پنج‌شنبه 4 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 می 2026

(۵۳۹۶) حکم تحریم همسر بر خود در صورت مصرف دخانیات

(۵۳۹۶) سوال: من انسانی هستم که دخانیات مصرف می‌کنم و در قلب خود گفتم: اگر بار دیگر دخانیات مصرف کردم همسرم بر من حرام است سپس فراموش کردم و مصرف کردم و به یادم آمد گفته‌ام: زنم بر من حرام است، در این حالت چه چیزی بر من لازم می‌شود؟

جواب:

مادامی که تا این حد زیاد بر ترک دخانیات حریص هستی پس از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که تو را در ترک آن کمکت کند و عزم صادق و ثبات و صبر را روزیت کند تا این که تو را در آنچه که می‌خواهی موفق گرداند.

و اما سوال تو در مورد تحریمی که گفتی اگر که آن را فقط در قلب خود بدون ذکر آن در زبانت گفتی پس حکم و اثری ندارد و اگر آنررا با زبانت گفتی و قصد تو تأکید نفس خود بر ترک دخانیات بوده است پس حکم آن، حکم قسم است و اگر از روی عمد و بدپن فراموشی آن را مصرف کردی باید کفاره‌ی قسم بپردازی و اگر از روی فراموشی آن را مصرف کردی پس چیزی بر تو لازم نیست ولی در حالی که به یاد داری به سوی آن برنگرد.

لذا اگر در حالی که به یاد داری مصرف کردی، کفاره‌ی قسم بر تو واجب می‌شود و آن غذا دادن به ۱۰ مسکین یا دادن لباس به ایشان یا آزاد کردن برده است و تو بین این سه مختار هستی و کیفیت غذا دادن: می‌توانی نهار یا شام به آن‌ها بدهی یا این که برنج (پخته نشده) همراه با گوشت به اندازه‌ی ۶ کیلو با همه‌ی ۱۰ نفر پخش کنی و می‌توانی این را به یک خانه یا به خانه‌های متعددی بدهی و اگر فقرایی را پیدا نکردی که به آن‌ها بدهی پس باید سه روز را پشت‌سرهم روزه بگیری.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا إنسان أشرب الدخان، وقد قلتُ بقلبي: إذا شربت الدخان مرة ثانية تحرم علي زوجتي ونسيت ثم شربته، وتذكرت أنني قلت: تحرم علي زوجتي: فماذا يلزمني في هذه الحالة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: ما دمت على هذا الجانب الكبير من الحرص على ترك الدخان فإني أسأل الله -سبحانه وتعالى أن يُعينك على تركه، وأن يرزقك العزيمة الصادقة والثبات والصبر حتى تُوفَّق لما تصبو إليه.

وأما سؤالك عن التحريم الذي قلته فإن كنت قلت ذلك بقلبك دون ذكر بلسانك فلا حكم له، ولا أثر له وإن كنت قلته بلسانك، وأنت تقصد بذلك التوكيد على نفسك بترك الدخان، فإن هذا حكمه حكم اليمين، فإن شربت الدخان متعمدا ذاكرًا فعليك كفارة يمين، وإن كنت ناسيا فلا شيء عليك، لكن لا تعود إليه بعد ذلك وأنت ذاكر.

فإن عدت إليه بعد ذلك وأنت ذاكر وجبت عليك كفارة اليمين؛ وهي: إطعام عشرة مساكين، أو كسوتهم أو تحرير رقبة. وأنت مُخيَّر في هذه الثلاثة، وكيفية الإطعام إما أن تُغدِّيهم، أو تعشيهم، وإما أن تدفع إليهم أرزا مصحوبا بلحم يكفيه مقدراه ستة كيلوات للعَشَرة جميعا، سواء في بيت واحد، أم في بيوت متعددة، فإن لم تجد فقراء تدفع إليهم ذلك فإنك تصوم ثلاثة أيام متتابعة.

مطالب مرتبط:

(۵۳۸۹) حکم ظهار و طلاق پیش از عقد در گفتار مرد نسبت به دختری که هنوز همسر او نیست

این برادر را نصحیت می‌کنم که از این کار احمقانه بر حذر باشد چون که ظهار کردن و سه طلاق دادن قبل از عقد و به مجرد خبر دادن این که گفتند خواستگاری کردند، شتاب و نمودن و کاری احمقانه است...

ادامه مطلب …

(۵۳۹۷) حکم اطلاق عبارات محبت‌آمیز همسر به شوهر در قالب نسبت‌های محرم

این کلام او را بر تو حرام نمی‌کند چون قول او: تو پدر و برادرم هستی و مانند آن یعنی تو در نزد من در کرامت و رعایت به منزله‌ی برادر و پدرم هستی و مراد او تحریم تو به مانند پدر و برادرش نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۰۰) کفاره‌ی ظهار چیست؟

کسی که ظهار کرده است می‌گوییم: واجب است که برده‌ای را آزاد کنی و اگر نیافتی دو ماه را پشت سرهم روزه بگیری و یک روز را هم بین آن‌ها افطار نکنی مگر این که عذری (سفر یا بیماری) داشته باشی و اگر آن را نیز نتوانستی پس به ۶۰ مسکین غذا دهی و کفاره همین‌طور که سوال کننده ملاحظه می‌کند براساس تربیت است نه اختیار...

ادامه مطلب …

(۵۳۹۲) اگر بین زوجین خصومتی پیش بیاید و زن، شوهرش را بر خود حرام کند آیا تأثیری دارد؟

این که زن، شوهرش را برخود حرام کند حکم قسم به خود می‌گیرد یعنی اگر بعد از آن با شوهرش همبستری کرد بر زن واجب است که کفاره‌ی قسم را بپردازد چون در عموم این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وارد است...

ادامه مطلب …

(۵۳۸۸) حکم شرعی در مورد مردی که زن خود را در یک قسم سه طلاق داده چیست؟

قبل از جواب دادن به سوال، برادران مسلمانم را نصیحت می‌کنم که از این عبارت‌های حرام استفاده نکنند مانند: همبستری کردن با تو مانند همبستری کردن با مادرم بر من حرام باشد این چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن به سخن زشت و دروغ یاد می‌کند و می‌‌فرماید: {ٱلَّذِینَ یُظَـٰهِرُونَ مِنكُم مِّن نِّسَاۤىِٕهِم مَّا هُنَّ أُمَّهَـٰتِهِمۡۖ إِنۡ أُمَّهَـٰتُهُمۡ إِلَّا ٱلَّـٰۤـِٔی وَلَدۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَیَقُولُونَ مُنكَرࣰا مِّنَ ٱلۡقَوۡلِ وَزُورࣰاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورࣱ} [سوره المجادلة: ۲] : (کسانی از شما که زنان‌شان را ظهار می‌کنند، آنان هرگز مادران‌شان نیستند، مادران‌شان فقط کسانی اند که آن‌ها را زاده‌اند، بی‌گمان آن‌ها سخنی زشت و دروغ می‌گویند، و همانا الله عفوکنندۀ آمرزگار است). و بر همین اساس برای این مرد حلال نیست که با زنش همبستری کند مگر این که آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر کرده است را انجام دهد: {وَٱلَّذِینَ یُظَـٰهِرُونَ مِن نِّسَاۤىِٕهِمۡ ثُمَّ یَعُودُونَ لِمَا قَالُوا۟ فَتَحۡرِیرُ رَقَبَةࣲ مِّن قَبۡلِ أَن یَتَمَاۤسَّاۚ ذَ ٰ⁠لِكُمۡ تُوعَظُونَ بِهِۦۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِیرࣱ* فَمَن لَّمۡ یَجِدۡ فَصِیَامُ شَهۡرَیۡنِ مُتَتَابِعَیۡنِ مِن قَبۡلِ أَن یَتَمَاۤسَّاۖ فَمَن لَّمۡ یَسۡتَطِعۡ فَإِطۡعَامُ سِتِّینَ مِسۡكِینࣰاۚ ذَ ٰ⁠لِكَ لِتُؤۡمِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۗ وَلِلۡكَـٰفِرِینَ عَذَابٌ أَلِیمٌ} [سوره المجادلة: ۳-۴] : (و کسانی‌که زنان‌شان را ظهار می‌کنند، سپس از آنچه گفته‌اند باز می‌گردند، پس باید پیش از آمیزش جنسی باهم برده‌ای را آزاد کنند، این حکمی است که به آن (پند و) اندرز داده می‌شوید، و الله به آنچه می‌کنید آگاه است* پس کسی‌که (برده‌ای را) نیابد، پیش از آمیزش جنسی، دو ماه پی در پی روزه بگیرد، و کسی‌که نتواند پس شصت مسکین را طعام دهد، این (حکم) برای آن است که به الله و رسولش ایمان بیاورید، و این‌ها حدود (و احکام) الهی است، و برای کافران عذاب دردناکی است). لذا تو ای برادر بزرگوار باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از این سخن زشت و دروغی که گفته‌ای توبه کنی و نباید با همسرت جماع کنی و همچنین مقدمات آن تا زمانی که آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به تو امر کرده است را انجام دهی ولی طلاق با این واقع نمی‌شود چون که این ظهار صریح است که احتمال تأویل آن وجود ندارد. سوال کننده: شیخ بزرگوار در مورد قولی که گفتم او را سه طلاق که در یک قسم داده‌ام قبل از این که ظهار کنم؟ جواب: این کلام: او را سه طلاق دادم در یک قسم، صورت آنوه گفته است را برای ما واضح نساخت لذا نمی‌دانیم که طلاق با شرط یا بدون شرط بر او واقع شده است لذا اگر بدون شرط بوده و گفته است: تو سه طلاق هستی پس در این صورت طلاق واقع می‌شود و اگر با شرط بوده است مثل این که بگوید: اگر این کار را کردم پس همسرم سه طلاق است یا اگر فلان کار را کردی پس تو سه طلاقی و مانند که این در حکم قسم است اگر که قصد او از آن منع کردن و تحذیر باشد و قصدش طلاق نباشد لذا مادامی که صورتی که از او سر زده است را برای ما ذکر نکند نمی‌توانیم جواب سوالش را بدهیم....

ادامه مطلب …

(۵۳۹۹) حکم ظهار معلّق بر شرط و تحقق آن از روی فراموشی زن

اولا تو به عدم استفاده از این کلمات نصیحت می‌کنم چون بسیار خطرناک هستند و انسان وقتی که به زن خود بگوید: همبستری با تو مانند همبستری کردن با مادرم یا خواهرم بر من حرام است یا مانند، ظهار کرده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه