(۵۵۵۲) آیا زن اجازه دارد که موهایش را کوتاه کند؟

(۵۵۵۲) سوال: آیا زن اجازه دارد که موهایش را کوتاه کند؟ آیا استفاده از مدل مو جایز است و می‌تواند روی پیشانی دختران خردسال مدل مو انجام دهد؟

جواب:

واضح است که موی سر زن زینت او محسوب می‌شود و از چیزهایی است که نزد شوهرش مورد توجه قرار می‌‌گیرد واین امری شناخته شده نزد مردم است. تا اینکه تمدن کنونی آمد که در آن مردم عاشق هر چیز جدیدی می‌‌شوند و هر روش و عاداتی که به آن‌‌ها برسد را می‌‌پذیرند. برخی از مردم، آن‌ را با كتاب الله و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌سنجند که اگر در آن گشایش و اجازه‌ای یافتند، انجامش می‌دهند و اگر هشدار و ممانعتی دیدند، رهایش می‌کنند و برخی از مردم هم این آداب و عادت‌ها را بدون نگاه کردن به مخالفت یا موافقتش با قرآن و سنت، به سرعت پیروی می‌کنند.

بدون شک، برای زن جایز نیست که موی سر خود را کوتاه کند، الا در حج یا عمره که باید مقداری از انتهای آن را کوتاه نماید. اما کوتاه کردن مو در غیر از حج و عمره، علما پیرامون آن بر سه قول اختلاف نموده‌‌اند؛ برخی این کار را حرام می‌دانند و دلیلشان این بوده که نوعی قطع عضو است؛ برخی نیز آن ‌را مکروه می‌دانند، این دو دیدگاه در مذهب امام احمد است. برخی دیگر این کار را مباح می‌دادند با این شرط که به حدّ شباهت به مردان نرسد، به طوری که زن موهایش را به‌گونه‌ای کوتاه کند که مانند سر مردان شود، در این صورت جایز نیست چنین کاری انجام دهد؛ زیرا از مصادیق شباهت به مردان است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که خود را شبیه مردان کنند، لعنت نموده است.[۱]

براساس این دیدگاه، کوتاه کردن موی جلوی سر و بالای پیشانی ایرادی ندارد. اما به نظر ما، بهتر است که زن چنین کاری نکند؛ زیرا دوست نداریم که هر آنچه به ما از غیر مسلمانان عرضه می‌شود، انجام دهیم و پیروی کنیم، این‌ها جزو امور عادی است و اینکه انسان بر عادات و روش‌های خود ثابت بماند، باعث قوی‌‌تر شدن شخصیت وی شده و از لغزش در عاداتی که چه بسا در شریعت ما حرام باشد بیشتر دور می‌گردد و بیش از هر چیز گویای تمسک و پایبندی به آداب و رسومش است همچنین این امر به قدرت فرد در پایبندی او به عقیده، کردار، رفتار و منهج او در دین می‌انجامد، به همین دلیل است که می‌بینیم کسانی ‌که از این رفتارها و عادات پیروی می‌کنند، در پایبندی به دینشان قوی و توانمند نیستند و چه بسا شرایط آنان را به اموری بکشاند که به دین و عبادت مربوط باشد، بدین جهت است که آن ‌را شایسته‌ی زن مسلمان نمی‌بینیم. هر چند که گفتیم جایز است، اماشایسته نیست زن از این مدها استفاده کند، چون بیم آن داریم که پیروی از این امور وارداتی به ما، سبب انحراف شود.

اما درباره‌ی مدهای موی دختران کوچک نیز به نظرمان انجام نشود؛ زیرا بچه‌ها با هر رفتار و عملکردی که پرورش یابند، به آن خو می‌گیرند و آن را در بزرگسالی دنبال می‌کنند؛ بدین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سفارش نمود که فرزندانمان را در هفت سالگی به ادای نماز دستور دهیم و در ده سالگی آن‌‌ها به خاطر آن کتک بزنیم.[۲] این در حالی است که هنوز مکلّف نشده‌اند تا برای فرمانبرداری از قوانین دین و انجام عبادات، تمرین نمایند و به آن خو بگیرند و به سن بالا که رسیدند، انجامش برایشان راحت و آسان باشد و برایشان محبوب گردد؛ همچنین شایسته نیست که کودکان به اموری که ناپسند است عادات داده شوند هر چند که مکلف نباشند، زیرا در بزرگسالی به آن خو گرفته و آن را برای خود روا می‌‌دانند.

[۱] بخاری: کتاب اللباس، باب المتشبهین بالنساء و المتشبهات بالرجال، شمارهی (۵۵۴۶).

[۲] ابو داود: کتاب الصلاة، باب متی یؤمر الغلام بالصلاة، شمارهی (۴۹۵).

تعداد بازدید: 36

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل يجوز للمرأة أن تقصر شعرها وتستعمل ما يسمى بالقصة ؟ وكذلك عمل القصة على الجبين للبنات الصغار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من المعلوم أن شعر رأس المرأة من جمالها ومما تحظى به عند زوجها وهذا أمر معروف لدى الناس، حتى جاءت المدنية الحاضرة التي يعشق الناس فيها كل جديد وصاروا يتلقفون ما يرد إليهم من عادات وتقاليد منهم من يعرضها على كتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وسلم، فإن رأى في ذلك متسعا عمل بها، وإن رأى منعًا تركها، ومنهم من يَتَلَقَّفُ هذه العادات والتقاليد على علاتها ولا يبالي أوافقت الكتاب والسنة أم خالفته.

ولا ريب أن المرأة لا يُشرع لها قص رأسها إلا في حج أ أو عمرة، تقصر من أطرافه، وأما التقصير منه في غير الحج والعمرة فإن العلماء اختلفوا فيه على ثلاثة أقوال: منهم من يرى التحريم ويقولون بأنه مثلة، ومنهم من يرى الكراهة، وهذان القولان في مذهب الإمام أحمد، ومنهم من يرى الإباحة وأنه لا بأس به، وهذا القول مقيد بما إذا لم يصل الأمر إلى حد التشبه بالرجل، بحيث تقص المرأة رأسها حتى يكون كهيئة رؤوس الرجال، في هذه الحال لا يجوز لها أن تفعل؛ لأن ذلك من التشبه بالرجال، وقد لعن رسول الله صلى الله عليه وسلم المتشبهات من النساء بالرجال.

وبناءً على هذا القول فإن القصة التي تكون في مقدم الرأس وعلى الجبهة لا بأس بها، ولكننا لا نرى للمرأة أن تفعل ذلك، نرى أن الأولى ألا تفعل؛ لأننا لا نحب أن نتلقف كل ما جاءنا من غيرنا، وهي أمور عادية، بل إن بقاء الإنسان على عاداته يكون أقوى لشخصيته وأبعد عن الانزلاق في عادات قد تكون محرمة في شريعتنا، ثم هو أدل على تمسك الإنسان بما عنده من عادات

وتقاليد، وهذا يؤدي إلى قوته أيضًا في التمسك بما عنده من الديانات عقيدة وعملا وسلوكًا ومنهاجا، ولهذا نرى هؤلاء الذين ينزلقون وراء هذه العادات ويتابعونها نراهم غير أقوياء في التمسك بدينهم، وربما يجرفهم التيار إلى أمور تتعلق بالدين والعبادة، لهذا أرى أنه لا ينبغي للمرأة، وإن قلنا بجواز ذلك، فلا ينبغي للمرأة أن تستعمل هذه القصة؛ لأننا نخشى أن نكون وراء هذه الواردات إلينا.

وأما بالنسبة للقصة للصغيرة فإننا نرى ألا تفعل أيضًا؛ لأن الصغير إذا شب على شيء وألفه استساغه بعد كبره، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم أن نأمر أولادنا بالصلاة لسبع سنين، وأن نضربهم عليها لعشر سنين، مع أنهم لم يُكلفوا بعد؛ من أجل أن يتمرنوا على فعل الطاعة ويألفوها حتى تسهل عليهم بعد الكبر وتكون محبوبة لديهم، كذلك الأمور التي ليست بالمحمودة لا ينبغي أن يعود الصغار عليها، وإن كانوا غير مكلفين؛ وذلك لأنهم يألفونها عند الكبر ويستسيغونها.