دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۳۹۳۵) حکم روزه گرفتن پیش از ماه رمضان به عنوان قضا

(۳۹۳۵) سوال: آیا برای زن مسلمان، جایز است که پیش از شروع ماه مبارک رمضان، روزهایی که از وی فوت خواهد شد را زودتر روزه بگیرد و به عنوان قضا انجام دهد؟ این در مقایسه با جواز پرداخت چند سال زودتر زكات فطر از ترس خشک‌سالی یا فقر می‌باشد.

جواب:

این سؤال بسیار عجیبی است! زیرا هیچ ‌کس نمی‌تواند تصور کند که روزه‌های رمضان را پیش از آغاز رمضان بگیرد همان طور که نمی‌تواند نماز ظهر را پیش از دخول وقتش ادا کند. اگر فرضا کسی روزه‌ی رمضان را پیش از آغاز ماه رمضان بگیرد، روزه‌اش بی‌فایده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پاداشی به او نمی‌دهد زیرا این کارش بدعت می‌باشد و بلکه به گناه نزدیک‌تر است تا این که از گناه، سالم بماند؛ ثابت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا تقدموا رمضان بصوم يوم ولا يومين إلا رجل كان يصوم صوماً فليصمه»[۱] : (با روزه گرفتنِ یک یا دو روز قبل از رمضان به پیشواز رمضان نروید مگر کسی که همیشه روزه‌ای می‌گرفته است، آن ‌را روزه بگیرد). تمام این‌ها بدین خاطر است که مبادا کسی بنا بر احتیاط، یک یا دو روز زودتر از ماه رمضان روزه بگیرد.

درباره‌ی مقایسه‌ و قیاس گرفتن آن با زكات فطر نیز باید گفت: جایز نیست که زكات فطر زودتر پرداخت شود هر چند که شخص از وقوع قحطی نیز ترس داشته باشد؛ بلکه زكات فطر ماه رمضان را فقط می‌توان یک یا دو روز پیش از عید فطر پرداخت نمود. لذا بنا بر دیدگاه برتر و راجح، اگر کسی زكات فطر امسال را در نیمه‌ی رمضان بپردازد، زكاتش پذیرفته نیست چه برسد به این که چند سال زودتر پرداخت کند! کسی چنین چیزی نگفته است و هرگز گمان نمی‌کردم کسی چنین سؤالی از من بپرسد! اما به هر حال، باید سؤال کسی که سؤالی پرسیده را جواب بدهیم؛ لذا می‌گوییم: جایز نیست که کسی رمضان را پیش از آغازش روزه بگیرد و جایز نیست که کسی زكات فطر را زودتر بپردازد مگر این که یک یا دو روز پیش از عید باشد.


۱-صحیح مسلم: کتاب الصیام، باب لا تقدموا رمضان بصوم یوم ولا یومین، شماره (۱۰۸۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة المسلمة أن تقضي ما قد يفوتها من شهر رمضان مقدما، أي قبل حلول شهر رمضان المبارك، مقارنة بجواز تقديم زكاة الفطر عدة سنوات؛ خوفًا من القحط أو الفقر؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا السؤال غريب جدا، فلا أحد يفرض أن الإنسان رمضان قبل حلول رمضان كما أنه لا أحد يفرض أن يُصلِّي صلاة الظهر قبل زوال الشمس، وإذا قدر أن أحدًا صام رمضان قبل حلول رمضان فإن هذا الصيام لا ينفعه، ولا يثيبه الله عليه؛ لأنه بدعة، بل هو للإثم أقرب منه إلى السلامة، وقد ثبت عن النبي – عليه الصلاة والسلام- أنه قال: »لا تقدموا رمضان بصوم يوم ولا يومين إلا رجل كان يصوم صوما فليصمه»، كل هذا خوفًا من أن يحتاط الإنسان، فيتقدم على رمضان بيوم أو يومين.

وأما قياسه على زكاة الفطر فإن زكاة الفطر لا يجوز تقديمها، ولو خاف القحط، بل لا تُؤدَّى زكاة الفطر لشهر من شهور رمضان إلا قبل العيد بيوم أو يومين فقط، فإذا كان الرجل لو أخرج زكاة الفطر لهذا العام في منتصف رمضان لا تجزئه الزكاة على القول الراجح، فما بالك بمن يقدم زكاة الفطر عدة سنوات؟ وهذا لا يقوله أحد، وما كنت أظن أن أحدا يسأل هذا السؤال ولكن على كل حال من سأل فإن الواجب إجابته، وحينئذ نقول: لا يجوز أن يصوم أحد رمضان قبل حلوله، ولا يجوز أن يُقدِّم أحد زكاة الفطر قبل الفطر إلا بيوم أو يومين فقط.

مطالب مرتبط:

(۳۹۰۲) آیا فرو بردن آب دهان برای روزه‌دار جایز است؟

ایرادی ندارد که روزه‌دار آب دهانش را فرو ببرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۰۶) حکم استفاده از سرمه و مسواک و خمیر دندان برای روزه‌دار

سرمه کشیدن برای روزه‌دار، جایز است و ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۹۱۱) روزه‌داری که در ماه رمضان همسرش را ببوسد و با وی معاشقه کند مرتکب گناه شده است؟

اگر نسبت به خود شناخت دارد و اطمینان دارد که با چنین بوسیدن و معاشقه‌ای انزال نمی‌شود، گناهی بر او نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۰) حکم قضای روزه و نمازهای فوت‌شده به دلیل شرایط سخت و ناآگاهی

واجب است قضای روزه‌هایی که بعد از بلوغ، ترک کرده است را انجام دهد اما قضای روزه‌های پیش از بلوغ لازم نیست زیرا اصلا بر او واجب نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۹۲۵) حکم تأخیر در قضای روزه رمضان بدون عذر

به تأخير انداختن قضای روزه بدون عذر تا فرا رسیدن رمضان بعدی، اشتباه است؛ زیرا علما می‌گویند: جایز نیست که مسلمان، قضای رمضان را تا بعد از رمضان دوم به تأخیر بیاندازد زیرا این کار، نوعی سهل‌انگاری و بی‌توجهی است...

ادامه مطلب …

(۳۹۰۰) حکم بلعیدن آب دهان روزه‌دار در روز رمضان

انجام این کار، شایسته نیست؛ زیرا شایسته است که مسلمان، طبیعت بدن خویش را چنان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را آفریده است، قرار دهد؛ اما جمع کردن آب دهان و بلعیدن آن، مانع حرکت و جریان طبیعی آن می‌شود. برخی از علما، این کار را مکروه دانسته‌اند ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه