یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۸۴۷) آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

(۴۸۴۷) سوال: آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

جواب:

اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست. زیرا پیامبر کسی را که هدیه خود را بازپس گیرد(به استثنای پدری که هدیه را از فرزند چه دختر – چه پسر خود بازپس گیرد، آن هم به شرطی که حیله‌ای در آن نباشد. حیله مانند اینکه به هر کدام از دو فرزند خود صد ریال بدهد، سپس صد ریال یکی از آنها را از او پس بگیرد تا به دیگری بدهد که این حیله بر حرام است و هیچ سودی ندارد) به قبیح‌ترین شیوه تشبیه کرده است.

خلاصه جواب  اینکه: اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست به استثنای پدری که هدیه را از فرزند خود بازپس گیرد، آن هم به شرطی که حیله‌ای در آن نباشد که اگر حیله‌ای در آن باشد حرام است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحق لمن وهب هبة أن يرجع فيها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا وهب هبة وقبضها الموهوب له، فإنه لا يَحِلُّ للواهب أن يرجع فيها، ولو رجع لم يمكن من ذلك، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – شبه العائد في هبته بأقبح تشبيه، إلا أنه استثنى من ذلك مسألة واحدة، وهي الوالد إذا وهب ولده -الذكور أو الإناث- شيئًا، فإن له أن يرجع في ذلك، إلا أن يكون حيلة مثل أن يهب ولديه الاثنين، كل واحد مائة، ثم يرجع في هبة أحدهما مِنْ أَجْلِ أن يُفَضّل الثاني عليه، فإن الحيلة على المُحَرَّم حرام، ولا تنفع.

والخلاصة أن من وهب هبة، وأقبضها للموهوب له، فإنه لا يَحِلُّ له أن يرجع فيها، إلا الأب فيما يعطي ولده، ويشترط في رجوع الأب فيما يعطي ولده ألا يكون ذلك على سبيل الحيلة، فإن كان على سبيل الحيلة كان حراما.

مطالب مرتبط:

(۴۸۱۹) حکم بخشش ناعادلانه اموال توسط پدر پیش از وفات

اما اگر پدر می‌دانسته که این کار حرام است که انشاء الله گمان نمی‌کنم چنین بوده باشد، در این صورت این کار وی حرام بوده است....

ادامه مطلب …

(۴۸۳۶) آیا پدر می‌تواند ملکی را فقط به نام پسرانش ثبت کند؟

انسان باید بین فرزندانش عدالت برقرار کند....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۵) حکم شرع درباره عدم انصاف والدین در قبال فرزندانشان

عدل بین اولاد و فرزندان واجب است....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۹) حکم محبت بیشتر به فرزند بزرگتر که بیشتر از مادر مراقبت می‌کند

در باب اینکه فرزند بزرگتر را بیشتر دوست دارد چون به او نیکی می‌کند، این امری طبیعی است و انسان به کسی که به او نیکی می‌کند محبت بیشتری دارد. اما اینکه به او پول بیشتری می‌دهد امر ناجایزی است...

ادامه مطلب …

(۴۸۳۷) حکم شرعی خرید زمین از پدر با قیمتی کمتر از نرخ بازار در حضور سایر ورثه

اگر پدرت زمین را با قیمتی کمتر از قیمت بازار به تو داده، این معامله بین شما قطعا غیر صحیح بوده است و پدر باید زمین را تنها به قیمت روز بازار به تو بفروشد و حلال نیست ارزانتر یا با تخفیف به تو بفروشد و برای اینکه این معامله را اصلاح کنید باید اختلاف این قیمت را به پدرت پرداخت کنی...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۹) حکم قبول کردن هدیه چیست و آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه قبول میکردند؟

قبول هدیه یکی از توصیه‌­های پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه