پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۵۱۱۱) مقصود از کلمه‌ی (القواعد من النساء)، چیست؟

(۵۱۱۱) سوال: مقصود از کلمه­ی (القواعد من النساء)، چیست؟ و قواعد چه خصوصیاتی دارند؟

جواب:

مقصود از قواعد، زنان بزرگسالی هستند که بخاطر سن بالایی که دارند، قادر به حرکت نیستند، {اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا}[النور: ۶۰] ترجمه: (کسانی که میل به ازدواج (با مردان، و مردان نیز رغبت به ازدواج با آنان را) ندارند.)

یعنی از اینکه فردی به خواستگاری آنان بیاید نا امید هستند، به خاطر سن بالایی که دارند، چنین افرادی ایرادی ندارد بدون اینکه زینت و آرایشی انجام دهند، لباس وحجاب خود را دربیاورند و با لباس معمولی ظاهر شوند.

با توجه به چیزی که بیان شد اگر چنین زنانی با لباسی که درخانه می­پوشند به بازار بروند و آرایش نکنند، ایرادی ندارد و گناهی بر آنان نیست. مگر اینکه با این لباس بیرون نرود، ترس از اینکه افرادی به آنان اقتدا کنند، با این گمان که این مساله عمومی شود و دیگران در فتنه بیفتند، و هر چیزی که سبب بوجود آمدن فتنه شود، شایسته است که انجام نگیرد، اگر چه آن چیز مباح باشد با توجه به مساله­ی سدالزریعه.
با توجه به این آیه می توان گفت کسانی غیر این زنانی که بزرگسال هستند، اجازه ندارند حجابشان را بیرون آورند، لباسی که با آن به بازار می­رفت، و این قضیه دلالت بر واجب بودن پوشیدن صورت زن می­دهد، زیرا صورت زن از برزگترین مکان برای زینت استفاده می­شود، چرا که آشکار کردن صورت فتنه­ی آن از پوشیدن لباس زیبا بیشتراست. بکله فتنه­ی آن از خوشبویی استفاده کردن هم بیشتر است. همانا وابسته شدن مرد با زنی که صورتش نمایان است بیشتر است از زنی که لباس زیبا می­پوشد وصورتش نمایان نیست.

به همین مناسبت جا دارد که دختران و خواهرانمان را نصیحت کنم، اینکه در مورد خودشان تقوای الله را پیشه کنند و با آرایش و زینت از خانه به سوی بازار نروند، و با عطر و خوشبویی از خانه خارج نشوند، با بوی خوشی که به مشام مردان نامحرم برسد، و صورتشان را نمایان نکنند، زیرا که صورت بزرگترین محل زینت است که سبب فتنه می­شود، چرا که شیطان در رگهای بنی آدم جریان دارد،  وزن را به صورت تدریجی و از کوچک به بزرگ وارد گناه می­کند، پس بر عادت و فرهنگ خودشان که در نهایت شرم و حیا بوده بمانند و از کسانی که راه هلاکت را در پیش گرفته­اند پیروی نکنند، الله عَزَّوَجَلَّ می فرماید: {وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ }[الانعام:۱۱۵] ترجمه: (اگر از بیشتر مردم (که کافران و منافقانند) پیروی کنی، تو را از راه خدا دور می‌سازند. چرا که آنان جز از ظنّ و گمان پیروی نمی‌کنند).

از الله خواهانیم که توفیق دهد از فتنه ها و شرارت نجات دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما المقصود بكلمة القواعد من النساء، أي ما صفة القواعد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المراد بالقواعد العجائز اللاتي قعدنَ عن الحركة؛ لعدم قوتهن ونشاطهن. ﴿ الَّلاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحا ﴾ [النور: ٦٠]. يعني اللاتي يئسن من أن يتقدم لهن أحد؛ لكبر سنهن هؤلاء القواعد، فليس عليهن جناح أن يضعن ثيابهن غير متبرجات بزينة، أعني أن يضعن ثياب الخروج التي جرت العادة أن تخرج بها النساء، بشرط ألا يتبرجن بزينة، أي ألّا يظهرن زينة جمال يكون بها فتنة.

وعلى هذا فإذا خرجت مثل هذه المرأة إلى السوق بثياب البيت، التي ليست ثياب زينة، فلا حرج عليها في ذلك، إلا أنه ينبغي ألا تخرج؛ لئلا يقتدى فلاح بها، ولئلا تظن الشابة أن هذا الحكم عام لها وللقواعد، وما كان يفضي إلى مفسدة فإنه ينبغي ألَّا يُفعل، وإن كان مباحًا، سدًّا للزريعة.

وفي هذه الآية دليل واضح على أن من سوى النساء القواعد فعليها جناح إذا وضعت ثوبها، الذي اعتادت أن تخرج به إلى السوق، وهو دليل على وجوب ستر الوجه؛ لأن ستر الوجه من أعظم التبرج بالزينة، فإن إظهار الوجه أشد فتنة من ثوب جميل، بل أشد فتنة من طيب يفوح. فإنَّ تعلُّق الرجل بالمرأة التي كشفت وجهها أشد من تعلقه بامرأة عليها ثياب جميلة، إذا لم يشاهد

الوجه.

وبهذه المناسبة أود أن أوجه نصيحة إلى بناتنا وأخواتنا؛ بأن يتقينَ الله تعالى في أنفسهن، وألا يخرجن إلى السوق متبرجات بزينة، وألا يخرجن إلى السوق بريح تظهر رائحته، أي بريح طيب تظهر ويشمها الرجال، وألا بريح يكشفن وجوههن؛ لأن الوجه أعظم زينة يجلب الفتنة، والشيطان يجري من ابن آدم مجرى الدم، ويحمل المرأة على أن تدرج من القليل إلى الكثير، ومن الصغير إلى الكبير، فلتبق النساء على عادتهن وعلى ما جَبَلَهُن الله عليه من الحياء، وألا تغتر بمن هلك، فإن الله تعالى يقول: في كتابه ﴿ وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ ﴾ [الأنعام: ١١٦ ].

نسأل الله التوفيق والحماية من أسباب الشر والفتنة.

مطالب مرتبط:

(۵۱۲۹) آیا جایز است مادرم صورتش را جلوی شوهرم نمایان کند؟

بله جایز است که مادرت صورتش را جلوی شوهرت نمایان کند، زیرا انسان زمانی که با زنی ازدواج می کند با مادر زنش و مادربزرگ زنش از طرف پدرش یا مادرش محرم می باشد...

ادامه مطلب …

(۵۱۱۵) حکم شرعی ارتباط زن با ناپدری مادرشوهر

جلوی ناپدری شوهرش جایز نیست که صورتش را نمایان کند زیرا او از محارمش به شمار نمی آید....

ادامه مطلب …

(۵۱۳۳) آیا عموها و دایی های پدرم یا مادرم از محارم من به شمار می آیند؟

بله عموی های پدر و یا مادر، عمو های فرزندانشان به شمار می¬آیند و این قضیه در مورد دایی هم صدق می کند به عنوان مثال هرگاه این فرد عموی مادری باشد، عموی دخترانش هم به شمار می آید و یا اینکه عموی پدری باشد، عموی دخترانش هم به شمار می آید، در نتیجه هر فردی که عموی پدرت است و یا عموی پدربزرگت است، عموی خودت به شمار می¬آید و هر فردی که دایی پدرت باشد و یا دایی پدربزرگت باشد دایی خودت به شمار می¬آید....

ادامه مطلب …

(۵۱۱۶) آیا زن دایی، از محارم به شمار می آید؟

زن دایی شما از محارم به شمار نمی­آید، بلکه اجنبی می­باشد....

ادامه مطلب …

(۵۱۵۴) آیا فرزندم می‌تواند با دختر پسرعمویم ازدواج کند؟

بله جایز است که پسرت با دختر پسر عمویت ازدواج کند، زیرا هیچگونه محرمیت میانشان وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۱۲۲) آیا همسر پدر بزرگم از جمله محارم من می باشد؟

زن پدر بزرگ از جمله محارم پسر پسر و یا پسر دختر است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه