(۵۳۲۲) حکم کسی که سه بار زنش را از روی اجبار طلاق داده است چیست؟

(۵۳۲۲) سوال: حکم کسی که سه بار زنش را از روی اجبار طلاق داده است چیست؟ و آن‌ برای این بوده است که با دختری ازدواج کرده است که نزدیکانش (پسر) راضی نبودند پس او را زندانی کردند و مورد ضرب و شتم قرار دادند و او را بر طلاق اجبار کردند پس او نیز طلاق داده است ولی نیت طلاق را نداشته است و برای همین نیز اسمی دیگر را به زبان آورده است و همچنین زن خود را از این طلاق با خبر نساخته است و همچنین نفقه‌ی او را بیش از یک سال ادامه داده است، حکم آن چیست؟

جواب:

حکم آن این است که طلاق محسوب نمی‌گردد چون که این مرد نیت طلاق نکرده است و اسمی دیگر را ذکر کرده است لذا او را طلاق نداده است ولی به آن‌هایی که او را به طلاق مجبور کردند می‌گویم: آن‌ها بر او و زن او تعدی و ظلم کرده‌اند و برای آن‌ها جایز نیست که او را بر طلاق دادنش اجبار کنند چون که ایشان نمی‌خواهند که او با این زن نکاح کند چون از قبیله‌ی آن‌ها نیست یا اجنبی و مانند آن است این دشمنی و ظلم بر این زن و مرد است و حرام است.

آنان باید تقوای الله را رعایت کنند و بدانند که عرب بر عجم برتری ندارد مگر با تقوا، مادامی که طعنی در اخلاق و دین این زن وجود ندارد برای ایشان جایز نیست که او را بر طلاقش اجبار کنند و اگر این زن خطایی در دینش دارد چه بسا گفته شود: حق دارند که او را بر طلاق دادنش امر کنند و او در این حالت از ایشان اطاعت می‌کند اما اگر عیبی در اخلاق و دین او وجود نداشته باشد، الزامی برای اطاعت از ایشان در طلاق همسر خود ندارد حتی اگر کسی که امر به طلاق می‌کند پدرش باشد، بر او لازم نیست که از او اطاعت کند.

از امام احمد رَحِمَهُ‌الله در مورد مردی که پدرش به او امر کرده است که زنش را طلاق دهد، سوال شد، امام احمد رَحِمَهُ‌الله به آن مرد فرمود: او را طلاق نده، آن مرد گفت: آیا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عبدالله بن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ امر به طلاق دادن زنش کرد، امر به طلاق ننمود؟ امام احمد رَحِمَهُ‌الله به او گفت: آیا پدر تو عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ است؟ یعنی عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که پسر را به طلاق همسرش امر نموده است به خاطر سبب شرعی بوده است اما سبب شرعی پدر تو کجاست؟

در نتیجه برای پسر واجب نمی‌باشد که همسر خود را به امر پدرش طلاق دهد حتی اگر فرض شود که پدرش او هجر می‌کند و از او عصبانی می‌گردد لذا این صرری به او نمی‌رساند اما اگر عیبی در دین یا اخلاقش ذکر کرده‌اند در این صورت نظر دیگری می‌باشد.

تعداد بازدید: 9

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من طلق زوجته ثلاثا مُكرها؟ وذلك أن زواجه بفتاة معينة لم يكن برضا أقاربه، فحبسوه وضربوه، وأجبروه على الطلاق، فطلقها، ولكنه لم ينو بذلك طلاقها، ولذلك ذكر اسما غير اسمها، وكذلك لم يخبرها بطلاقها، واستمر في إعطاء النفقة لها منذ أكثر من سنة، فما الحكم في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم أنه لا طلاق عليه؛ لأن هذا الرجل لم ينو طلاقها، وسمَّى غيرها، فليس عليه طلاق ولكنني أقول لهؤلاء الذين أجبروه على أن يطلقها إنهم اعتدوا عليه وعلى الزوجة، ولا يحل لهم أن يجبروه على طلاقها؛ لأنهم لا يرغبون في نكاحه إياها؛ لكونها ليست من القبيلة، أو لكونها أجنبية، أو ما أشبه ذلك، فإن هذا عدوان، وظلم من المحرَّم على الرجل وعلى زوجته.

فعليهم أن يتقوا الله تعالى، وأن يعلموا أنه لا فضل لعربي على عجمي إلا بالتقوى، وما دامت هذه المرأة ليس عليها مَطْعَن في دينها ولا خُلقها فإنه لا يجوز لهم أن يجبروه على طلاقها، ولو كانت المرأة عليها خطأ في دينها فربما يقال: إن لهم الحق في أن يأمروه بطلاقها. وهو في هذه الحال يطيعهم.أما إذا لم يكن هناك عيب، لا في الخلق، ولا في الدين فإنه لا يلزمه أن يطيعهم في طلاق زوجته، حتى لو كان الذي أمره أبوه، فإنه لا يلزمه أن يطيعه.

وقد سُئِلَ الإمام أحمد رحمه الله عن رجل أمره أبوه أن يطلق امرأته، فقال الإمام أحمد للرجل: لا تطلقها. قال: أوليس النبي صلى الله عليه وسلم أمر عبد الله بن عمر أن يطلق امرأته لما أمره أبوه عمر؟ فقال له الإمام أحمد: وهل أبوك عمر؟ يعني أن عمر إنما أمر ابنه أن يطلق زوجته لسبب شرعي، أما أبوك فأين السبب الشرعي؟

فالحاصل أنه لا يجب على الولد أن يطلق زوجته إذا أمره أبوه بذلك، حتى لو فُرِضَ أن الأب هَجَره، وغضب عليه، فإن ذلك لا يضره. أما لو ذكروا شيئا يعيبها في دينها أو في خُلقها، فهذا له نَظَر آخر.