(۳۶۷۹) سوال: ما در کشورمان زكات فطر را به صورت نقدی می‌پردازیم و اگر بخواهیم طبق سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از گندم، جو یا برنج بپردازیم، کسی را پیدا نمی‌کنیم که از ما زکات فطر بگیرد. لطفا ما را در این باره راهنمایی کنید.

جواب:

پرداخت زکات فطر به صورت نقدی اشتباه است و مسئولیت از عهده‌ی صاحب آن برداشته نمی‌شود؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو رد»[۱] : (هر کس کاری انجام دهد که دین و امر ما بر آن نباشد، مردود است) یعنی به خودش برمی‌‌گردد. در صحیح بخاری و… نیز از ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ثابت شده که گفته است: «فرض رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زكاة الفطر صاعاً من تمرٍ أو صاعاً من شعير»[۲] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زکات فطر را یک صاع از خرما یا یک صاع از جو فرض نموده است) فرض به معنای واجب قطعي است؛ اما برخی از اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله پرداخت زکات فطر به صورت نقدی را جایز دانسته‌اند لذا هر کس از این دسته از علما تقلید کند و آن را به صورت نقدی پرداخت کند، اگر حق در این مسئله را نداند مسئولیت زکات فطر از عهده‌اش برداشته می‌شود؛ اما کسی که بداند که باید زکات فطر به صورت طعام پرداخت شود ولی به خاطر راحتی زکاتش را به صورت پول بپردازد، مسئولیت زکات فطر از عهده‌اش برداشته نمی‌شود.

در مورد صورت مسئله‌ای که در سؤال مطرح شد که اگر کسی زکات فطر را به صورت طعام (اعم از برنج، خرما و گندم) بدهد، کسی آن ‌را دریافت نمی‌کند و زکات فطر را فقط به صورت نقدی قبول می‌کنند؛ در این حالت، زکات فطر را به صورت نقدی می‌پردازیم بدین صورت که قیمت صاع از نوع معمولی آن طعام را محاسبه کرده و ارزش مالی آن ‌را می‌پردازیم.

۱-تخریج آن گذشت.

۲- تخریج آن گذشت.