(۳۶۷۷) سوال: آیا پرداخت زكات فطر به صورت نقدی جایز است یا خیر؟ مقدار آن از حبوبات چقدر است؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

پرداخت زكات فطر به صورت نقدی، جایز نیست؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن ‌را از خرما و جو فرض نموده است؛ چنان که عبدالله بن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ‌گفته است: “فرض رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زكاة الفطر صاعاً من تمرٍ أو صاعاً من شعير”[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زکات فطر را به اندازه‌ی یک صاع از خرما یا یک صاع از جو فرض نمود). ابو سعيد خدري رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نیز می‌‌گفت: “كنا نخرجها على عهد النبيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صاعاً من طعام وكان طعامنا يومئذ التمر والزبيب والشعير والأقط”[۲] : (ما در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یک صاع از خوراک را می‌پرداختیم و در آن هنگام، خوراک ما: خرما کشمش، جو و کشک بود). چهار نوع از خوراکی‌ها را نام برد لذا زكات فطر فقط جایز است به صورت غذا پرداخت شود و پرداخت آن به صورت مبلغ نقدی، لباس و فرش و این که با قیمت آن برای نیازمندان خانه بنا شود، جایز نیست بلکه واجب است همان طوری پرداخت شود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرض نموده است. اگر قیمت و نقدینگی در زکات فطر، اعتبار داشت، انواع مذکور تفاوتی نداشت زیرا یک صاع جو با یک صاع خرما یا گندم یا غذای دیگر، هم‌قیمت نیست. بنابراین واجب است زكات فطر از طعام پرداخت شود. همچنین غذای هر قوم و سرزمینی با دیگری متفاوت است. مبلغی را که می‌خواهید برای زکات فطر بپردازید، طعام و خوراک بخرید و توزیع نمایید تا از شبهه در امان بمانید و مسئولیت از عهده‌ی شما برطرف شود. انکار نمی‌کنیم که برخی علما قائل به این هستند که پرداخت زکات فطر به صورت نقدی، جایز است اما مرجع و معیار در هنگام اختلاف ‌نظر، كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و هرگاه دانستیم که سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، پرداخت زكات فطر به صورت طعام و خوراک می‌باشد، باید به این سنت، پایبند باشیم و چنگ بزنیم.

۱- تخریج آن گذشت.

۲- تخریج آن گذشت.