یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۴۷۸۷) یا کودک می‌تواند در سفر مسجدی بنا کند و آن را برای نماز و تعلیم حدیث به کار ببرد؟

(۴۷۸۷) سوال: من کودکی دوازده ساله هستم که تمامی نمازهایم را به جماعت می­خوانم. وقتی به سفر می­رویم روی زمین خشک به اندازه توان خود مسجدی بنا می­کنم و آن را فرش می­کنم، سپس اذان می­گویم و در هر وعده نماز در آن با برادرانم نماز می­خوانم. پس از نماز نیز چند حدیث از احادیث نبوی را برای برادرانم بازگو می­کنم. هر بار در هر سفر این کار را تکرار می­کنم. لطفا بفرمایید حکم این کار چیست. من واقعا ولع شدیدی به ایجاد مسجد در هر زمان و هر مکان لازم دارم. لطفا بفرمایید که آیا باید این مسجد را خراب کنم و چیز جدیدی به جای آن بسازم؟ در نظر داشته باشید که سن من بسیار کم است.

جواب:

از تو ای فرزند عزیز بابت این کار مبارک تشکر می­کنیم و امیدواریم در این امر موفق و ثابت قدم باشی. این که همت خود را صرف بنای مساجد می­کنی عملی بسیار نیکو است و هر کس مسجدی بنا کند خداوند در بهشت منزلی برای او بنا خواهد کرد. اگر این مساجد را بر سر راه بنا می­کنی و این مسجد بنایش مستحکم است و باقی می­ماند، نباید آن را خراب کنی تا مسلمین از آن استفاده کنند. اما اگر در جایی دوردست است و تنها کسی که اتفاقی از آنجا رد شود ممکن است در آن نماز بخواند و بنای مستحکمی نیز ندارد، در این حالت تخریب آن اشکالی ندارد و عدم تخریب آن نیز اگر زمین متعلق به کسی نباشد بلااشکال است. اما اگر زمین متعلق به کسی باشد اساسا احداث مسجد در آن ناجایز است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا طفل أبلغ من العمر اثنتي عشرة سنة، ومتمسك بالصلوات المكتوبة مع الجماعة، وعندما نذهب إلى رحلة في البر أبني مسجدا صغيرًا على قدر استطاعتي وأفرشه وأؤذن في كل فرض في المسجد الذي عملته، وأصلي بإخوتي الأصغر مني سِنًا في هذا المسجد، وبعد الصلاة أحدث إخوتي بما أعرفه من أحاديث نبوية، وهكذا أعمل في كل رحلة إلى البر، فأرجو منكم إفادتي بالحكم على عملي هذا، علما بأني مُولَعٌ جدًّا ببناء المساجد في أي مكان، وأي وقت، فأرجو إفادتي إذا كان يجوز هدم هذا المسجد الذي عملته، وبناء أي مشروع محله، علما بأنه صغير جدا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نقول نشكرك أيها الطفل على هذا العمل النبيل، ونرجو لك التوفيق والثبات وهذا عمل طيب إذا كانت همتك تنصرف إلى بناء المساجد، فإن من بنى الله مسجدا بنى الله له بيتا في الجنة، وهذه المساجد التي تبنيها إذا كنت تبنيها على الطرق، وببناء محكم مُعدّ للبقاء، فإنه لا ينبغي أن تهدمها، بل تبقى حتى تنفع المسلمين، وأما إذا كانت في جوانب بعيدة عن الطرق، ولا ينتفع بها إلا من نزل بها، أو عليها، وهي غير مبنية ببناء محكم، فإنه لا حرج عليك أن تهدمها، وإن أبقيتها، فلا حرج أيضًا ما لم تكن الأرض مملوكة، فإن كانت الأرض مملوكة للغير، فإنه لا يجوز لك إحداث بناء فيها.

مطالب مرتبط:

(۴۷۹۴) حکم برداشت محصول زمین وقفی به نفع شخصی

آنچه از محصول بدست می­آید را باید صرف مصالح مسجد کند و اگر مقدار بیشتری حاصل شد می­تواند آن را صرف مسجد دیگری کند تا ثواب وقف کننده بیشتر شود. در هر حال نباید این زمین پرثمر بایر بماند....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۵) حکم شرعی خرید مصالح مسجد مخروبه توسط افراد محلی

اگر مسجد را برای این تخریب کرده­اند که دوباره و به شکلی بهتر آن را بنا کنند، فروش این مصالح اشکالی نداشته و هیچ مشکلی متوجه تو نیست و هر کس می­خواهد می­تواند این مصالح را خریداری کند...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۷) حکم بی‌توجهی به زمین‌های اوقافی و پیامدهای آن

در حالت کلی جایز نیست متولیان اماکن موقوفه، این اماکن را به حال خود رها کنند و اهمال پیشه کنند، بلکه بر آنها واجب است که از آن به نحو احسن مراقبت کنند و در صورت امکان از آن استفاده کنند...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۱) حکم شرعی وقف زمین برای ثواب قرآن‌خوانی واقف

هتر بود این مال صرف آبادانی مساجد، چاپ کتاب­های مفید. کمک به طلبه­های فقیر و ... می­شد. اینها راه­هایی هستند که بسیار از وقفی که جد شما انجام داده نیکوتراند. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۴) حکم دریافت زمین به شرط قرائت روزانه قرآن

اگر صاحب زمین، این ملک را به عنوان اجرت برای این شخص و به ازای قرآنی که برای او می­خواند به وی داده که جایز نیست. زیرا قرائت از اعمال تقربی است..

ادامه مطلب …

(۴۷۸۹) حکم وقف جحوف در صورت رفع فقر و تمکن مالی نوه‌ها

شروط واقف را تنها باید وقتی بدان عمل نکرد که در آن معصیتی نهفته باشد که در این حالت نه تنها تغییر کارکرد وقف اشکالی ندارد، بلکه واجب نیز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه