یکشنبه 2 ربیع‌الثانی 1448
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
13 سپتامبر 2026

(۳۷۷۹) حکم نماز خواندن در رمضان و ترک آن در غیر رمضان

(۳۷۷۹) سوال: چرا بسیاری از کافران در ماه رمضان، مسلمان می‌شوند و نماز می‌خوانند سپس بعد از پایان این ماه، دوباره نماز را ترک کرده و کافر می‌شوند؟

جواب:

شاید چنین است که کسانی که بعد از کافر شدن، دوباره در ماه رمضان مسلمان می‌شوند، فعالیت و تلاش واضح و قابل ملاحظه‌ی مسلمانان را می‌بینند و انسان بنا بر فطرت خویش، در کنار افراد فعال و پرتلاش که قرار می‌گیرد، به تلاش و فعالیت روی می‌آورد و با افراد تنبل و سست، سستی می‌کند لذا در دوران غربت دین، عبادت هر فرد به اندازه‌ی عبادت پنجاه تن از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم پاداش دارد زیرا تعداد اندکی هستند که وی را استوار نگه می‌دارند، یاری می‌نمایند و برای انجام عبادت‌ها همت می‌کنند؛ لذا شاید این‌ افراد که در ماه رمضان به اسلام روی می‌آورند، نشاط مضاعفی می‌بینند و به سوی اسلام، مشتاق می‌شوند سپس با رفتن رمضان، متأسفانه نشاط مسلمانان در عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان طور که عادت دارند کم می‌شود و این افراد نیز به کفر باز می‌گردند همانند مسلمانانی که از فعالیت و تلاش به تنبلی و سستی باز می‌گردند.

سؤال: شیخ بزرگوار! آیا این عبارت، تند و سنگین نیست که می‌گوید: (بسیاری از کافران، در رمضان مسلمان می‌شوند و نماز می‌خوانند)؛ در حالی که به نظرم منظورش برخی افراد است که از مسلمانان شمرده می‌شوند زیرا پیش از رمضان اصلا نماز نمی‌خوانند اما با فرا رسیدن رمضان به مساجد روی می‌آورند و نماز می‌خوانند سپس دوباره رمضان که تمام می‌شود به همان رفتارشان بر می‌گردند.

جواب: این سخن در حقیقت، سنگین و تند نیست زیرا واجب است درباره‌ی کسی که نماز نمی‌خواند، قاطعانه گفت که کافر است؛ زیرا مهربان‌ترین فرد نسبت به بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یعنی محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من تركها فقد كفر»[۱] : (کسی که نماز ‌را ترک کند، قطعا کافر شده است)؛ بنابراین انسان پس از بررسی ادله و روشن شدن موضوع، قاطعانه می‌گوید: (هر کس نماز نمی‌خواند، كافر است) و این سخن، تند و سنگین نیست بلکه آن کسی که درباره‌ی خود، تندی و زیاده‌روی کرده همان شخصی است که نماز را ترک می‌کند. اگر نماز را که چنین آسان و راحت است ترک کند، چه دینی برایش باقی خواهد ماند؟!.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لماذا يُسْلِم كثير من الكفار في شهر رمضان فيصلون، ثم يكفرون بعد خروجه فيتركون الصلاة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لعلَّ هؤلاء الذين يُسْلِمون بعد الكفر في نهار رمضان يجدون من المسلمين نشاطًا ملحوظًا بَيِّنا في هذا الشهر، وعادة الإنسان بفطرته أنه يَنْشَط مع الناشطين، ويَكْسَل مع الكاسلين، ولهذا كانت العبادة في أيام غربة الدين يكون للعامل فيها أَجْرُ خمسين من الصحابة؛ لقِلَّةِ من يُؤَازره ويُعِينُه ويَشُدُّ أَزْرَه، فلعلَّ هؤلاء الذين يُسْلِمون في شهر رمضان يرون هذا عادة النشاط الزائد، فيرغبون في الإسلام، ثم إذا خرج رمضان -كما هي المسلمين، وأقولها وأنا مُتأسف- يَفْتُرُون عن النشاط في عبادة الله، فيرجع هؤلاء إلى كفرهم، كما رجع هؤلاء المجتهدون من المسلمين إلى كَسَلِهم، وعدم نشاطهم في طاعة الله.

فضيلة الشيخ: أليس في تعبير الأخ غلظة؛ لأنه يقول: يُسْلِمُ كثير من الكفار في نهار رمضان فيُصَلُّون، وهو – فيما أعتقد – يقصد بعض الناس الذين يُعدون من المسلمين؛ لأنهم قبل رمضان لا يُصلون أبدا، فإذا دخل رمضان اتجهوا إلى المساجد وصلوا، فإذا ذهب رمضان تركوا الصلاة، ورجعوا إلى ما كانوا عليه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: في الحقيقة ليس فيه غلظة؛ لأن الإنسان يجب أن يقول بملء فمه عن الذي لا يصلي إنه كافر؛ لأن الذي قال ذلك أرحم الخَلْقِ بالخَلْقِ محمد صلى الله عليه وسلم قال: «فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ». فالإنسان بعد مراجعة الأدلة وتبينها يقول بملء فمه: إنَّ مَن لا يصلي فهو كافر. وليس في ذلك غلظة، بل الذي أغلظ لنفسه هو هذا الذي ترك الصلاةَ، فأي دين له بعد أن يترك هذه الصلاة العظيمة مع سهولتها ويسرها؟

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۶) اختلاف در رؤیت هلال ماه رمضان

علما درباره‌ی مسئله‌ی رؤیت هلال، اختلاف نظر دارند؛ نظر برخی بر این است که اگر رؤیت هلال در یک مکان به طور شرعی ثابت شود، اگر هلال رمضان باشد تمام مسلمانان باید روزه بگیرند و اگر هلال عید باشد، همگی باید عید نمایند....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۶) حکم قضای روزه‌ی سالهای پیش

در مورد روزهایی از رمضان که روزه نگرفته‌ای نیز لازم نیست که قضایش را انجام دهی بلکه توبه و بازگشت به سوی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پناه بردن به او، همگی را می‌زداید...

ادامه مطلب …

(۳۸۳۶) حکم روزه‌ نگرفتن به دلیل شیردهی

اگر زنی بیم دارد که به خاطر روزه گرفتن، شیرش کم ‌شود و به نوزادش زیان برسد، می‌تواند روزه نگیرد اما بعدا باید قضای آن ‌را به جا آورد؛ زیرا همانند فرد بیمار است که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ درباره‌اش می‌فرماید.....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۴) حکم ترک روزه‌های رمضان بدون عذر

بر هر مسلمانی واجب است که از امور دین خود آگاه باشد و هر چه نیاز دارد را بیاموزد؛ مثلا درباره‌ی نماز باید احکام نماز را بیاموزد، اگر مال دارد احکام زکات را بیاموزد و در روزه نیز وقتی بر او واجب شد، باید احکام روزه را یاد بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۷) حکم روزه نگرفتن به علت عمل جراحی

تا وقتی توان روزه گرفتن را نداری، تکلیفی بر تو نیست حتی اگر این ناتوانی ادامه یابد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۲) جبران گناهان ترک نماز و روزه

اکنون فقط باید عمل و کردار خویش را اصلاح و درست نمایی و در باقی‌مانده‌‎ی عمر خود پایبند و استوار بمانی و توبه، گذشته‌ را پاک می‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه