چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۹۸۱) حکم نیت برای روزه‌های تاسوعا و عاشورا در صورت شک در آغاز ماه

(۳۹۸۱) سوال: در مورد نیت متعلق به روزه‌ی تاسوعا و عاشورا چنین است که نمی‌دانم ماه جدید، شروع شده یا ماه قبلی کامل و سی روزه است تا روز نهم، دهم و یازدهم را با نیت مطلق، روزه بگیرم؛ حکم این مسئله چیست؟

جواب:

هرگاه انسان در مورد شروع ماه جدید تردید داشته باشد، ایرادی ندارد که سه روز را روزه بگیرد؛ اما من می‌گویم: نیازی به این نیست زیرا وقتی آغاز ماه با رؤیت هلال به اثبات نرسد، با کامل شدن ماه ذي الحجه و سی روز شدن آن ثابت می‌شود. ماه ذي الحجه نیز باید از نظر شرعی معلوم باشد زیرا مردم در روز نهم در سرزمین عرفه بوده و در روز دهم قربانی می‌کنند. اگر در شب سی‌ام ماه ذي الحجه ماه دیده نشد، سی روز را کامل می‌کنیم و جای تردید باقی نمی‌ماند اما اگر هلال دیده شد، به رؤیت عمل می‌کنیم و باز هم جای تردید باقی نمی‌ماند. احتمال تردید کردن در این مسئله مطلقا وارد نیست زیرا روشن و واضح است. حتی اگر هلال را در شب سی‌ام ذي الحجه ندیدیم سپس در شب بعد، هلال ‌را بزرگ و بالا رؤیت کردیم، نیازی به تردید نیست و شک کردن شایسته نمی‌باشد زیرا ما راه شرعی داریم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إن غُمَّ عليكم فأكملوا العِدَّةَ ثلاثين»[۱] : (اگر هلال بر شما پوشیده ماند، تعداد ماه را سی روز کامل نمایید). وارد کردن شک و تردید به خود و دیگران، موجب نگرانی می‌شود.


۱-صحیح بخاری: الصوم، باب قول النبي: إذا رأيتم الهلال فصوموا، وإذا رأيتموه فأفطروا، شماره (۱۹۰۷). صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب وجوب صوم رمضان لرؤية الهلال والفطر لرؤية الهلال، شماره (۱۰۸۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: النية المعلقة في يوم تاسوعاء وعاشوراء؛ بحيث إنني لا أعرف هل دخل الشهر ، أم هو كامل، فأصوم التاسع والعاشر والحادي عشر بنية مطلقة، فما حكم ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا شك الإنسان في دخول الشهر فلا حرج أن يصوم ثلاثة أيام، لكني أقول: لا حاجة لهذا؛ لأنه إذا لم يثبت دخول الشهر برؤية الهلال، فإن دخوله يثبت بإكمال شهر ذي الحجة ثلاثين يوما، وشهر ذي الحجة لا بد أن يكون معلومًا شرعًا؛ لأن الناس سيقفون في اليوم التاسع، ويضحون في اليوم العاشر ، فإذا لم ير الهلال ليلة الثلاثين من ذي الحجة أكملنا ذي الحجة ثلاثين، ولم يبق شك، وإن رُئي عملنا بالرؤية ولم يبق شك، والقول بالشك هنا غير وارد إطلاقاً؛ لأن الأمر واضح، حتى لو فرض أننا لم نره ليلة الثلاثين من ذي الحجة ثم رأينا الهلال كبيرًا ،رفيعًا، فلا حاجة للشك، ولا ينبغي أن نشك؛ لأن لدينا طريقا شرعيّا: إن غم عليكم فأكملوا العدة ثلاثين، وإدخال الشكوك على النفوس مما يوجب القلق.

مطالب مرتبط:

(۳۹۹۲) آیا روزه‌ گرفتن شش روز از شوال به صورت جدا جدا، جایز است؟

بهتر است روزه‌ گرفتن شش روز از شوال، پیوسته و پشت سر هم و فورا بعد از عید باشد زیرا این از شتاب کردن در انجام کار نیک است....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۵) حکم تقدیم روزه نفل شوال بر قضای رمضان

خیر، چنین روزه‌ای سودی برایش ندارد و پاداش کسی‌ که روزه‌ی سنت گرفته را به دست نمی‌آورد....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۲) حكم روزه‌ گرفتن نفل یا فرض در روز شنبه، در غیر از ماه رمضان چیست؟

علما درباره‌ی حکم روزه‌ی شنبه اختلاف نظر دارند که جایز یا مكروه است؟ یا بین روزه گرفتن به تنهایی و روزه گرفتن آن همراه با روز قبل یا بعدش فرق وجود دارد؟

ادامه مطلب …

(۴۰۰۲) حکم گرفتن روزه‌ی عرفه و روز عاشورا قبل از تکمیل قضای روزه‌ی رمضان

روزه‌ی نفل، واجب و به عهده‌ی فرد نیست اما قضای رمضان یا روزه‌ی كفاره‌ی واجب، واجب است و فرد در برابر آن مسئولیت دارد که این مسئولیت فقط با ادای آن برطرف می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۰۰۴) حکم روزه نفل در روز عرفه یا عاشورا به جای قضای رمضان

علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند؛ برخی بر این نظر هستند که اگر شخصی قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، جایز نیست که قبل از تکمیل آن، روزه‌ی نفل بگیرد....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۹) حکم روزه گرفتن روز جمعه یا شنبه در صورت عدم تحقق روزه روز بعد

اگر کسی فقط روز جمعه را به خاطر جمعه بودنش روزه بگیرد، مكروه است لذا به او می‌گوییم: به همراه جمعه، روز پنج‌شنبه یا شنبه را نیز روزه بگیر. اگر کسی تصمیم داشته باشد، روز جمعه و شنبه را روزه بگیرد سپس روزه شنبه را به خاطر وجود مانعی نتواند روزه بگیرد، گناه‌کار نمی‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه