جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۰۳۷) من زنی نابینا هستم، آیا جایز است که در خانه اعتکاف کنم؟

(۴۰۳۷) سوال: می‌دانم که اعتکاف فقط در مسجد جامع، جایز است؛ اما من زنی نابینا هستم و مسجدی در نزدیکی خانه‌ی ما وجود ندارد و مساجدی که در فاصله‌ی دور وجود دارد نیز مكان مخصوصی برای زنان ندارد. آیا جایز است که در خانه اعتکاف کنم؟ شایان ذکر است که در خانه‌ چیزی وجود ندارد که مرا از عبادت، غافل کند یا مشغول سازد.

جواب:

فارغ شدن برای عبادت در خانه در صورتی که تو را از عبادت‌های مهم‌تر و مفیدتر باز ندارد و غافل نکند، ایرادی ندارد اما اعتكاف شرعي به شمار نمی‌رود زیرا اعتکاف شرعي باید در مساجد باشد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ} [البقرة: ۱۸۷] : (در حالی‌ که در مساجد، معتکف هستید). بنابراین اعتکاف فقط در مسجدی که نماز جماعت در آن برگزار می‌شود، درست است در حالی ‌که تو در خانه، مسجدی نداری که نماز جماعت در آن برپا شود اما همین ‌که خود را برای عبادت از جمله ذکر، قرآن، نماز و دیگر عبادت‌هایی که تو را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک می‌کند، فارغ کنی کافی است؛ البته به شرطی که از عبادت‌های مهم‌تر غافل نشوی؛ زیرا برخی از مردم فقط به همین عبادت‌هایی که نفع آن فقط به خود فرد می‌رسد اکتفا کرده و چیزهای مهم‌تر را کنار می‌گذارند در حالی ‌که انسان مؤمن باید به چیزهایی مشغول شود که به طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک‌تر بوده و او را بیشتر خشنود سازد.

به وضعیت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بنگر که: «كان يُفْطِرُ من الشهر حتى نَظُنَّ أن لا يَصومَ منه، ويَصومُ حتى نَظُنَّ أن لا يُفْطِرَ منه شيئًا، وكان لا تَشَاءُ أن تَرَاه من الليل مُصَلِّيًا إلا رَأيْتَهُ، ولا نَائِمًا إلا رأيْتَه»[۱] : (ایشان روزهایی از ماه را روزه نمی‌گرفت تا این که می‌پنداشتیم این ماه را روزه نخواهد گرفت و روزه می‌گرفت تا این که گمان می‌کردیم در این ماه، تمام روزها را روزه خواهد گرفت. هر لحظه از شب که گمان نمی‌کردی او را در حال نماز ببینی، او را در حال نماز خواندن می‌دیدی و وقتی از شب که گمان نمی‌کردی او را در خواب ببینی، او را خوابیده می‌دیدی)؛ يعني رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن‌چه مصلحت بود می‌نگریست و هر شرایطی اقتضا و حالت خاص خود را دارد.


۱- صحیح بخاری: كتاب الجمعة، باب قيام النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بالليل من نومه…، شماره (۱۱۴۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أعلم أن الاعتكاف لا يجوز إلا في مسجد جامع، إلا أني كفيفة البصر، ولا يوجد مسجد قريب من بيتنا، كما أن المساجد البعيدة لا يوجد فيها مكان مُخصَّص للنساء، فهل يجوز لي أن أعتكف في البيت علما بأنني في البيت لا يشغلني شيء عن العبادة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الانقطاع للعبادة في بيتكِ إذا لم يشغلك عما هو أهم وأنفع من العبادات لا بأس به، ولكنه ليس اعتكافا شرعيا؛ لأن الاعتكاف الشرعي لا بد أن يكون في المساجد؛ لقوله تعالى: ﴿ وَأَنتُمْ عَكِفُونَ في المَسجِد ﴾ [البقرة: ۱۸۷]. فالعكوف لا يكون إلا في مسجد تقام فيه الجماعة، وأنتِ في بيتك ليس عندك مسجد تقام فيه الجماعة، لكن يكفيك أن تتفرغي للعبادة من الذكر والقرآن والصلاة وغير ذلك مما يقرب إلى الله، بشرط أيضًا ألا يشغلها عما هو أهم من العبادات الأخرى؛ لأن بعض الناس قد يقتصر على هذه العبادات القاصرة، ويترك أشياء أهم منها، والإنسان المؤمن يتقلب بما هو أطوع الله وأرضى له.

وانظر إلى حال النبي -عليه الصلاة والسلام – «كَانَ يُفْطِرُ مِنَ الشَّهْرِ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لا يَصُومَ مِنْهُ، وَيَصُومُ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لَا يُفْطِرَ مِنْهُ شَيْئًا، وَكَانَ لَا تَشَاءُ أَنْ تَرَاهُ مِنَ اللَّيْلِ مُصَلَّيًا إِلَّا رَأَيْتَهُ، وَلاَ نَاتِها إِلَّا رَأَيْتَهُ». أي: أنه -عليه الصلاة والسلام – ينظر ما هو الأصلح، وكل حال لها مقال.

مطالب مرتبط:

(۴۰۳۸) لطفا فضیلت و ارزش دهه‌ی آخر ماه رمضان را بیان کنید.

این دهه‌ی آخر رمضان، بهترین روزهای رمضان است لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن ‌را به اعتکاف، اختصاص می‌داد تا شب قدر را درک نماید. شب قدر در این دهه است....

ادامه مطلب …

(۴۰۳۱) آیا در مسئله‌ی اعتکاف، زن نیز همانند مرد است؟

بله، اعتکاف برای زن نیز همانند مرد، مشروع است اما به این شرط که اعتکاف زن، سبب فتنه یا مفسده نشود....

ادامه مطلب …

(۴۰۳۵) حکم رفتن به مسجد جامع برای اعتکاف و ارتباط آن با شَدُّ الرِحال

(شَدُّ الرِحال) بدین معنا است که انسان به خاطر مسجد، از یک منطقه به منطقه‌ی دیگری سفر کند. بنابراین اگر مسجدی را انتخاب کنند که مزیتی همچون جمعیت زیاد، قرائت خوب و زیبای امام یا چیزهای دیگر دارد، این کارشان ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۸) آیا شروط خاصی برای شخص معتکف وجود دارد؟

از جمله مهم‌ترین شروط اعتکاف این است که فرد در مسجد بماند و جز در مواقع نیاز و ضرورت از آن خارج نشود؛ علما خروج معكتف از مسجد را سه نوع دانسته‌اند:...

ادامه مطلب …

(۴۰۳۰) چه چیزهایی اعتکاف ‌را باطل می‌کند؟

چیزی که اعتکاف را باطل می‌کند، مباشرت با همسر است؛ یعنی مباشرت همسر با هم‌بستری، بوسیدن با شهوت و... زیرا الله از هم‌بستری در اعتکاف نهی نموده....

ادامه مطلب …

(۴۰۴۱) بهترین دعا در شب‌ قدر چیست؟

بیشترین شبی که امید می‌رود شب قدر باشد، شب بیست و هفتم است اما این شب به طور قطعی، شب قدر نیست؛ بلکه امید در آن بیشتر از دیگر شب‌ها است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه