پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۳ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۴۶۸۹) حکم پرداخت کمتر از مزد توافق شده به کارگر

(۴۶۸۹) سوال: اگر شخصی کارگری را با حقوقی توافقی استخدام نماید، اما در آخر ماه و هنگام پرداخت حقوق، با توجیه اینکه کار انجام شده کمتر از مقدار مطلوب بوده، پول کمتری به کارگر برداخت کند، آیا مرتکب گناه شده است؟ لطفا پاسخ بدهید خداوند به شما اجر اخروی عنایت بفرماید.

جواب:

بله. اگر کسی کارگری به کار بگمارد و به صورت کامل از او کار بکشد، سپس دستمزد او را کامل به او ندهد، خداوند در روز قیامت دشمن او خواهد بود. الله تعالی در حدیثی قدسی می­فرماید: ”  ثلاثةٌ أنا خَصمُهُم يَومَ القِيامَةِ : رَجُلٌ أعطى بي ثُمّ غَدَرَ ، و رَجُلٌ باعَ حُرّا فَأكَلَ ثَمَنَهُ ، و رجُلٌ استَأجَرَ أجِيرا فَاستَوفى مِنهُ العَمَلَ و لم يُوَفِّهِ أجرَه .

“سه كسند كه روز قيامت من دشمن آنها هستم : مردى كه با من پيمان بندد و سپس خيانت كند، مردى كه انسان آزادى را [برده كند و او را] بفروشد و بهايش را بخورد و مردى كه مزدورى را اجير كند و از او كاملاً كار بكشد و مزدش را به طور كامل نپردازد.”

اما اگر کارگر در کار کم و کاستی نشان داده است، ممکن است دلیل موجهی داشته باشد (مثلا به نحوی کارفرما مسبب باشد)، یا اینکه هیچ دلیلی نداشته و انسان اهمال کاری بوده است که برای هر کدام تدبیر و راه حلی وجود دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما توجيه فضيلة الشيخ إلى رجل استأجر عاملًا براتب اتفقا عليه فيما بينهم، ولكن عند نهاية الشهر نقص من أجره بحجة أن عمله قليل، أثابكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم إذا استأجر الإنسان أجيرا، واستوفى حقه من الأجير كاملا، ونقص من أجره، يعني لم يعطه الأجرة كاملة، فإن الله -تعالى- خصمه يوم القيامة، قال الله -تعالى- ثلاثة في الحديث القدسي: «ثَلَاثَةٌ أَنَا خَصْمُهُمْ يَوْمَ القِيَامَةِ: رَجُلٌ أَعْطَى بِي ثُمَّ غَدَرَ، وَرَجُلٌ بَاعَ حُرًّا فَأَكَلَ ثَمَنَهُ، وَرَجُلٌ اسْتَأْجَرَ أَجِيرًا فَاسْتَوْفَى مِنْهُ، وَلَمْ يُعْطِ أَجْرَهُ».

أما إذا كان الأجير قد نقص شيئًا من العمل المتفق عليه، فهذا يُنظر فيه قد يكون لعذر، وقد يكون السبب المستأجر، وقد يكون لغير عذر، ولكنه متلاعب، ولكل حال حكمه.

مطالب مرتبط:

(۴۶۹۰) حکم شرعی اجاره دادن مغازه به سالن‌های آرایشی

اجاره دادن مغازه به آرایشگران تنها در صورتی مجاز است که با آنها توافق کنید که از اصلاح ریش اجتناب کنند و اگر برای موجر ثابت شد که اقدام به این کار کرده­اند، بتواند قرارداد را فسخ کند، زیرا شرط موجر صحیح بوده و آنها به آن عمل نکرده­اند....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۶) آیا فوت ناشی از بیهوشی یا خطای پزشکی شهید محسوب می‌شود؟

او شهید محسوب نمی شود، زیرا این مرگ با انتخاب و عمل او اتفاق افتاده است...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۶) گرفتن خانه با قرارداد صبره چگونه است؟

عرف عام مانند مالک ملک صبره شده است و در ملک زراعت می­کند و جوی آب می­زند و چاه می­کند و اگر زمین مسکونی باشد در آن مسکن بنا می­نهد و آن را اجاره می­دهد و به طور خلاصه تا وقتی که صبره برقرار باشد، مانند یک مالک در آن رفتار می­کند و مانند مستاجر نیست که تنها وفق بندهای اجاره می­تواند رفتار کند....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۴) حکم پرداخت مبلغ اضافی به کارگر به خاطر حسن رفتار

رای کارگر، زیرا تو به خاطر حسن رفتارش، تنها به او داده ای و صاحب کارگاه حقوق عادی خود را دارد....

ادامه مطلب …

(۴۷۰۹) حکم شرعی درخواست دستمزد در صورت غیبت از مدرسه به دلیل بیماری

اگر فرد به خاطر عذری از کار خودداری کرد، و اگر کسی را در جای خود قرار داد، مستحق حقوق کامل است، و اگر کسی را به جای خود قرار نداد، پس آن بستگی به سازمانی دارد- سازمان های دولتی- که در آن کار می کند...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۳) حکم شرعی در مورد تقسیم ارث و عمل به وصیت پدر و مادر پس از فوت آنان

از آنچه پدرتان به ارث گذارده، یک سوم آن صرف عمل به وصیتش می­گردد و بقیه تقسیم می­شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه