یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۵۲۰۹) حكم بازپس‌گیری بخشی از مهریه در صورت وقوع طلاق میان زوجین

(۵۲۰۹) سوال: اگر خصومتی بین زن و شوهر پیش بیاید و کارشان به طلاق بکشد آیا جایز است که چیزی از مهریه‌ای که به زن داده است را به شوهر برگردانند؟

جواب:

وقتی مردی زنش را طلاق دهد، حقی از آن مهریه ندارد اگر که با او خلوت نموده یا جماع کرده باشد اما اگر قبل از خلوت نمودن یا جماع کردن با او طلاقش دهد، فقط نصف مهریه را باید بپردازد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمۡ لَهُنَّ فَرِیضَةࣰ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمۡ إِلَّاۤ أَن یَعۡفُونَ أَوۡ یَعۡفُوَا۟ ٱلَّذِی بِیَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِ} [سوره البقرة: ۲۳۷] : (اگر زنان را پیش از آنکه با آنان نزدیکی کنید، طلاق دادید در حالی‌که برای آن‌ها مهری تعیین کرده‌اید؛ پس نصف آنچه را تعیین کرده‌اید (به آن‌ها بدهید) مگر اینکه آنان (حق خود را) ببخشند. یا کسی‌که پیوند نکاح به دست اوست (شوهر) ببخشد (و تمام مهر را بدهد)): ولی زن و شوهر می‌توانند آن را به یک‌دیگر ببخشند و بر یک‌دیگر آسان بگیرند مخصوصا اگر نیاز باشد مثلا اگر مرد بعد از جماع یا خلوت زنش را طلاق دهد، حقی از آن مهریه ندارد ولی اگر زن موافقت کند که چیزی از آن مهریه برای آسودگی قلبش (شوهر) بدهد مشکلی نیست و همچنین اگر مرد قبل از جماع یا خلوت او را طلاق داد و از نصف مهریه‌اش نیز بگذرد، اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا وقع التخاصم بين الزوج والزوجة، وانتهى بهم ذلك إلى الطلاق، فهل يجوز أن يردوا من الزوجة للزوج شيئًا مما أعطاها من المهر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا طلق الرجل زوجته فليس له حق من المهر إن كان قد خلا بها، أو جامعها، وإن طلقها قبل ذلك، أي قبل أن يحصل جماع أو خلوة، فإن له نصف المهر؛ لقول الله -تبارك وتعالى-: ﴿ وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمۡ لَهُنَّ فَرِیضَةࣰ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمۡ إِلَّاۤ أَن یَعۡفُونَ أَوۡ یَعۡفُوَا۟ ٱلَّذِی بِیَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِ ﴾ [البقرة: ۲۳۷]. ولكن لكل من الزوج والزوجة أن يعفو عن الآخر، ويتسامح معه، ولا سيما إذا اقتضت الحاجة ذلك، فمثلا إذا طلق الرجل بعد الدخول، أي بعد الجماع، أو بعد الخلوة، فليس له حق في المهر، لكن لو أن المرأة وافقت على أن يعطى شيئًا من المهر تطييبا لقلبه، فلا حرج، وكذلك لو أن الرجل طَلَّق قبل الدخول والخلوة، وعفا عن نصفه فلا حرج.

مطالب مرتبط:

(۵۲۰۷) حکم شرعی اشتراط مهریه معجّل و مؤجّل با هدف کنترل زوج پس از عقد

جایز است بخشی از مهریه مؤجل باشد و بخشی دیگر معجل باشد و فرقی ندارد که مؤجل آن کم باشد یا زیاد....

ادامه مطلب …

(۵۱۹۳) نصیحت درباره‌ی ازدواج جوانان در سایه‌ی مهریه‌ی سنگین

نصیحت ما به اولیای امور زنان این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به یاد داشته باشند و تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در آنان  (زنان) رعایت کنند و از کسانی که از دین و اخلاقش راضی بودند او را به ازدواج کسی که تحت سرپرستی خود دارند،...

ادامه مطلب …

(۵۲۱۰) حکم بازگرداندن نیمی از مهریه پس از انصراف مرد از ازدواج

حق دراین‌باره این است که اگر قبل از خلوت نمودن با او و قبل از جماع کردن با او طلاقش داده است، نصف مهریه برای مرد است و اگر آن را نیز ببخشد کار نیکی انجام داده و دارای اجر است و اگر آن را بخواهد نیز حق دارد....

ادامه مطلب …

(۵۱۹۹) حقوق زن در مواجهه با همسر غایب و شرایط مطالبه مهریه در طلاق

بالا بودن مهریه‌ها سبب مشکلات بسیاری می‌گردد که از آن مشکلات: به شوهر ضرر می‌رساند و چه بسا محتاج قرض گرفتن از دیگران باشد و دیون بر او جمع گردد...

ادامه مطلب …

(۵۲۰۵) حکم دریافت مبالغ مازاد بر مهریه‌ی ثبت‌شده توسط ولی عروس

مهریه‌ها و تصرف در آن را برای زنان قرار داد و در مهریه زنان هیچ کس دیگری حقی در آن ندارد اگرچه پدرش باشد...

ادامه مطلب …

(۵۱۹۵) ضرورت آسان‌گیری در مهریه برای تسهیل نکاح جوانان

من برادرانم از جوانان و اولیای امور را به تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرا می‌خوانم و تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در ترک کردن مهریه‌های بالا رعایت نمایند لذا گران کردن مهریه‌ها ممکن است سبب چیزی شود که شوهر از آن بدش بیاید و حتی ممکن است سبب شود که نکاح را ترک کند و سراغ چیز حرام برود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه