة، باب مقدار ما یجمعل في الخاتم من الفضة، شماره­ی (۵۱۹۵).

[۴] بخاری: کتاب النکاح، باب إذا قال الخاطب للولی: زوجنی فلانهة فقال: قد زوجتک بکذا و کذا، جاز النکاح و إن لم یقل للزوج: أرضیت أم قبلت، شماره­ی (۴۸۴۷)؛ مسلم: کتاب النکاح، باب الصداق و جوار کونه تعلیم القرآن و خاتم حدید و غیر ذلک من قلیل و کثیر و إستحباب کونه  خمس مائة درهم لمن با یجحف به، شماره­ (۱۴۲۵).