شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۵۴۰۸) حکم ازدواج در عده و انتسطاب فرزند میان دو زوج

(۵۴۰۸) سوال: زنی ازدواج کرده بوده است و بعد از آن تقریبا دو سال با شوهرش ازدواج کرده است او را طلاق داده و قبل از تمام شدن عده‌اش در خلال یک ماه با مرد دیگر ازدواج کرده و قبل از گذشت ۹ ماه از ازدواج دومش بچه‌اش به دنیا آمده است، حکم ازدواج دوم او چیست؟ و حکم آن بچه‌ی به دنیا آمده چیست، به شوهر اول ملحق می شود یا دوم؟ و همچنین این زن باید چکار کند؟

جواب:

این سوال متضمن دو فقره است:

اول: این زن قبل از این که عده‌اش از شوهر اولش پایان یابد، ازدواج کرده است پس نکاحش باطل است چون این نهی شده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلَا تَعۡزِمُوا۟ عُقۡدَةَ ٱلنِّكَاحِ حَتَّىٰ یَبۡلُغَ ٱلۡكِتَـٰبُ أَجَلَهُۥ} [سوره البقرة: ۲۳۵] : (و تصمیم به عقد ازدواج نگیرید تا مدت مقرر (عده) به سرآید): و بر همین اساس بر آن‌ها واجب است که به خاطر باطل بودن نکاح از هم جدا گردند.

دوم: این بچه‌ برای ۹ ماه قبل از ازدواج دوم او بوده است و این بچه اگر قبل از گذشت ۶ ماه از جماع کسی که با او ازدواج کرده است در عده‌اش به وجود آمده است پس برای شوهر اول می‌باشد چون امکان ندارد که فرزندی به دنیا بیاورد که کمتر از ۶ ماه داشته باشد و زندگی کند لذا این فرزندی که قبل از گذشت ۶ ماه از جماع شوهر دوم به دنیا آمده است برای شوهر اول می‌باشد و اگر این فرزند بعد از گذشت بیش از ۴ سال از جدایی شوهر اول به دنیا آمده پس برای شوهر دوم می‌باشد و اگر بین این دو به دنیا آمده است پس احتمال دارد که برای یکی از آن‌دو باشد و اگر هر دو ادعا کردند پس به نسب‌شناس عرضه می‌شود و به هرکس که ملحق گردانید پس به او ملحق می‌شود.

و بعضی از اهل علم گفته‌اند: اگر بعد از ۶ ماه از جدایی شوهر اول به دنیا بیاید برای شوهر دوم می‌باشد یا به عبارتی صحیح‌تر برای جماع‌کننده‌ی دوم است که در عده‌ی او ازدواج کرده است، والله أعلم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل امرأة كانت متزوجة وبعد أن عاشت حوالي سنتين مع زوجها طلقها، وفي خلال مدة شهر من طلاقها تزوجت برجل آخر قبل نهاية العدة، وقبل مضي تسعة أشهر من زواجها الثاني وضعت مولودًا، فما الحكم في هذا الزواج الثاني ؟ وما الحكم في المولود لمن يلحق بالزوج الأول أم بالثاني؟ وماذا يجب على الزوجة أن تفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: تضمن هذا السؤال فقرتين:

الفقرة الأولى: إن هذه الزوجة تزوجت قبل انتهاء عدة زوجها الأول، فالنكاح هذا باطل؛ لأنه منهي عنه بقوله تعالى: ﴿ وَلَا تَعۡزِمُوا۟ عُقۡدَةَ ٱلنِّكَاحِ حَتَّىٰ یَبۡلُغَ ٱلۡكِتَـٰبُ أَجَلَهُۥ ﴾ [البقرة: ٢٣٥]. وعلى هذا فيجب التفريق بينهما لبطلان النكاح.

الفقرة الثانية: إن هذه المرأة أتت بمولود قبل تسعة أشهر من زواجها الثاني، هذا المولود إن كانت أتت به قبل مضي ستة أشهر من وطءِ مَن تَزوَّجَها في عدتها فهو للزوج الأول؛ لأنه لا يمكن أن تأتي بولد يعيش بأقل من ستة أشهر، فيكون الولد الذي أتت به بأقل من ستة أشهر من الوطء الثاني يكون للأول، وإن أتت به لأكثر من أربع سنين من فراق الأول فهو للواطئ الثاني، وإن أتت به فيما بين ذلك فإنه يحتمل أن يكون منهما – أي أن كل واحد منهما يحتمل أن يكون منه فإذا ادعياه فإنه يُعرض على القافة، فمن ألحقته به لحقه.

وقال بعض أهل العلم إذا أتت به لأكثر من ستة أشهر من فراق الأول فإنه يكون للزوج الثاني أو بعبارة أصح للواطئ الثاني الذي تزوجها في عدتها. والله أعلم.

مطالب مرتبط:

(۵۴۱۶) بازگشت شوهر غائب و حکم ازدواج دوم زن

او (شوهر اول) اختیار دارد که ازدواج به حال خودش باقی بماند و یا این که همسرش به او بر گردانده شود، پس اگر انتخاب نمود که ازدواج به حال خودش باقی بماند، امر ظاهر است و عقد صحیح می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۵۴۰۷) حکم تعیین انتهای عده طلاق در صورت تأخیر قاعدگی به سبب اختلالات هورمونی

وقتی که  عده بر زن مطلقه واجب گشته است و آن نیز برای کسانی که حیض می‌شوند سه حیض کامل است پس امکان ندارد که از عده خارج گردد مگر بعد از این‌ حیض...

ادامه مطلب …

(۵۴۰۵) آیا رد شدن زن از زیر تابوت همسرش جای عده را می‌گیرد؟

این باطل است و هنگامی شوهر زنی فوت کند، بر زن واجب است  که عده را بگذراند و اگر حامله است عده‌ی او تا وضع حملش می‌باشد چه زمان آن طولانی باشد یا کوتاه و اگر حامله نیست ۴ ماه و ۱۰ روز را می‌گذراند...

ادامه مطلب …

(۵۴۱۴) عدة زن مطلّقه از شوهر غائب به حکم قاضی

برای زنی که شوهرش مدت زیادی از او غائب است و او را طلاق دهد باید عده بگذراند و همچنین از جانب قاضی طلاق داده شود نیز باید عده بگذراند و عده‌ی او سه قروء یعنی سه حیض است...

ادامه مطلب …

(۵۴۰۱) حکم صحت عده‌ی وفات پس از تأخیر در شروع و خروج اضطراری از منزل

برای زن واجب است که عده و إحداد را از زمان فهمیدن وفات شوهرش شروع کند و برای او حلال نیست که آن را به تأخیر بیاندازد...

ادامه مطلب …

(۵۴۰۹) حکم شرعی نمایان شدن زن مطلقه برای شوهر پس از طلاق

مادامی که زن در عده است می‌تواند خود را برای او نمایان کند چون مادامی که در عده می‌باشد، زن اوست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه