(۳۸۴۴) سوال: آیا جایز است اگر کسی دردی در ناحیهی چشم یا گوشش احساس کرد، از سرمه یا قطره استفاده نماید؟ اگر طعم سرمه یا قطره را در حلق و گلویش احساس کند، چه حکمی خواهد داشت؟
جواب:
بله، برای روزهدار جایز است که در چشم و گوشش قطره بچکاند و سرمه استفاده کند. چنانچه طعمش را در حلق احساس کند نیز ایرادی ندارد زیرا این، خوردنی و نوشیدنی نبوده و معادل خوردن و نوشیدن نیست. از رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم نیز ثابت نیست که روزهدار را از سرمه کشیدن نهی نموده باشد؛ اما استفاده از قطره در بینی درست نیست زیرا بینی راهی به سوی به معده میباشد لذا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم در حديث لقيط بن صبره رَضِيَاللهُعَنْهُ فرمود: «وَبالِغ في الاستنشاق إلا أن تكون صائماً»[۱] : (در استنشاق و شستن بینی مبالغه کن مگر این که روزهدار باشی)؛ اما اگر روزهدار، استنشاق نمود و آب وارد معدهاش شد، روزهاش باطل نمیشود زیرا به اختیار وی نبوده است مانند وقتی که فرد برای انتقال بنزین با شلنگ و… از دهانش استفاده میکند و گاهی مقداری از آن وارد معدهاش میشود؛ این ایرادی ندارد زیرا به اختیار فرد نبوده است و البته این مسئله برای افراد زیادی رخ میدهد.
۱- سنن ابوداود: كتاب الطهارة، باب في الاستنثار، شماره (١٤٢).سنن ترمذی: أبواب الصوم، باب ما جاء في كراهية مبالغة الاستنشاق للصائم، شماره (۷۸۸) سپس میگوید: این حديث، حسن و صحيح است. سنن نسائی: كتاب الطهارة، باب المبالغة في الاستنشاق شماره (۸۷).سنن ابن ماجه: كتاب الطهارة وسنتها، باب المبالغة في الاستنشاق والاستنثار، شماره (٤٠٧).