پنج‌شنبه 27 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
14 می 2026

(۵۱۳۱) آیا همسر دوم، سوم و چهارم پدر خانومم از محارمم به شمار می آیند؟

(۵۱۳۱) سوال: آیا همسر دوم، سوم و چهارم پدر خانومم از محارمم به شمار می آیند و می توانند صورتشان را جلوی من نمایان کنند وبا من دست بدهند، یا اینکه تنها فردی که محرمم است مادر خانومم است؟

جواب:

هرگاه فردی با زنی عقد کرد، مادر زنش و مادر بزرگ زنش و مادر مادربزرگ زنش و هرچه بالاتر برود، از محارمش به شمار می آید، که اجازه دارد صورتش را جلوی وی نمایان کند و با او دست بدهد، چرا که قاعده در این مسـاله این است که هرگاه مردی با زنی عقد کرد با مادرانش و هرچه بالاتر برود محرم می شود و با دختران این زن چنان چه با او نزدیکی کند محرم می شود، همچنین پدران این مرد و هرچه بالاتر رود و پسرانش و هرچه پایین تر برود با همسرش محرم میشود.                                                                                                   

در اینجا چهار دسته وجود دارد:۱- اصول شوهر و فروعش با همسرش به مجرد اینکه عقد انجام گیرد، اگرچه هم نزدیکی صورت نگیرد محرم می شود.

۲-  اصول زن با شوهر به مجرد اینکه عقد صورت بگیرد اگرچه هم دخول صورت نگیرد محرم می شود.

۳- فروع زن با شوهر محرم می شود به شرط اینکه نزدیکی صورت بگیرد باتوجه به سخن الله آنجا که می فرماید: { وَلَا تَنكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا }[النساء:۲۲] ترجمه: (و با زنانی ازدواج نکنید که پدران شما با آنان ازدواج کرده‌اند. چرا که این کار، عمل بسیار زشتی است و (در پیش خدا و مردم) مبغوض بوده و روش بسیار نادرستی است؛ مگر آنچه گذشته است (و در زمان جاهلیّت بوده است که مورد عفو خدا قرار می‌گیرد).

و در جای دیگر می فرماید:{ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ}[النساء:۲۳] ترجمه: (و حرام است ازدوااج با) مادران همسرانتان، دختران همسرانتان از مردان دیگر که تحت کفالت و رعایت شما پرورش یافته و با مادرانشان همبستر شده‌اید، ولی اگر با مادرانشان همبستر نشده باشید، گناهی (در ازدواج با چنین دخترانی) بر شما نیست، همسران پسران صلبی خود،).

 ۴- همسران پدر زن غیر از مادرش پس همانا شوهر اجازه ندارد با آنان دست بدهد و اجازه ندارند صورتشان را جلوی شوهرش نمایان کند، زیرا آنان از محارمش به شمار نمی آید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الزوجة الثانية والثالثة والرابعة لأبي زوجتي يعتبرن من محارمي، يجوز لي ولهن الكشف والمصافحة، أم المحرمية خاصة لأم الزوجة فقط؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا تزوج إنسان امرأة وعقد عليها صارت أم الزوجة، وأم أمها، وأم أم أمها، وإن علت من محارمه، يجوز لها أن تكشف له، ويجوز أن يصافحها؛ لأن القاعدة في هذه المسألة أن الرجل إذا عقد على امرأة صار محرمًا لكل أمهاتها وإن علون، وصار محرمًا لبناتها إن دخل بها، كما أن آباء الرجل يكونون محارم لزوجته، وآباءه وإن علوا، وأبناءه وإن نزلوا، يكونون أيضًا محارم لزوجته. فهنا أربعة أنواع:

1 – أصول الزوج وفروعه يكونون محارم للزوجة بمجرد العقد، وإن لم يدخل بها.

2 – أصول الزوجة يكن محارم للزوج بمجرد العقد، وإن لم يدخل بها.

3 – وفروع الزوجة يكن محارم للزوج بشرط أن يدخل بها أي أن يجامعها؛ لقوله تعالى: ﴿ وَلَا تَنكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا  ﴾ [النساء: ٢٢]. ولقوله تعالى في آيات التحريم: ﴿وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ﴾ [النساء: ٢٣].

4- زوجات أبي الزوجة غير أمها فإنه لا يحل للزوج أن يصافحهن، ولا يحل لهن أن يكشفن وجوههن عنده؛ وذلك لأنهن لسن بمحارم له.

مطالب مرتبط:

(۵۱۱۱) مقصود از کلمه‌ی (القواعد من النساء)، چیست؟

مقصود از قواعد، زنان بزرگسالی هستند که بخاطر سن بالایی که دارند، قادر به حرکت نیستند...

ادامه مطلب …

(۵۱۲۵) حکم ازدواج بین خواهر و برادر ناتنی از یک پدر

جایز است که با این دختر ازدواج کند، زیرا میان او و این دختر هیچ محرمیتی وجود ندارد، همانا دختر دوم ربیبه­ی پدرش است..

ادامه مطلب …

(۵۱۴۳) حکم ازدواج مرد زانی با دختری که از زنا متولد شده است

همانا این کودکی که از آب منی این فرد زنا کننده به وجود آمده از لحاظ شرعی دخترش به شمار نمی آید اما اجازه ندارد که با او ازدواج کند و هیچ فردی از فروعش همچنین اجازه ندارد که با او ازدواج کند....

ادامه مطلب …

(۵۱۴۵) حکم مشاهده عورت پدر به هنگام پرستاری

در اصل حرام است که زن به عورت مرد نگاه کند فرقی نمی کند که از محارمش و یا غیر محارمش باشد، مگر اینکه شوهرش باشد چرا که زن و شوهر اجازه دارند عورت همدیگر را ببینند و لمس کنند...

ادامه مطلب …

(۵۱۲۴) حکم ازدواج با ربیبه‌ای که در کنار شوهر مادرش زندگی نکرده است

این دختر زنش که از شوهر قبلی اش است اگر با مادرش نزدیکی کرده باشد، بر او حلال نمی باشد، فرقی نمی کند که در یک خانه با او زندگی کند و یا نه. این سخن جمهور اهل علم است...

ادامه مطلب …

(۵۱۴۹) آیا حجاب به معنای قطع رابطه با خانواده است؟

وقتی که به دیدار همدیگر می روند و پسرعمو در خانه ی عمویش با زنان ملاقات می کند ایرادی ندارد که با او احوال پرسی کند به شرط اینکه خلوتی صورت نگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه