شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۹۸۱) حکم نیت برای روزه‌های تاسوعا و عاشورا در صورت شک در آغاز ماه

(۳۹۸۱) سوال: در مورد نیت متعلق به روزه‌ی تاسوعا و عاشورا چنین است که نمی‌دانم ماه جدید، شروع شده یا ماه قبلی کامل و سی روزه است تا روز نهم، دهم و یازدهم را با نیت مطلق، روزه بگیرم؛ حکم این مسئله چیست؟

جواب:

هرگاه انسان در مورد شروع ماه جدید تردید داشته باشد، ایرادی ندارد که سه روز را روزه بگیرد؛ اما من می‌گویم: نیازی به این نیست زیرا وقتی آغاز ماه با رؤیت هلال به اثبات نرسد، با کامل شدن ماه ذي الحجه و سی روز شدن آن ثابت می‌شود. ماه ذي الحجه نیز باید از نظر شرعی معلوم باشد زیرا مردم در روز نهم در سرزمین عرفه بوده و در روز دهم قربانی می‌کنند. اگر در شب سی‌ام ماه ذي الحجه ماه دیده نشد، سی روز را کامل می‌کنیم و جای تردید باقی نمی‌ماند اما اگر هلال دیده شد، به رؤیت عمل می‌کنیم و باز هم جای تردید باقی نمی‌ماند. احتمال تردید کردن در این مسئله مطلقا وارد نیست زیرا روشن و واضح است. حتی اگر هلال را در شب سی‌ام ذي الحجه ندیدیم سپس در شب بعد، هلال ‌را بزرگ و بالا رؤیت کردیم، نیازی به تردید نیست و شک کردن شایسته نمی‌باشد زیرا ما راه شرعی داریم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إن غُمَّ عليكم فأكملوا العِدَّةَ ثلاثين»[۱] : (اگر هلال بر شما پوشیده ماند، تعداد ماه را سی روز کامل نمایید). وارد کردن شک و تردید به خود و دیگران، موجب نگرانی می‌شود.


۱-صحیح بخاری: الصوم، باب قول النبي: إذا رأيتم الهلال فصوموا، وإذا رأيتموه فأفطروا، شماره (۱۹۰۷). صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب وجوب صوم رمضان لرؤية الهلال والفطر لرؤية الهلال، شماره (۱۰۸۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: النية المعلقة في يوم تاسوعاء وعاشوراء؛ بحيث إنني لا أعرف هل دخل الشهر ، أم هو كامل، فأصوم التاسع والعاشر والحادي عشر بنية مطلقة، فما حكم ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا شك الإنسان في دخول الشهر فلا حرج أن يصوم ثلاثة أيام، لكني أقول: لا حاجة لهذا؛ لأنه إذا لم يثبت دخول الشهر برؤية الهلال، فإن دخوله يثبت بإكمال شهر ذي الحجة ثلاثين يوما، وشهر ذي الحجة لا بد أن يكون معلومًا شرعًا؛ لأن الناس سيقفون في اليوم التاسع، ويضحون في اليوم العاشر ، فإذا لم ير الهلال ليلة الثلاثين من ذي الحجة أكملنا ذي الحجة ثلاثين، ولم يبق شك، وإن رُئي عملنا بالرؤية ولم يبق شك، والقول بالشك هنا غير وارد إطلاقاً؛ لأن الأمر واضح، حتى لو فرض أننا لم نره ليلة الثلاثين من ذي الحجة ثم رأينا الهلال كبيرًا ،رفيعًا، فلا حاجة للشك، ولا ينبغي أن نشك؛ لأن لدينا طريقا شرعيّا: إن غم عليكم فأكملوا العدة ثلاثين، وإدخال الشكوك على النفوس مما يوجب القلق.

مطالب مرتبط:

(۴۰۰۱) حکم روزه‌ی شش روز شوال قبل از تکمیل قضای رمضان

شایسته است که شخص، فرض را قبل از نفل انجام دهد. مشروع درباره‌ی چنین فردی که روزه‌ی قضا دارد، این است که ابتدا قضا را انجام دهد سپس روزه‌ی نفل بگیرد...

ادامه مطلب …

(۴۰۱۱) آیا جایز است که فرد فقط برخی روزهای دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد؟

بله، جایز است که انسان برخی از روزهای دهه‌ی اول ذی الحجه را روزه بگیرد و برخی دیگر را روزه نگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۷) آیا روزه نهم ذی‌الحجه جایگزین قضا روزه رمضان می‌شود؟

شایسته نیست که وقتی روزه‌ی قضا از رمضان بر عهده دارد، روز نهم را روزه‌ی نفل بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۹۷۷) حكم روزه‌ گرفتن ماه محرم به طور کامل

این کار، سنت است....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۱) آیا روزه‌ گرفتن شش روز شوال، باید پشت سر هم باشد؟

هر دو حالت، پذیرفته است و تفاوتی ندارد که شخص، شش روز را جدا جدا یا پشت سر هم، روزه بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۵) حکم روزه‌گرفتن عاشورا در وسط روز

روزه‌ی نفل از وسط روز، فقط برای کسی درست می‌باشد که در آغاز روز، باطل‌کننده‌ای را انجام نداده باشد اما کسی که چنین کرده باشد، نیت روزه با دست کشیدنِ بقیه‌ی روز از خوردن و نوشیدن، صحیح نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه