چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۸۴۷) آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

(۴۸۴۷) سوال: آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

جواب:

اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست. زیرا پیامبر کسی را که هدیه خود را بازپس گیرد(به استثنای پدری که هدیه را از فرزند چه دختر – چه پسر خود بازپس گیرد، آن هم به شرطی که حیله‌ای در آن نباشد. حیله مانند اینکه به هر کدام از دو فرزند خود صد ریال بدهد، سپس صد ریال یکی از آنها را از او پس بگیرد تا به دیگری بدهد که این حیله بر حرام است و هیچ سودی ندارد) به قبیح‌ترین شیوه تشبیه کرده است.

خلاصه جواب  اینکه: اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست به استثنای پدری که هدیه را از فرزند خود بازپس گیرد، آن هم به شرطی که حیله‌ای در آن نباشد که اگر حیله‌ای در آن باشد حرام است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحق لمن وهب هبة أن يرجع فيها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا وهب هبة وقبضها الموهوب له، فإنه لا يَحِلُّ للواهب أن يرجع فيها، ولو رجع لم يمكن من ذلك، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – شبه العائد في هبته بأقبح تشبيه، إلا أنه استثنى من ذلك مسألة واحدة، وهي الوالد إذا وهب ولده -الذكور أو الإناث- شيئًا، فإن له أن يرجع في ذلك، إلا أن يكون حيلة مثل أن يهب ولديه الاثنين، كل واحد مائة، ثم يرجع في هبة أحدهما مِنْ أَجْلِ أن يُفَضّل الثاني عليه، فإن الحيلة على المُحَرَّم حرام، ولا تنفع.

والخلاصة أن من وهب هبة، وأقبضها للموهوب له، فإنه لا يَحِلُّ له أن يرجع فيها، إلا الأب فيما يعطي ولده، ويشترط في رجوع الأب فيما يعطي ولده ألا يكون ذلك على سبيل الحيلة، فإن كان على سبيل الحيلة كان حراما.

مطالب مرتبط:

(۴۸۰۲) حکم شرعی تبادل هدیه در مراسم عروسی

جایز است به شرطی که هدف تبادل هدیه باشد، یعنی اگر ازدواج نکرد مثلا پول هدیه­ای که داده را به او پس ندهند!..

ادامه مطلب …

(۴۸۱۰) حکم هدیه دادن در محل کار چیست؟

در کل هدیه دادن به هر کسی که منافع ما در گرو کار اوست حلال نبوده و جایز نیست، مگر اینکه رسم هدیه دادن در بین ایشان مرسوم باشد که در این حالت اشکالی ندارد زیرا بنا بر رسومات انجام گرفته است....

ادامه مطلب …

(۴۸۳۷) حکم شرعی خرید زمین از پدر با قیمتی کمتر از نرخ بازار در حضور سایر ورثه

اگر پدرت زمین را با قیمتی کمتر از قیمت بازار به تو داده، این معامله بین شما قطعا غیر صحیح بوده است و پدر باید زمین را تنها به قیمت روز بازار به تو بفروشد و حلال نیست ارزانتر یا با تخفیف به تو بفروشد و برای اینکه این معامله را اصلاح کنید باید اختلاف این قیمت را به پدرت پرداخت کنی...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۸) آیا قطع رابطه به‌ سبب شنیدن تهمت، قطع صله رحم محسوب می‌شود؟

تنها اینکه یکی از اقوام ما معصیتی کرده این مجوز را به ما نمی‌دهد که ارتباطمان را با او قطع کنیم...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۸) حکم تقسیم خانه و زمین توسط پدر میان فرزندان پیش از فوت

تقسیم اموال از جانب پدر در بین فرزندان باید با عدل و انصاف صورت بگیرد. اگر به پسر دو سهم میدهد، باید به دختر یک سهم بدهد. اما اینکه یکی را بیشتر از دیگران مورد حمایت قرار دهد بدون شک حرام بوده و صحیح نیست....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۲) آیا می‌توان یک ملک را در وصیت‌نامه تنها به برخی از ورثه اختصاص داد؟

جایز نیست انسان چیزی از اموالش را برای یک یا چند تن از فرزندانش وقف کند، زیرا این کار جور و ستمی آشکار است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه