دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۴۹۷۱) حكم ترک ازدواج به دلیل ترس از غفلت در عبادت

(۴۹۷۱) سوال: جوان بیست ساله هستم که در انجام عباداتم پایبند هستم، و مرتکبی فعلی نمی­شوم که خشم الله را بر انگیزد وقلبم با  ایمان به آرامش رسیده است، الله را شکر می کنم، همیشه ذهنم درگیر این است که هیچ وقت ازدواج نکنم، به این خاطر که ترس از این دارم که با ازدواج کردنم مشغول زرق وبرق دنیا شوم و از عبادت و ذکر الله دورشوم، آیا اشکالی دارد که به هیچ عنوان ازدواج نکنم، دیدگاه شریعت در این باره چیست؟

جواب:

اول اینکه: هرگاه فردی در مورد خودش در رابطه با انجام عبادات سخن بگوید، اگر به قصد خیر باشد، با این هدف که با سخنش از نعمت های الله صحبت کند ویا اینکه با این سخنش مردم در انجام عبادات از وی پیروی کنند، اشکالی ندارد، و اگر در مورد عبادت هایی که انجام می دهد با این هدف سخن بگوید که تزکیه و تاییدی برای خودش باشد و آن را به مردم نشان دهد، جایز نیست، زیرا الله عَزَّوَجَلَّ می فرماید: {فَلَا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَىٰ} ]النجم: ۳۲[ ترجمه: (پس از پاک بودن خود سخن مگوئید، زیرا که او پرهیزگاران را (از همه) بهتر می‌شناسد).

امید دارم که هدف سوال کننده از مطرح کردن این قضیه، از باب خبر و سخن گفتن از نعمت های الله باشد نه بخاطر مردم و اینکه او را مدح کنند.

اما در مورد سوال ایشان در رابطه با رها کردن ازدواج و ترس از اینکه در فتنه­ی دنیا بیفتد، در پاسخ می­گوییم: همانا ازدواج کردن یکی از عبادت­ها به شمارمی­رود، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن دستور داده است، می­گوید: «يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ، مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ البَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ، فإنَّه أَغَضُّ لِلْبَصَرِ، وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ»[۱]. «ای جوانان، از شما کسانی که توانایی دارد، پس ازدواج کند، زیرا ازدواج نگه دارنده­ی چشم(از نگاه حرام) و شرمگاه است».

حداقل می­گوییم که ازدواج سنت است،  وگاها واجب می­شود، اگر به این خاطر باشد که گوشه گیری کند و از همه چیز خودش را دور بگیرد، به همین خاطر زمانی که چند نفر از یاران رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باوی در مجلسی نشسته بودند، و از عبادت ایشان در پنهانی سوال کردند، گویا آن را اندک می شمردند، و می­گفتند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گناهان قبل و بعدش مورد مغفرت قرار گرفته شده است. و تصمیم گرفتند به شدت خودشان را مشغول عبادت کنند، پس برخی از آنان گفتند: روزه میگیرم و افطار نمی­کنم. و فرد دومی گفت: به قیام برمی­خیزم و نمی­خوابم و نفر سومی­ گفت: با زنان ازدواج نمی­کنم. این قضیه به گوش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رسید و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند «أنا أصُوم ُوأُفْطِرُ، وأُصَلِّي وأَرْقُدُ، وأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ، فمَن رَغِبَ عن سُنَّتي فليسَ مِنِّي»[۲].  « همانا من روزه میگیرم و إفطار می­کنم، نماز میخوانم و می­خوابم، و با زنان ازدواج میکنم، پس هر فردی که از راه و روش من دوری میکند از من نیست».

و از ایشان ثابت شده است که از تبتل (دوری کردن از ازدواج) نهی کرده است.[۳]

پس به سوال کننده توصیه می­کنم که اگر توانایی ازدواج دارد، درنگ نکند، و به او بشارت می دهم که ازدواج از عبادت کردن الله به شمار می آید، تا جاییکه برخی از اهل علم به صراحت بیان کردند که ازدواج همراه با تمایل جنسی، از عبادت های سنت هم اجرش بیشتر است، به همین خاطر بنده ایشان را تشویق به ازدواج می کنم تا بدین وسیله شرمگاه خودش و همسرش را حفظ کند، و بدینوسیله الله عَزَّوَجَلَّ فرزند صالحی روزیشان کند که به مردم و پدر و مادرش نفع برساند.


[۱] – به تخریج آن اشاره شد.

[۲] – به تخريج آن اشاره شد.

[۳] – به تخریج آن اشاره شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب في العشرين من العمر، أعبد الله حقا، ولم أفعل مطلقًا شيئًا يغضب الله عز وجل، وقلبي مطمئن بالإيمان -والحمد لله – وتراودني دائما فكرة عدم الزواج أي لا أريد أن أتزوج خشية أن تُلْهِيَني الدنيا ومتاعها الزائل عن ذكر الله وعبادته العبادة الصالحة، فهل هناك حَرَجٌ إذا أفنيتُ عمري بدون زواج، وما رأي الشرع – في نظركم – فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا نقول: إن تحدث الإنسان عن نفسه بما يقوم به من عبادة الله -عز وجل- إن كان لغرض صحيح؛ بأن يقصد بذلك التحدث بنعمة الله سبحانه وتعالى عليه، أو يقصد بهذا أن يَقْتَدي الناسُ به، فهذا لا حَرَجَ فيه، وإن كان تحدثه عن نفسه، بما يقوم به من عبادة الله، يقصد به تزكية نفسه، وإظهار عبادته للناس فليس على خير؛ لأن الله تعالى يقول: ﴿ فَلَا تُرَكُوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى ﴾ [النجم: ٣٢].

والذي أرجوه أن يكون هذا السائل إنها تحدَّثَ عن نفسه بما يقوم به من عبادة الله على سبيل الإخبار، والتحدث بنعمة الله، لا مراعاة للناس، ولا قصدا لمدحهم. أما بالنسبة لسؤاله عن ترك الزواج خوفًا من أن يفتتن بالدنيا فنقول: إن الزواج من عبادة الله عز وجل؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم أمر به، فقال: «يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ، مَنِ اسْتَطَاعَ البَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجُ، فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ».

وهو على الأقل مُستحَبُّ، وقد يكون واجبا، إذا قصد الإنسان بتركه التبتل والانقطاع، ولهذا لما اجتمع نَفَرٌ من أصحاب النبي صلى الله عليه وسلم، وسألوا عن عبادته في السِّرِّ كأنهم تَقالُّوها، وقالوا: إن النبي صلى الله عليه وسلم قد غفر الله له ما تقدَّم من ذنبه، وما تأخر. وطَمِعُوا أن يقوموا بما هو أشقُّ من العبادة، فقال بعضهم: أصوم ولا أفطر. وقال الثاني: أقوم ولا أنام. وقال الثالث: لا أتزوج النساء. فبلغ ذلك النبيَّ فقال عليه الصلاة والسلام: «أَنَا أَصُومُ وَأُفْطِرُ، وَأُصَلِّي وَأَرْقُدُ، وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي».

وثبت عنه صلى الله عليه وسلم أنه «نَهَى عَنِ التَّبَتُّل». وهو الانقطاع عن الزواج.

فأُشِيرُ على هذا السائل إن كان لديه قدرة واستطاعة أن يتزوج، وأُبشّره بأن الزواج من عبادة الله ، حتى صَرَّح أهل العلم بأن الزواج مع الشهوة أفضل من نوافل العبادة، وعلى هذا فإني أحته على أن يتزوج ليحصن فَرْجَه وفرج امرأته، ولعل الله أن يجعل بينهما ولدا صالحا ينفع الله به الناس، وينفع به والديه.

مطالب مرتبط:

(۴۹۷۳) حکم ترک ازدواج از روی اختیار و علاقه به مستقل بودن

شایسته نیست که زن مسلمان با چنین عذرهایی از ازدواج کردن خودداری کند، بلکه ازدواج کند و چه بسا بعد از ازدواج کردنش وضعیت زندگی­اش بهتر از قبل شود...

ادامه مطلب …

(۴۹۷۵) کدام واجب‌تر است: ازدواج یا حج؟

اگر فرد به ازدواج کردن نیاز داشته باشد و رها کردنش بر وی سخت است پس ازدواج بر فریضه­ی حج مقدم می­شود، چرا که ازدواج کردن دراین وضعیت برای وی از ضروریات زندگی­اش به شمار می­رود...

ادامه مطلب …

(۴۹۶۷) حکم تأخیر در ازدواج با وجود توانایی

بله، اشکال دارد، زیرا به توصیه­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گوش فرا نداده...

ادامه مطلب …

(۴۹۷۹) حکم ازدواج با زن مطلقه

ازدواج شما با زنی که قبلا ازدواج کرده، ایرادی ندارد، و هیچ سرزنشی بر شما نیست، وکسانی که تو را به خاطر این کار سرزنش می­کنند واین را عیب می پندارند، بلکه خودشان سزاوار سرزنش هستند، و حق دخالت در مسائل زناشوئی دیگران را ندارند...

ادامه مطلب …

(۴۹۷۴) چه توصیه ای برای جوانان در عجله کردن در ازدواج دارید؟

اگر جوان از قدرت مالی برای ازدواج کردن برخوردار است، شایسته است که ازدواج کند، و اگر قدرت مالی نداشته باشد بر پدرش واجب است که هزینه ازدواجش را بر عهده بگیرد، همانگونه که لباس و غذای و مسکن بر وی واجب است، ...

ادامه مطلب …

(۴۹۶۹) آیا فردی که در ازدواج تاخیر می کند، گناهکار است؟

اهل علم در مورد جوانی که از شهوت و قدرت ازدواج برخوردار است و در ازدواج تاخیر می­کند، اختلاف نظر دارند که آیا این فرد گناهکار است یا خیر؟ برخی از آنان گفتند که بله گناهکار است،...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه